การพัฒนาแนวทางการประเมินผู้เรียนตามกิจกรรมการเรียนการสอนแบบนัดหมายของแผนการศึกษา ก2 และ ก3 มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

Main Article Content

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.กุญชร เจือตี๋
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธัญสินี เล่าสัม
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อนุสรณ์ เกิดศรี
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศุกลรัตน์ อิงชาติเจริญ
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศิริรัตน์ จำแนกสาร
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศุภมาส ชุมแก้ว
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สมเกียรติ แก้วเกาะสะบ้า
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สฤษฎ์เทพ สุขแก้ว
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วินิตา แก้วเกื้อ
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.รัชกฤช ธนพัฒนดล
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ณรงค์ ทีปประชัย
ดร.สุพรรษา หลังประเสริฐ
ปิยนาฏ สิทธิฤทธิ์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อสำรวจและวิเคราะห์รูปแบบการเรียนการสอนที่เหมาะสม และรูปแบบการประเมินผลการเรียนรู้ที่ผู้สอนใช้งานอยู่ในปัจจุบัน สำหรับผู้เรียนในกิจกรรมการเรียนการสอนแบบนัดหมายของแผนการศึกษา ก2 และ ก3 มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช 2. เพื่อกำหนดและสร้างรูปแบบการประเมินที่เหมาะสมและเป็นมาตรฐาน สำหรับผู้เรียนในแผนการศึกษา ก2 และ ก3 ซึ่งตั้งอยู่บนแนวทางปฏิบัติที่ดีที่สุด และสอดคล้องกับกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา (TQF) และ 3. เพื่อระบุปัจจัยอื่นที่ควรพิจารณา ซึ่งส่งผลต่อการเพิ่มประสิทธิภาพของการเรียนการสอนและการประเมินผลในแผนการศึกษา ก2 และ ก3 การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยมีการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องและการสังเกตเกี่ยวกับการวัดและประเมินผลการศึกษาในรูปแบบการศึกษาทางไกล รวมถึงการสัมภาษณ์ผู้สอน จำนวน 42 ท่าน และการระดมสมองของผู้เชี่ยวชาญด้านการประเมินผล จำนวน 15 ท่าน โดยใช้เครื่องมือแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและแบบสังเกต เพื่อรวบรวมข้อมูลตามประเด็นคำถามการวิจัยหลัก 3 ข้อ และทำสรุปโดยใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยสามารถสรุปได้ตามลำดับวัตถุประสงค์ดังนี้ ประการแรกตาม วัตถุประสงค์ข้อที่ 1 พบว่ารูปแบบการจัดการเรียนการสอนที่เหมาะสมสำหรับแผนการศึกษา ก2 และ ก3 คือการเลือกใช้วิธีการสอนที่มีความยืดหยุ่น โดยมีเงื่อนไขสำคัญคือวัตถุประสงค์การสอนต้องสอดคล้องกับผลลัพธ์การเรียนรู้ (CLOs) ของชุดวิชาอย่างชัดเจน ซึ่งผู้สอนส่วนใหญ่เลือกใช้การอภิปรายกลุ่มและการนำเสนอกรณีศึกษาเป็นหลัก ต่อมาตาม วัตถุประสงค์ข้อที่ 2 ได้กำหนดแนวทางการประเมินผลที่เหมาะสมโดยยึดเกณฑ์การเก็บคะแนนจากกิจกรรมแบบนัดหมายร้อยละ 40 แบ่งการวัดผลเป็น 2 ครั้ง ครั้งละร้อยละ 20 โดยเน้นการออกแบบกิจกรรมการประเมินตามสภาพจริงที่วัดผลลัพธ์การเรียนรู้ครอบคลุมทั้ง 4 ด้านตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา (TQF) และใช้เกณฑ์การประเมินพฤติกรรม (Rubrics) ที่ชัดเจนเพื่อสร้างความโปร่งใสและเที่ยงตรง และสุดท้ายตาม วัตถุประสงค์ข้อที่ 3 ได้ระบุปัจจัยสำคัญเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน ได้แก่ ความพร้อมด้านอุปกรณ์การเรียนของนักศึกษา ความเสถียรของสัญญาณอินเทอร์เน็ต การกำหนดวันจัดกิจกรรมที่ชัดเจนก่อนการลงทะเบียนเพื่อลดความท้าทายด้านเวลาเข้าเรียนของผู้เรียน รวมถึงการเปิดโอกาสให้ผู้สอนมีความยืดหยุ่นในการพิจารณาวิธีการประเมินรูปแบบอื่น ๆ ที่เป็น Authentic Assessment เพื่อให้สอดคล้องกับลักษณะเฉพาะของเนื้อหาในแต่ละชุดวิชา

