Judicial Process and Mechanisms of Conflict Resolution in the Case of Land Use Mapping in the Eastern Economic Corridor
Keywords:
Conflict, Process of Judgement, Mediation, Eastern Special Development ZoneAbstract
This qualitative research aims to analyze and synthesize the justice processes and conflict-mediation mechanisms employed in the formulation of land-use planning within Thailand’s Eastern Economic Corridor (EEC), as well as to propose legal recommendations for establishing reconciliation mechanisms in the area. Data were collected through document analysis and in-depth interviews, verified using triangulation, and analyzed through interpretive content analysis. The findings reveal that the justice processes and conflict-mediation mechanisms implemented by the state comprise four key approaches: 1) establishing participatory processes during the formulation of land-use plans in the EEC, 2) adjusting land-use zoning and suspending development projects in response to local demands, 3) communicating policy to ease tensions surrounding land-use changes, and 4) implementing compensation and remedy measures for affected communities. Legal recommendations to foster reconciliation and social harmony in the EEC include: 1) ensuring meaningful and genuine public participation in the preparation of district-level comprehensive plans under Section 32 of the EEC Act B.E. 2561 (2018), 2) conducting regulatory impact assessment and policy evaluation, 3) amending the EEC Act to address concerns raised by civil society, 4) applying appropriate mediation mechanisms tailored to the nature of conflicts, and 5) eliminating existing conflicts while preventing future disputes. These recommendations aim to strengthen justice, trust, and accountability in land-use governance within the EEC.
References
กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม. (ม.ป.ป.). เอกสารแนวทางการปฏิบัติงานตามกฎหมายเกี่ยวกับการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชน. เข้าถึงได้จาก https://www.tambondonsai.go.th/datacenter/doc_download/a_110920_154109.pdf
กรมโยธาธิการและผังเมือง (ก). (2562, 27 กันยายน). ตอบข้อร้องเรียน “ขอให้ตรวจสอบการจัดทำผังเมือง EEC และขอให้มีการดำเนินการทำใหม่ตั้งแต่ต้นโดยให้ประชาชนผู้มีส่วนได้เสียมีส่วนร่วมอย่างมีความหมาย”. ที่ มท.0711.4/14282
กรมโยธาธิการและผังเมือง (ข). (2562, 27 สิงหาคม). ขอส่งคำชี้แจงของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกับแผนผังการใช้ประโยชน์ที่ดินฯ เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ฉบับที่ 2. ที่ มท.0711.4/12508
กระทรวงยุติธรรม. (ม.ป.ป.). คู่มือการปฏิบัติงานของคณะกรรมการศูนย์ยุติธรรมชุมชน. เข้าถึงได้จาก https://thaluang.go.th/UserFiles/File/1628052570265.pdf
ชัยณรงค์ เครือนวนและพิมพ์ประไพ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา. (2564). เศรษฐศาสตร์การเมืองว่าด้วยการพัฒนา: ศึกษาการพัฒนาเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก. คณะรัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
ชาย โพธิสิตา. (2554). ศาสตร์และศิลป์แห่งการวิจัยเชิงคุณภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
ธปภัค บูรณะสิงห์, ภูชิชญ์ จารุวัฒน์, พีรภัทร บุญรอด,โทชีวีวัฒน์ หวานอารมย์, ธานัท มิ่งทองคำ, จิตรา สรณสิริ, และศิวาพร ศรียาคะบุตร.(2563). คู่มือปฎิบัติงานงานศูนย์ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชน (ศกช.) ตามพระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562 (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: รีปริ้น.
นพพร โพธิรังสิยากร. (2563). ที่มาของการระงับข้อพิพาทนอกศาล. ดุลพาห, 67(2), 1-28.
ประพจน์ คล้ายสุบรรณ. (2551). การระงับข้อพิพาททางสิ่งแวดล้อมในศาลปกครอง. วิทยานิพนธ์ปริญญา นิติศาสตรดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. เข้าถึงได้จาก https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:125720
ภัทรพล ศรีอุดมขจร. (2565). พระราชบัญญัติเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก พ.ศ.2561: ปัญหาและข้อเสนอแนะ. วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต, สาขากฎหมายการค้าระหว่างประเทศ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
มูลนิธินิติธรรมสิ่งแวดล้อม. (2564). เปิดผลกระทบผังเมือง EEC: ทำลายระบบนิเวศ และวิถีชีวิตของประชาชน. เข้าถึงได้จาก https://enlawfoundation.org/recap-eec-2564-02/
ราชกิจจานุเบกษา. (2560, 25 ตุลาคม). คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 47/2560 เรื่อง ข้อกำหนดการใช้ ประโยชน์ในที่ดินในพื้นที่ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก. เล่มที่ 134 ตอนพิเศษ 261 ง, หน้า 18-21.
ราชกิจจานุเบกษา. (2561, 14 พฤษภาคม). พระราชบัญญัติเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก. เล่มที่ 135 ตอนที่ 34 ก, หน้า 1-33.
