บทบรรณาธิการ

บทคัดย่อ

        วารสารบริหารศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ฉบับที่ 3 ของปีที่ 14 (กันยายน–ธันวาคม 2568) ประกอบด้วยบทความวิจัยจำนวนทั้งสิ้น 10 บทความ ซึ่งสะท้อนประเด็นการบริหารจัดการในบริบทปัจจุบันอย่างหลากหลาย สามารถจัดกลุ่มตามสาระสำคัญได้เป็นสามธีมหลัก ได้แก่ การพัฒนาทุนมนุษย์และขีดความสามารถขององค์กร การตลาดและพฤติกรรมของคนรุ่นใหม่ และประเด็นด้านประสิทธิภาพ ความยั่งยืน และการอยู่รอดขององค์กร

         บทความกลุ่มแรกมุ่งเน้นประเด็นด้านการพัฒนาทุนมนุษย์และการเสริมสร้างขีดความสามารถขององค์กร ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า “คนและสมรรถนะ” เป็นรากฐานสำคัญของความสามารถในการแข่งขัน บทความเรื่อง ผลกระทบของการพัฒนาทุนมนุษย์ต่อผลการดำเนินงานของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย โดย ธนัย ศรีอิสาณ พบว่าการพัฒนาทุนมนุษย์มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับผลการดำเนินงานด้านอัตราผลตอบแทนของสินทรัพย์ (ROA) และมูลค่าทางการตลาด (Tobin’s Q) แต่ไม่สัมพันธ์กับอัตราผลตอบแทนต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (ROE) โดยชี้ว่าการสนับสนุนการพัฒนาทุนมนุษย์ช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันและประสิทธิภาพการดำเนินงาน อีกบทความหนึ่งคือ การพัฒนาโมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุองค์กรสมรรถนะสูงของบริษัทขนส่งสินค้าอันตรายทางอากาศในประเทศไทย โดย ไพรสน คำอ่อน และ สรพล บูรณกูล ซึ่งพบว่าการจัดการทรัพยากรมนุษย์เชิงกลยุทธ์และสมรรถนะของผู้ปฏิบัติการส่งผลโดยตรงต่อการเป็นองค์กรสมรรถนะสูงอย่างมีนัยสำคัญ และสมรรถนะผู้ปฏิบัติการทำหน้าที่เป็นตัวแปรคั่นกลาง ขณะที่การบูรณาการการเรียนรู้ในองค์กรไม่ส่งผลต่อองค์กรสมรรถนะสูง นอกจากนี้ บทความเรื่อง สมรรถนะและตัวชี้วัดการรู้เท่าทันสื่อสารสนเทศและดิจิทัลของผู้ใหญ่ในชุมชนท่องเที่ยว โดย จุมพล นันทศิริพล  วีระเทพ ปทุมเจริญวัฒนา และ สุวิธิดา จรุงเกียรติกุล พบว่าสมรรถนะการรู้เท่าทันสื่อสารสนเทศและดิจิทัลแบ่งออกเป็น 5 ด้าน โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง แต่มีความต้องการพัฒนาทักษะอยู่ในระดับมาก สะท้อนความจำเป็นในการยกระดับทักษะดิจิทัลเพื่อการดำรงชีวิตและการทำงานในบริบทสังคมร่วมสมัย