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เจือตี๋ ก., เล่าสัม ธ., เกิดศรี อ., อิงชาติเจริญ ศ., จำแนกสาร ศ., ชุมแก้ว ศ., แก้วเกาะสะบ้า ส., สุขแก้ว ส., แก้วเกื้อ ว., ธนพัฒนดล ร., ทีปประชัย ณ., หลังประเสริฐ ส., & สิทธิฤทธิ์ ป. (2026). การพัฒนาแนวทางการประเมินผู้เรียนตามกิจกรรมการเรียนการสอนแบบนัดหมายของแผนการศึกษา ก2 และ ก3 มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. วารสารการวัด ประเมินผล สถิติ และการวิจัยทางสังคมศาสตร์, 7(1), 125–149. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/mesr/article/view/295825
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กุญชร เจือตี๋, และ ธาตรี มหันตรัตน์. (2568). การสอบออนไลน์กับการยกระดับคุณภาพการศึกษา: บทบาท ความสำคัญ และแนวทางปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 1). มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา. https://120year.aru.ac.th/subjects/88bba68a-bfd9-4613-a377-563193aa54c1

คณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษา. (2565). ประกาศคณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษา เรื่อง รายละเอียดผลลัพธ์การเรียนรู้ตามมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 139, ตอนพิเศษ 212 ง, หน้า 35. 9 กันยายน 2565.

นวลอนงค์ โพธิ์ช่วย. (2561, ธันวาคม). การพัฒนามาตรฐานการวัดและประเมินผลของครูประถมศึกษา. (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา). https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/7909)

มารุต พัฒผล. (2561). การพัฒนารูปแบบการประเมินเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ของผู้เรียนระดับบัณฑิตศึกษา. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 11 (3), 3413-3428.

เมธิตา สาไพรวัน. (2564). การออกแบบและพัฒนาบทเรียนออนไลน์เรื่องการประเมินคุณค่าสารสนเทศสำหรับนักศึกษาในระบบการศึกษาทางไกล (ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. https://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2021/TU_2021_6119030077_14854_22151.pdf

วัชรี ด่านกุล, และ ลาวัณย์ รัตนเสถียร. (2561). การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันในแบบประเมินการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน: เกณฑ์คะแนนแบบรูบริค. วารสารพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 30(3), 38–48.

วาทิณี จิตรสำรวย, เสรี ชัดแช้ม, ภัทราวดี มากมี, และ สิริกรานต์ จันท์เปรมจิตต์. (2560). การพัฒนาเกณฑ์การประเมินทักษะกระบวนการประเมินเพื่อพัฒนาผู้เรียนของครูระดับประถมศึกษา. วารสารวิทยาการวิจัยและวิทยาการปัญญา, 15(1), 102-116.

