การพัฒนาแบบสอบวินิจฉัยสี่ระดับวิชาชีววิทยา เรื่องพันธุศาสตร์สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สำรวจมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนในวิชาชีววิทยาเรื่องพันธุศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 และ 2) พัฒนาและตรวจสอบคุณภาพของแบบสอบวินิจฉัยสี่ระดับในเนื้อหาดังกล่าว การดำเนินการวิจัย แบ่งออกเป็น 2 ระยะ ได้แก่ ระยะสำรวจมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนกับนักเรียน จำนวน 160 คน และระยะพัฒนาและตรวจสอบคุณภาพแบบสอบวินิจฉัยกับนักเรียน จำนวน 420 คน เครื่องมือที่ใช้ ประกอบด้วย แบบสอบวินิจฉัยสองระดับชนิดปลายเปิด แบบสอบวินิจฉัยสี่ระดับ และแบบสัมภาษณ์ด้วยเทคนิคการคิดออกเสียง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพื้นฐาน ทฤษฎีการทดสอบแบบดั้งเดิม (CTT) และทฤษฎีการตอบสนองข้อสอบ (IRT) ผลการวิจัย พบว่า นักเรียนมีมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนในเรื่องพันธุศาสตร์หลายประการ โดยประเด็นที่พบมากที่สุด คือ ความเข้าใจว่าลักษณะเด่นเป็นลักษณะที่มองเห็นได้ชัดเจนหรือพบบ่อยในกลุ่มประชากร (ร้อยละ 28.75) รองลงมา คือ ความเข้าใจว่าดีเอ็นเอคือส่วนหนึ่งของยีน (ร้อยละ 24.38) ข้อมูลเหล่านี้ถูกนำมาใช้สร้างตัวลวงของแบบสอบวินิจฉัย ผลการตรวจสอบคุณภาพของแบบสอบวินิจฉัยสี่ระดับ จำนวน 11 ข้อ พบว่า มีความตรงเชิงเนื้อหา (IOC = 0.60–1.00) มีค่าความเที่ยงแบบสอดคล้องภายในของคะแนนระดับคำตอบ เท่ากับ .75 และระดับเหตุผล เท่ากับ .72 ผลการวิเคราะห์ตามทฤษฎีการตอบสนองข้อสอบ พบว่าโมเดล 3 พารามิเตอร์ (3PL) มีความเหมาะสมกับข้อมูลมากที่สุด โดยมีค่าอำนาจจำแนก (a) ค่าความยาก (b) และค่าการเดา (c) อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม นอกจากนี้ ผลการตรวจสอบความตรงตามเกณฑ์สัมพันธ์ด้วยเทคนิคการคิดออกเสียง พบว่า มีความสอดคล้องในระดับปานกลางถึงดี (κ = .41–.80) แสดงให้เห็นว่า แบบสอบวินิจฉัยที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิภาพ สามารถนำไปใช้ระบุปัญหาการเรียนรู้ของผู้เรียนเพื่อวางแผนการจัดการเรียนรู้ได้อย่างเหมาะสม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความและบทความในวารสารการวัด ประเมินผล สถิติ และการวิจัยทางสังคมศาสตร์ เป็นแนวคิดของผู้เขียน มิใช่ความคิดเห็นของกองบรรณาธิการวารสาร จึงมิใช่ความรับผิดชอบของวารสารการวัด ประเมินผล สถิติ และการวิจัยทางสังคมศาสตร์ บทความในวารสารต้องไม่เคยตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน และสงวนสิทธิ์ตามกฎหมายไทย การจะนำไปเผยแพร่ ต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
ธนบดี อินหาดกรวด. (2560). การเปรียบเทียบผลการวินิจฉัยมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนในวิชาชีววิทยาของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายระหว่างแบบสอบวินิจฉัยแบบเลือกตอบสามระดับกับสี่ระดับ. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, คณะครุศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ทัศนียา รัตนฤๅทัย, สุภาพร พรไตร, และ ชนันธร อุดมศิลป์. (2561). การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่องการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิส ด้วยกิจกรรมการลงมือปฏิบัติบนฐานการสืบเสาะวิทยาศาสตร์. วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้, 9(2), 153-168.
