การสำรวจศักยภาพการแข่งขันสู่ความยั่งยืนของธุรกิจเกษตรแปรรูปในประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อมในอุตสาหกรรมเกษตรแปรรูปมีบทบาทสำคัญต่อเศรษฐกิจของประเทศไทย อย่างไรก็ตาม ความเปลี่ยนแปลงของตลาดและการแข่งขันที่รุนแรงทำให้ SMEs ต้องพัฒนาศักยภาพการแข่งขันอย่างต่อเนื่อง งานวิจัยนี้สำรวจศักยภาพการแข่งขันสู่ความยั่งยืนของธุรกิจเกษตรแปรรูปในประเทศไทย เพื่อค้นหาปัจจัยของการเพิ่มศักยภาพการแข่งขันสู่ความยั่งยืนด้วยความสามารถเชิงพลวัตและนวัตกรรม เพื่อแสดงจุดแข็งและจุดอ่อน และเพื่อเสนอแนะแนวทางการแก้ไขปัญหา โดยงานวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ ผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกกับเจ้าของและผู้จัดการระดับสูง จำนวน 20 ราย ในอุตสาหกรรมเกษตรแปรรูปผักและผลไม้กระป๋อง พร้อมการศึกษาจากเอกสาร และการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม ซึ่งผลการศึกษาได้ค้นพบปัจจัยด้านการรับรู้ การค้นหา การคว้า การผลัดเปลี่ยน และการปรับรูปร่างของความสามารถเชิงพลวัตส่งผลต่อการเพิ่มศักยภาพการแข่งขันของ SMEs ผ่านการสร้างนวัตกรรมใหม่ ๆ แต่อย่างไรก็ตาม ยังพบอีกว่าหลายธุรกิจเกษตรแปรรูปนั้นยังขาดการไปต่อสู่ความยั่งยืน เนื่องจากมีความเสี่ยงสูงจากการขาดการวางแผนระยะยาว ขาดความรู้และทักษะ ขาดงบประมาณการลงทุนและ ขาดการร่วมมือกับรัฐบาล งานวิจัยนี้จึงได้เสนอแนะแนวทางการแก้ไขปัญหาให้กับผู้ประกอบการและรัฐบาล เพื่อช่วยกันสนับสนุนให้ธุรกิจเกษตรแปรรูปผักและผลไม้กระป๋องสามารถก้าวข้ามผ่านกำแพงอุปสรรคนี้สู่ความยั่งยืนได้อย่างสำเร็จ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ อย่างไรก็ตาม กองบรรณาธิการไม่สงวนลิขสิทธิ์ในการทำซ้ำ คัดลอก หรือเผยแพร่ แต่จะต้องอ้างอิงให้ถูกต้องตามหลักวิชาการ
เอกสารอ้างอิง
Agustian, K., Pohan, A., Zen, A., Wiwin, W., & Malik, A. J. (2023). Human resource management strategies in achieving competitive advantage in business administration. Journal of Contemporary Administration and Management (ADMAN), 1(2), 108-117.
Badora, A., & Kud, K. (2024). Innovative Production and Innovative Agricultural Products in the Food Economy in the Context of Selected Lifestyle Elements of the Inhabitants of South-Eastern Poland: Case Study. Sustainability, 16(22), 9889.
Bitencourt, C., Zanandrea, G., Froehlich, C., Agostini, M. R., & Haag, R. (2024). Rethinking the company's role: Creating shared value from corporate social innovation. Corporate social responsibility and environmental management, 31(4), 2865-2877.
Damanpour, F., & Evan, W. M. (1984). Organizational innovation and performance: the problem of "organizational lag". Administrative science quarterly, 392-409.
Dionisio, M., de Souza Junior, S. J., Paula, F., & Pellanda, P. C. (2024). The role of digital social innovations to address SDGs: A systematic review. Environment, Development and Sustainability, 26(3), 5709-5734.
Duangnamol, T., Sureephong, P., Chernbumroong, S., Kummalue, K., Khammongkhon, R., & Piemchaiwat, S. (2023, November). HALGAP: The Platform Assists Farmers in Pursuing GAP and HALAL Standards. In 2023 7th International Conference on Information Technology (InCIT) (pp. 562-566). IEEE.
Fainshtein, E., Chkoniya, V., Fiore, M., & Serova, E. (2024). An innovation potential and organizational performance: an integrative role of company’s dynamic capabilities. Agricultural and Food Economics, 12(1), 41.
