วัคซีนทางการคลัง: การจัดสรรรายจ่ายสาธารณะด้านการเสริมสร้างสุขภาพและป้องกันโรคเพื่ออนาคตที่มั่นคงของประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การระบาดใหญ่ของโรคโควิด-19 และการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรสู่สังคมสูงอายุได้เผยให้เห็นถึงความอ่อนแอของระบบสุขภาพและความจำเป็นเร่งด่วนในการปรับเปลี่ยนแนวทางการจัดสรรรายจ่ายสาธารณะด้านสุขภาพ ประเทศไทยที่ก้าวเข้าสู่สังคมสูงอายุด้วยสัดส่วนผู้สูงอายุ 20% และเผชิญกับภาระโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่ส่งผลให้เศรษฐกิจสูญเสียมูลค่า 1.6 ล้านล้านบาทต่อปี จำเป็นต้องมีกรอบแนวคิดใหม่ในการลงทุนด้านสุขภาพที่มุ่งเน้นการป้องกันและความยั่งยืนทางการคลัง การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนากรอบแนวคิด “วัคซีนทางการคลัง” โดยการบูรณาการทฤษฎีจากสาขาเศรษฐศาสตร์สาธารณะ รัฐประศาสนศาสตร์ และนโยบายสาธารณะ เพื่อการจัดสรรรายจ่ายสาธารณะด้านการเสริมสร้างสุขภาพและป้องกันโรคอย่างเป็นระบบและยุทธศาสตร์ การศึกษาใช้วิธีการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบตามแนวทาง PRISMA จากงานวิจัย 127 เรื่อง ร่วมกับการพัฒนากรอบแนวคิดและการวิเคราะห์ความเป็นไปได้ในการประยุกต์ใช้ ผลการศึกษาได้พัฒนากรอบแนวคิดวัคซีนทางการคลัง ซึ่งเปรียบเทียบการจัดสรรรายจ่ายสาธารณะเข้ากับการทำงานของวัคซีนทางการแพทย์ เพื่อสร้าง “ภูมิคุ้มกันทางเศรษฐกิจ” ให้กับประเทศ กรอบแนวคิดประกอบด้วยองค์ประกอบหลัก 5 ประการ คือ แนวทางการป้องกันเป็นหลัก การลงทุนเชิงกลยุทธ์ระยะยาว การประสานงานข้ามภาคส่วน การมุ่งเน้นความยั่งยืน และการติดตามประเมินผลแบบบูรณาการ โดยดำเนินการผ่านกลไกการทำงาน 5 ขั้นตอนที่เชื่อมโยงกัน วัคซีนทางการคลังเป็นนวัตกรรมทางความคิดที่มีศักยภาพในการเป็นเครื่องมือสำคัญสำหรับผู้กำหนดนโยบายในการสร้างความมั่นคงด้านสุขภาพและเศรษฐกิจ โดยเฉพาะในบริบทของประเทศกำลังพัฒนาที่เผชิญกับความท้าทายด้านการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรและความยั่งยืนทางการคลัง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ อย่างไรก็ตาม กองบรรณาธิการไม่สงวนลิขสิทธิ์ในการทำซ้ำ คัดลอก หรือเผยแพร่ แต่จะต้องอ้างอิงให้ถูกต้องตามหลักวิชาการ
เอกสารอ้างอิง
Arrow, K. J. (1978). Uncertainty and the welfare economics of medical care. In Uncertainty in economics (pp. 345-375). Academic Press.
Auerbach, A. J. (1994). The US fiscal problem: where we are, how we got here, and where we're going. NBER Macroeconomics Annual, 9, 141-175.
Baker, S. R., Bloom, N., Davis, S. J., & Terry, S. J. (2020). Covid-induced economic uncertainty (No. w26983). Cambridge: National Bureau of Economic Research.
Becker, G. S. (1964). Human capital: a theoretical and empirical analysis, with special reference to education (Vol. 3). Chicago: University of Chicago Press.
Blanchard, O. J., Chouraqui, J. C., Hagemann, R., & Sartor, N. (1991). The sustainability of fiscal policy: New answers to an old question. NBER Working Paper, (R1547).
Bloom, D. E., Chen, S., Kuhn, M., McGovern, M. E., Oxley, L., & Prettner, K. (2020). The economic burden of chronic diseases: estimates and projections for China, Japan, and South Korea. The Journal of the Economics of Ageing, 17, 100163.
Bowen, D. J., Kreuter, M., Spring, B., Cofta-Woerpel, L., Linnan, L., Weiner, D., … & Fernandez, M. (2009). How we design feasibility studies. American journal of preventive medicine, 36(5), 452-457.
Christensen, T., & Lægreid, P. (2007). The whole‐of‐government approach to public sector reform. Public administration review, 67(6), 1059-1066.
Cohen, D. R., & Henderson, J. B. (1991). Health, prevention and economics. Oxford University Press.
Culyer, A. J. (1971). The nature of the commodity ‘health care’ and its efficient allocation. Oxford Economic Papers, 23(2), 189-211.
Drummond, M. F., Sculpher, M. J., Claxton, K., Stoddart, G. L., & Torrance, G. W. (2015). Methods for the economic evaluation of health care programmes. Oxford university press.
Feldstein, M. S. (1973). The welfare loss of excess health insurance. Journal of political Economy, 81(2), 251-280.
Grossman, M. (2017). On the concept of health capital and the demand for health. In Determinants of health: an economic perspective (pp. 6-41). Columbia University Press.
Hitiris, T., & Nixon, J. (2001). Convergence of health care expenditure in the EU countries. Applied Economics Letters, 8(4), 223-228.
Holmberg, S., & Rothstein, B. (2011). Dying of corruption. Health Economics, Policy and Law, 6(4), 529-547.
