ประสบการณ์การเรียนรู้ของนักเรียนที่มีความบกพร่องทางการมองเห็น

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะการเรียนรู้ของนักเรียนที่มีความบกพร่องทางการมองเห็น โดยมีผู้ให้ข้อมูลสำคัญมีความบกพร่องทางการมองเห็นจำนวน 5 คน ซึ่งเป็นนักเรียนเรียนรวมทั้งหมดของโรงเรียนมัธยมขนาดใหญ่พิเศษแห่งหนึ่งในจังหวัดขอนแก่น และเก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้าง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แนวคำถามการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้าง แบบบันทึกข้อมูลการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้าง และเครื่องบันทึกเสียง  โดยวิเคราะห์ข้อมูลตามประเภทการเรียนรู้ของผู้เรียนตามทฤษฎีการเรียนรู้ของกานเย (Gagné) ผลการวิจัยพบว่า ลักษณะการเรียนรู้ของนักเรียนที่มีความบกพร่องทางการมองเห็นแบ่งออกเป็น 5 ประเภท ได้แก่ (1) ทักษะทางปัญญา ได้แก่ ความสามารถในการจำแนกแยกแยะและทักษะด้านภาษา (2) กลวิธีในการเรียนรู้ ได้แก่ การเลือกใช้วิธีการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับข้อจำกัดของตน (3) สมรรถภาพในการเรียนรู้ข้อเท็จจริง เช่น ความสามารถในการจดจำข้อมูลและเนื้อหาด้วยวิธีเฉพาะตน (4) ทักษะการเคลื่อนไหวที่พัฒนาอย่างมีประสิทธิภาพ และ (5) เจตคติในเชิงบวกต่อการเรียนรู้ การดำรงชีวิต และการพึ่งพาตนเองร่วมกับการขอความช่วยเหลืออย่างเหมาะสม สะท้อนให้เห็นว่านักเรียนที่มีความบกพร่องทางการมองเห็นสามารถเรียนรู้และพัฒนาศักยภาพของตนได้อย่างมีประสิทธิภาพภายใต้ข้อจำกัดทางร่างกาย โดยอาศัยกลวิธีการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล ความเชื่อมั่นในตนเอง และเจตคติเชิงบวกต่อการเรียนรู้ ผลการศึกษานี้มีประโยชน์ต่อการพัฒนาแนวทางการจัดการเรียนรู้ที่ตอบสนองศักยภาพเฉพาะบุคคลของผู้เรียนที่มีความบกพร่องทางการมองเห็น เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพในบริบทของการเรียนรวม นำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตและโอกาสทางการศึกษาที่เท่าเทียมในระยะยาว