ราชกิจจานุเบกษา (ก). (2562, 29 พฤษภาคม). พระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2562. เล่ม 136 ตอนที่ 71 ก.ราชกิจจานุเบกษา (ข). (2562, 31 พฤษภาคม). พระราชบัญญัติหลักเกณฑ์การจัดทำร่างกฎหมายและการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย พ.ศ. 2562. เล่ม 136 ตอนที่ 72 ก.
สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย. (2557). รายงานฉบับสมบูรณ์การวิเคราะห์ผลกระทบในการออกกฎหมาย (Regulatory Impact Analysis). เข้าถึงได้จาก https://tdri.or.th/wp-content/uploads/2015/04/ria-final.pdf
สมนึก จงมีวศิน และพรพนา ก๊วยเจริญ. (2567). บทเรียนการพัฒนาผ่านแนวนโนบายเขตเศรษฐกิจพิเศษในประเทศไทย: กรณีศึกษาการพัฒนาเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (Eastern Economic Corridor: EEC) พ.ศ. 2560 – 2567. ม.ป.ท.
สรวิศ ลิมปรังสี. (2559). การมีส่วนร่วมกับการจัดการความขัดแย้งทางทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในการจัดการความขัดแย้งทางสิ่งแวดล้อม (ณัฐนันท์ คุณเงิน: บรรณาธิการ). กรุงเทพฯ: แอคทีฟ พริ้นท์.
สฤณี อาชวานันทกุล. (2562). อีอีซีกับการพัฒนาที่ยั่งยืน?: กลไก (ไร้) ส่วนร่วม. เข้าถึงได้จาก https://themomentum.co/eec-civil-participation-process/
สำนักข่าวสาลิกา (ก). (2561). ทหารยุติการขับเคลื่อนกิจกรรมบนพื้นฐานของความขัดแย้ง ยืนยัน! ไม่มีการใช้พื้นที่โยธะกาสร้างเมืองใหม่ใน อีอีซี. เข้าถึงได้จาก https://www.salika.co/2018/10/04/do-not-use-yodhaka-space-for-eec/
สำนักข่าวสาลิกา (ข). (2561). ไขปริศนา ‘บางน้ำเปรี้ยว’ เมืองใหม่ในอีอีซี…ยังไม่มีการมอบพื้นที่ให้เอกชนรายใด?. เข้าถึงได้จาก https://www.salika.co/2018/09/20/eec-chachoengsao-land-management/
สำนักคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก. (2567). เกี่ยวกับกองทุน. เข้าถึงได้จาก https://www.eeco.or.th/th/about-the-fund
สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก. (2562). อีอีซี ข้อเท็จจริงที่ควรรู้. เข้าถึงได้จาก https://www.eeco.or.th/th/filedownload/1720/file-อีอีซี-ข้อเท็จจริงที่ควรรู้-final
สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก. (2562, 19 กรกฎาคม) ประเด็นเกี่ยวกับแผนผังการใช้ประโยชน์ในที่ดินฯ เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก. ที่สกพอ 1004/1719
สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก. (2563, 16 กรกฎาคม).ชี้แจงกรณีเครือข่ายประชาชน 3 จังหวัด ยื่นศาลปกครองสูงสุดเพิกถอนแผนผังการใช้ประโยชน์ในที่ดินฯ อีอีซี. เข้าถึงได้จาก https://www.eeco.or.th/th/filedownload/1717/file
สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก. (2565). รายงานผลการดำเนินงานประจำ ปี พ.ศ.2565. เข้าถึงได้จาก https://www.eeco.or.th/th/filedownload/3418/b5c5450a58503c6dc91c2ff9b5a5c834.pdf
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2564). แนวทางการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง). เข้าถึงได้จาก https://anyflip.com/lxnxo/mjvt/basic/101-106
สำนักระงับข้อพิพาท ศาลยุติธรรม. (2558). ไกล่เกลี่ยสไตล์ฮาวาย. กรุงเทพฯ: ธนาเพรส.
สำนักส่งเสริมงานตุลาการ สำนักงานศาลยุติธรรม. (2559). การจัดการความขัดแย้งทางสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ: แอคทีฟ
พริ้นท์.
โสภารัตน์ จารุสมบัติ. (2551). นโยบายและการจัดการสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ: โครงการตำราและสิ่งพิมพ์ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ. (2561). ทร.นัดแจงชาวโยธะกา 24ต.ค. รองเลขา EEC ยันไร้โครงการในพื้นที่. เข้าถึงได้จาก https://www.thansettakij.com/business/331184#google_vignette
อัญชลี พูลเต็ม (ม.ป.ป). แนวคิดและหลักการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทก่อนฟ้องคดีต่อศาล. เข้าถึงได้จาก https://www.lawforasean.krisdika.go.th/File/files/บทความวิชาการ (1).pdf
เอื้อมพร หลินเจริญ. (2558). การวิเคราะห์และนำเสนอผลในงานวิจัยเชิงคุณภาพ. วารสารวัดผลการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ, หน้า 1-14, เข้าถึงได้จาก http://www2.edu.tsu.ac.th/major/eva/files/journal/DataAnalysis.pdf
Downloads
Published
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.