นันทยา อัครอารีย์. (2560). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนตามแนวคิดคอนสตรัคติวิสต์ร่วมกับเทคนิคแผนผังมโนทัศน์เพื่อส่งเสริมมโนทัศน์ทางวิทยาศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาชีววิทยา เรื่อง พันธุศาสตร์ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 19(2), 1-14.
ศิริชัย กาญจนวาสี. (2555). ทฤษฎีการทดสอบแนวใหม่ (พิมพ์ครั้งที่ 6). โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศิริชัย กาญจนวาสี. (2556). ทฤษฎีการทดสอบแบบดั้งเดิม (พิมพ์ครั้งที่ 7). โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สฤษฏ์เทพ สุขแก้ว และ ศุภมาส ชุมแก้ว. (2563). การศึกษาเปรียบเทียบคุณภาพของแบบทดสอบแบบเลือกตอบ 5 ตัวเลือกและ 4 ตัวเลือก. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 26(1), 125-136.
สุรเดช อนันตสวัสดิ์. (2560). การพัฒนาระบบวินิจฉัยมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนในวิชาเคมีโดยใช้แบบสอบวินิจฉัยสามระดับร่วมกับการสะท้อนข้อมูลย้อนกลับด้วยคอมพิวเตอร์ สำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 4. ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต, คณะครุศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Benjamin, A. A., & Banjoko, A. F. (2017). Effect of concept-mapping on senior secondary school students’ achievement in genetics in Ilorin metropolis. IOSR Journal of Research & Method in Education (IOSR-JRME), 7(4), 48-52.
Chen, S., & Wang, J. (2022). Validation of a four-tier diagnostic instrument to assess students’ understanding of photosynthesis. International Journal of Science Education, 44(5), 789-809. https://doi.org/10.1080/09500693.2022.2052402
Gurel, D. K., Eryilmaz, A., & McDermott, L. C. (2015). A review and comparison of diagnostic instruments to identify students' misconceptions in science. Eurasia Journal of Mathematics, Science & Technology Education, 11(5), 989-1008. https://doi.org/10.12973/eurasia.2015.1369a
Hamdan, A. (2016). Exploring misconceptions in genetics among secondary school students in the UAE [Master's thesis, The British University in Dubai]. BUID Digital Repository.
Hammer, D. (1996). Misconceptions or p-prims: How may alternative perspectives of cognitive structure influence instructional practices? Journal of the Learning Sciences, 5(2), 97-127. https://doi.org/10.1207/s15327809jls0502_1
Hasan, S., Bagayoko, D., & Kelley, E. L. (1999). Misconceptions and the certainty of response index (CRI). Physics Education, 34(5), 294–299. https://doi.org/10.1088/0031-9120/34/5/304
Hilarius, S. (2016). Identification of students’ misconceptions in genetics and the correlation with their cognitive abilities. Jurnal Pendidikan IPA Indonesia, 5(2), 239-246. https://doi.org/10.15294/jpii.v5i2.5835
Johnstone, A. H. (1991). Why is science difficult to learn? Things are seldom what they seem. Journal of Computer Assisted Learning, 7(2), 75-83. https://doi.org/10.1111/j.1365-2729.1991.tb00230.x
Lemke, J. L. (1990). Talking science: Language, learning, and values. Ablex Publishing.
Nunnally, J. C. (1978). Psychometric theory (2nd ed.). McGraw-Hill. Treagust, D. F. (1988). Development and use of diagnostic tests to evaluate students’ misconceptions in science. International Journal of Science Education, 10(2), 159-169. https://doi.org/10.1080/0950069880100204