        บทความกลุ่มถัดมามุ่งเน้นประเด็นด้านการตลาด การรับรู้ และพฤติกรรมของคนรุ่นใหม่ โดยให้ความสำคัญกับกลไกทางจิตวิทยาและสังคมที่ส่งผลต่อการตัดสินใจของผู้บริโภคและแรงงาน บทความเรื่อง อิทธิพลของความน่าดึงดูดขององค์กรต่อความตั้งใจสมัครงานของคนรุ่นเจเนอเรชั่นแซด โดย อภิชญา พัดแก้ว และ จุล ธนศรี  วนิชชัย พบว่าปัจจัยความน่าดึงดูดขององค์กรที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจสมัครงานแตกต่างกันตามกลุ่มเพศ โดยเสนอให้ใช้กลยุทธ์การสร้างแบรนด์นายจ้างแบบเจาะกลุ่มเพื่อดึงดูดและรักษาบุคลากรรุ่นใหม่อย่างยั่งยืน ขณะเดียวกัน บทความ Leveraging Influencer Credibility in Green Marketing: The Effect of Environmental Knowledge, Concern, Attitude, and Intention on Green Purchase Behavior via S-O-R Theory โดย Khatesiree Sripoothorn และคณะ พบว่าพฤติกรรมการซื้อสินค้าเขียวได้รับอิทธิพลทางอ้อมจากความรู้และความกังวลด้านสิ่งแวดล้อมผ่านตัวแปรสื่อกลาง และความน่าเชื่อถือของอินฟลูเอนเซอร์ทำหน้าที่เป็นตัวแปรกำกับความสัมพันธ์ระหว่างความตั้งใจซื้อและพฤติกรรมซื้อจริง นอกจากนี้ บทความ The Influence of COVID-19 Fear on Generation Z’s Environmental Lifestyle Behavior: A Mediation Analysis โดย Alisa Sony และ Pornlapas Suwannarat พบว่าความกลัวต่อโควิด-19 ส่งผลทางตรงและทางอ้อมเชิงบวกเล็กน้อยต่อพฤติกรรมวิถีชีวิตด้านสิ่งแวดล้อมของคนรุ่น Gen Z ซึ่งให้ข้อเสนอเชิงปฏิบัติแก่ภาครัฐ องค์กรไม่แสวงหากำไร ผู้สอน และนักการตลาดในการส่งเสริมพฤติกรรมที่ยั่งยืน

         บทความกลุ่มสุดท้ายมุ่งเน้นประเด็นด้านประสิทธิภาพ ความยั่งยืน และการอยู่รอดขององค์กรในบริบทความไม่แน่นอน บทความ อิทธิพลของนวัตกรรมและเทคโนโลยีดิจิทัลต่อผลการดำเนินงานของวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมในจังหวัดเชียงใหม่ โดย สุวรรณา พลอยศรี อัญชลี รักอริยะธรรม และ พิชาภพ พันธุ์แพ พบว่าเทคโนโลยีดิจิทัลมีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกต่อผลการดำเนินงาน ขณะที่นวัตกรรมไม่ส่งผลทางตรง บทความ สมการโครงสร้างประสิทธิภาพโซ่อุปทานของธุรกิจดูแลผู้สูงอายุภายใต้สถานการณ์วิกฤตของประเทศไทย โดย บัณฑิตา สุขเจริญ และ   สรพล บูรณกูล พบว่าการแบ่งปันข้อมูลและประสิทธิภาพผู้จัดหามีบทบาทสำคัญต่อประสิทธิภาพโซ่อุปทานในช่วงวิกฤต ขณะที่บทความ ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเติบโตอย่างยั่งยืนของกลุ่มธุรกิจพลังงานและสาธารณูปโภคในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย โดย ธนภณ วิมูลอาจ และบทความ การเปรียบเทียบความยั่งยืนทางการเงินของมหาวิทยาลัยราชภัฏในประเทศไทย โดย วิกรานต์ เผือกมงคล ต่างชี้ให้เห็นความสำคัญของการบริหารทรัพยากร การใช้สินทรัพย์อย่างมีประสิทธิภาพ และโครงสร้างทางการเงินที่เหมาะสมในการสนับสนุนการเติบโตและความยั่งยืนในระยะยาว

        โดยภาพรวม งานวิจัยทั้งสามธีมสะท้อนให้เห็นว่าความสำเร็จและความยั่งยืนขององค์กรในยุคความไม่แน่นอนเกิดจากการบูรณาการการพัฒนาทุนมนุษย์ ความเข้าใจเชิงลึกต่อพฤติกรรมและการรับรู้ของผู้มีส่วนได้เสีย โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ ควบคู่กับการบริหารจัดการเทคโนโลยี ระบบ และทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ กองบรรณาธิการหวังเป็นอย่างยิ่งว่าบทความในวารสารฉบับนี้จะเป็นประโยชน์ต่อ นักศึกษา นักวิชาการ และผู้สนใจด้านการบริหารธุรกิจในการนำองค์ความรู้ไปประยุกต์ใช้และต่อยอดในเชิงวิชาการและเชิงปฏิบัติ

        กองบรรณาธิการหวังเป็นอย่างยิ่งว่าบทความต่างๆ ในวารสารฯ จะมีประโยชน์กับนักศึกษา นักวิชาการ รวมทั้งประชาชนทั่วไปที่มีความสนใจเกี่ยวการการบริหารธุรกิจ