Hood, C., & Rothstein, H. (2001). Risk regulation under pressure: problem solving or blame shifting?. Administration & society, 33(1), 21-53.
Hsu, M., Huang, X., & Yupho, S. (2015). The development of universal health insurance coverage in Thailand: Challenges of population aging and informal economy. Social Science & Medicine, 145, 227-236.
International Monetary Fund. (2021). World Economic Outlook: Managing Divergent Recoveries. Washington, DC: International Monetary Fund. Retrieved January 4, 2025, from https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2021/03/23/world-economic-outlook-april-2021
Jamison, D. T., Summers, L. H., Alleyne, G., Arrow, K. J., Berkley, S., Binagwaho, A., ... & Yamey, G. (2013). Global health 2035: a world converging within a generation. The lancet, 382(9908), 1898-1955.
Kanchanachitra, C., Lindelow, M., Johnston, T., Hanvoravongchai, P., Lorenzo, F. M., Huong, N. L., ... & Dela Rosa, J. F. (2011). Human resources for health in southeast Asia: shortages, distributional challenges, and international trade in health services. The Lancet, 377(9767), 769-781.
Kickbusch, I., & Gleicher, D. E. (2012). Governance for health in the 21st century. Geneva: World Health Organization.
Kingdon, J. W., & Stano, E. (1984). Agendas, alternatives, and public policies (Vol. 45, pp. 165-169). Boston: Little, Brown.
Limwattananon, S., Tangcharoensathien, V., & Prakongsai, P. (2007). Catastrophic and poverty impacts of health payments: results from national household surveys in Thailand. Bulletin of the World Health Organization, 85(8), 600-606.
Masters, R., Anwar, E., Collins, B., Cookson, R., & Capewell, S. (2017). Return on investment of public health interventions: a systematic review. J Epidemiol Community Health, 71(8), 827-834.
McDaid, D., Sassi, F., & Merkur, S. (Eds.). (2015). Promoting health, preventing disease: the economic case. New York: McGraw-Hill Education.
McKibbin, W., & Fernando, R. (2021). The global macroeconomic impacts of COVID-19: Seven scenarios. Asian economic papers, 20(2), 1-30.
Musgrave, R. A. (1959). The theory of public finance: A study in public economy. New York: McGraw-Hill.
Mushkin, S. J. (1962). Health as an Investment. Journal of political economy, 70(5, Part 2), 129-157.
Okunade, A. A., & Karakus, M. C. (2001). Unit root and cointegration tests: timeseries versus panel estimates for international health expenditure models. Applied Economics, 33(9), 1131-1137.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2021). Health at a Glance 2021: OECD Indicators. Paris: OECD Publishing. Retrieved January 4, 2025, from https://www.oecd.org/en/publications/health-at-a-glance-2021_ae3016b9-en.html
Patcharanarumol, W., Tangcharoensathien, V., Limwattananon, S., Panichkriangkrai, W., Pachanee, K., Poungkantha, W., ... & Mills, A. (2011). Why and how did Thailand achieve good health at low cost. Good health at low cost, 25, 193-223.
Peters, B. G. (1998). Managing horizontal government. Public administration, 76(2), 295-311.
Power, M. (2004). The risk management of everything. The Journal of Risk Finance, 5(3), 58-65.
Russell, L. B. (1986). Is prevention better than cure?. Washington, DC: Brookings Institution Press.
Sabatier, P. A., & Jenkins-Smith, H. C. (Eds.). (1993). Policy change and learning: An advocacy coalition approach. Boulder: Westview Press.
Samuelson, P. A. (1954). The pure theory of public expenditure. Review of Economics and Statistics, 36(4), 387-389.
Singh, A. (2024). Thailand's aging population hits consumption and economic growth. Thailand Business News. Retrieved January 4, 2025, from https://www.thailand-business-news.com/economics/142662-thailands-aging-population-hits-consumption-and-economic-growth
Stiglitz, J. E., & Rosengard, J. K. (2015). Economics of the public sector: Fourth international student edition. WW Norton & Company.
Tang, B., Li, Z., Hu, S., & Xiong, J. (2022). Economic implications of health care burden for elderly population. INQUIRY: The Journal of Health Care Organization, Provision, and Financing, 59, 00469580221121511.
Tangcharoensathien, V., Patcharanarumol, W., Kulthanmanusorn, A., Saengruang, N., & Kosiyaporn, H. (2019). The political economy of UHC reform in Thailand: lessons for low-and middle-income countries. Health Systems & Reform, 5(3), 195-208.
United Nations Development Programme (UNDP) Thailand. (2021). Prevention and Control of Noncommunicable Diseases in Thailand – The Case for Investment. Bangkok: UNDP Thailand. Retrieved January 4, 2025, from https://thailand.un.org/en/159788-prevention-and-control-noncommunicable-diseases-thailand-%E2%80%93-case-investment
Wang, H., Naghavi, M., Allen, C., Barber, R. M., Bhutta, Z. A., Carter, A., ... & Bell, M. L. (2016). Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015. The lancet, 388(10053), 1459-1544.
Weinstein, M. C., & Stason, W. B. (1977). Foundations of cost-effectiveness analysis for health and medical practices. New England journal of medicine, 296(13), 716-721.
World Health Organization. (2014). Health in all policies: Helsinki statement. Framework for country action. Retrieved January 4, 2025, from https://www.who.int/publications/i/item/9789241506908
World Health Organization. (2022). Strengthening the global architecture for health emergency preparedness, response and resilience. Concept note for consultation process. Retrieved January 4, 2025, from https://www.who.int/publications/m/item/strengthening-the-global-architecture-for-health-emergency-preparedness-response-and-resilience