Gast, I., Schildkamp, K., & van der Veen, J. T. (2017). Team-based professional development interventions in higher education: A systematic review. Review of educational research, 87(4), 736-767.
Geissdoerfer, M., Vladimirova, D., & Evans, S. (2018). Sustainable business model innovation: A review. Journal of cleaner production, 198, 401-416.
Ghazilla, R. A. R., Sakundarini, N., Abdul-Rashid, S. H., Ayub, N. S., Olugu, E. U., & Musa, S. N. (2015). Drivers and barriers analysis for green manufacturing practices in Malaysian SMEs: a preliminary findings. Procedia Cirp, 26, 658-663.
Hariram, N. P., Mekha, K. B., Suganthan, V., & Sudhakar, K. (2023). Sustainalism: An integrated socio-economic-environmental model to address sustainable development and sustainability. Sustainability, 15(13), 10682.
Jové‐Llopis, E., & Segarra‐Blasco, A. (2018). Eco‐innovation strategies: A panel data analysis of Spanish manufacturing firms. Business Strategy and the Environment, 27(8), 1209-1220.
Kiggundu, M., Nampijja, Z., Kigozi, A., Swidiq, M., Molly, A., Namazzi, C., … & Bombom, A. (2025). Substituting Fishmeal with Napier Grass Protein: Effects on Intake, Growth Performance and Carcass Characteristics of Broiler Chickens. European Journal of Agriculture and Food Sciences, 7(1), 13-21.
Malik, S. A. (2023). Unlocking Organizational Potential: Harnessing AI literacy for Dynamic Capabilities through sensing, seizing and reconfiguring initiatives in IT firms.
Maulidin, S., Rohman, M., Nawawi, M. L., & Andrianto, D. (2024). Quality management in improving competitiveness in the digital era at madrasa. Journal of Advanced Islamic Educational Management, 4(1), 57-70.
Ministry of Agriculture and Cooperatives. (2025). Agricultural Trade Situation Report (Situation Report) for December 2024. Retrieved from https://www.moac.go.th/foreignagri-news-files-471891791159.
Nastasi, B. K., & Schensul, S. L. (2005). Contributions of qualitative research to the validity of intervention research. Journal of school psychology, 43(3), 177-195.
Newall, J. E. (1992). The challenge of competitiveness. Business quarterly, 56(4), 94-100.
Noranarttakun, P., & Pharino, C. (2021). Strategic Implementation to Enhance Green Industry Practices in SMEs: Lesson Learned from Thailand. EnvironmentAsia, 14(1).
Rusdaruk, M., Aemoat, P., & Sukhotphommee, S. (2024). The impact of external and internal business factors on the adoption of green concepts in high-growth SMEs in Bangkok and its vicinity, Thailand. Humanities and Social Science Research Promotion Network Journal, 7(3), 96-113.
Sahal, D. (1981). Alternative conceptions of technology. Research policy, 10(1), 2-24.
Sellitto, M. A., Herrmann, F. F., Dias, M. F. P., Rodrigues, G. S., & Butturi, M. A. (2024). Green supply chain management in the Southern Brazilian rice industry: A survey and structural analysis. Journal of Cleaner Production, 477, 143846.
Sukaeum, C. (2025). World Bank projects Thai economy in 2015. points out SMEs as key to growth. Retrieved from https://www.matichon.co.th/foreign/news_5091220
Sun, Y., Tian, W., Mehmood, U., Zhang, X., & Tariq, S. (2023). How do natural resources, urbanization, and institutional quality meet with ecological footprints in the presence of income inequality and human capital in the next eleven countries?. Resources Policy, 85, 104007.
Teece, D. J. (2018). Business models and dynamic capabilities. Long range planning, 51(1), 40-49.
Trade Policy and Strategy Office. (2025). Commerce reveals the best statistics of the year: Thai agricultural exports in 2024. Retrieved from https://tpso.go.th/news/2502-0000000023.
Van Hoang, D., Thi Hien, N., Van Thang, H., Nguyen Truc Phuong, P., & Thi-Thuy Duong, T. (2025). Digital Capabilities and Sustainable Competitive Advantages: The Case of Emerging Market Manufacturing SMEs. SAGE Open, 15(2), 21582440251329967.
Yuan, B., & Cao, X. (2022). Do corporate social responsibility practices contribute to green innovation? The mediating role of green dynamic capability. Technology in Society, 68, 101868.