ศริศักดิ์ สุนทรไชย และ สุมาลี สังข์ศรี. (2564). รูปแบบการให้บริการการศึกษาต่อเนื่องของมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. วารสารอาเซียนด้านการเรียนรู้แบบเปิดและทางไกล, 13(1), 70–88. https://ajodl.oum.edu.my/archive/document/Previous/Volume13.N0.1_2021/06.%20A%20Model%20for%20Providing%20Continuing%20Education.pdf

ศศิธร กาญจนสุวรรณ และ วรรณ์ดี แสงประทีปทอง. (2566). การประเมินความต้องการจำเป็นในการเรียนรู้ในระบบออนไลน์ของนักศึกษา สาขาศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. วารสารศึกษาศาสตร์ มสธ., 16(2). https://so05.tci-thaijo.org/index.php/edjour_stou/article/download/263824/180887/1072916

สุมาลี สังข์ศรี และ พัชราวลัย สังข์ศรี. (2565). การเรียนรู้ตลอดชีวิตสำหรับประชาชนทุกช่วงวัยในสังคมไทย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธนบุรี, 16(2), 158–170. สืบค้นจาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/trujournal/article/view/255354

อังค์วรา วงษ์รักษา. (2562). การพัฒนารูปแบบการประเมินหลักสูตรการอาชีวศึกษาระดับปริญญาตรี: การประยุกต์ใช้การประเมินพหุแนวคิด. (วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย). สืบค้นจาก https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/9085

Bates, A. W. (2022). Teaching in a digital age: Guidelines for designing teaching and learning (3rd ed.). Tony Bates Associates Ltd.

Biggs, J. (2003, April 13–17). Aligning teaching and assessing to course objectives. Paper presented at the Teaching and Learning in Higher Education: New Trends and Innovations, University of Aveiro, Portugal.

Biggs, J., Tang, C., & Kennedy, G. (2022). Teaching for Quality Learning at University (5th ed.). Open University Press / McGraw‑Hill Education. ISBN 978‑0‑33‑525082‑0

Boud, D., & Falchikov, N. (2007). Rethinking assessment in higher education: Learning for the longer term (pp. 191–207). London, UK: Routledge.

Garrison, D. R., & Vaughan, N. D. (2008). Blended learning in higher education: Framework, principles, and guidelines. John Wiley & Sons.

Gibbs, G., & Simpson, C. (2004). Conditions under which assessment supports students’ learning. Learning and Teaching in Higher Education, 1(1), 3–31

Hague, C. (2024). Fostering higher-order thinking skills online in higher education: A scoping review. OECD Education Working Papers, (306). https://www.oecd.org/publications/fostering-higher-order-thinking-skills-online-in-higher-education_84f7756a-en.pdf

Hindriana, A. F., & Setiawati, I. (2018). The development of authentic assessment rubric for assessing undergraduate students’ learning and performance. Indonesian Journal of Learning and Instruction, 1(1), 21–28.

Hristov, S., Nakov, D., & Miocinovic, J. (2023). Constructive alignment between objectives, teaching and learning activities, student competencies and assessment methods in higher education. Journal of Agriculture and Plant Sciences, 21(2), 21–36.

Kumari, P., & Asgar, A. (2023). Evaluation as enhancement: A review of continuous assessment strategies in open and distance learning. Global Journal of Enterprise Information System, 15(2), 45–55.

Lizier, J. T., Harre, M., Mitchell, M., DeDeo, S., Finn, C., Lindgren, K., Lizier, A. L., & Sayama, H. (2018). An interview based study of pioneering experiences in teaching and learning complex systems in higher education. Complexity, 2018, Article 7306871. https://doi.org/10.1155/2018/7306871

Maki, P. L. (2002). Developing an assessment plan to learn about student learning. The Journal of Academic Librarianship, 28(1–2), 8–13. https://doi.org/10.1016/S0099-1333(01)00295-6

Martin, F. (2025). Assessment types, strategies, and feedback in online higher education courses in the age of AI. Online Learning Journal, 29(1), 112–130. https://doi.org/10.1007/s11528-025-01115-8

Munna, A. S., & Kalam, M. A. (2021). Application of theories, principles and models of curriculum design: A literature review. International Journal of Multidisciplinary and Current Educational Research, 3(1), 147–153.

Poynter, R. (2010). The handbook of online and social media research: Tools and techniques for market researchers. Wiley.

Thorpe, M. (2002). Rethinking learner support: The challenge of online learning. Open Learning, 17(2), 105–119.