กลวิธีทางภาษาแสดงอารมณ์ขันในบทพากย์-เจรจา
แบบกวนมุขในโขนพระราชทาน

Main Article Content

ดร.พิชัย แก้วบุตร
ชวาลิน เพ่งบุญ
นพวรรณ เมืองแก้ว

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์กลวิธีทางภาษาแสดงอารมณ์ขันในบทพากย์-เจรจาแบบกวนมุขจากเทปบันทึกการแสดงสดโขนพระราชทานประจำปี พ.ศ. 2554 2556 2557 และ 2561 จำนวน 4 ครั้ง โดยเก็บข้อมูลด้วยวิธีการถอดบทสนทนาเป็นตัวอักษร ผลการวิจัยพบกลวิธีทางภาษาทั้งสิ้น 9 กลวิธี ได้แก่ 1) การยั่วล้อ (การยั่วล้อโดยตรงและการยั่วล้อโดยอ้อม) 2) การสร้างความย้อนแย้ง 3) การทำให้เป็นเรื่องสัปดน 4) การล้อวรรณกรรม 5) การใช้สัญลักษณ์ 6) การสร้างความขัดแย้ง 7) การใช้ภาษาสร้างอารมณ์ขัน (การใช้ภาษาต่างประเทศ การใช้ภาษาถิ่น/ระดับเสียง การใช้คำบรรยายให้เกิดภาพพจน์) 8) การจบเรื่องแบบผิดความคาดหมาย และ 9) การใช้อักษรย่อหรือคำย่อ กลวิธีทางภาษาเหล่านี้สร้างความน่าสนใจกระตุ้นผู้ชมให้ติดตามชมการแสดง ไม่ว่าการนำเสนออารมณ์ขันจะเป็นการนำเสนอเรื่องที่ธรรมดา มีความหมายตรงตัว แต่กลับทำให้เกิดความขำขันหรือการนำเสนอเรื่องที่รุนแรงแต่ก็ยังปรับเป็นเรื่องที่ไม่รุนแรงและยังทำให้เกิดอารมณ์ขันได้ ถือได้ว่าเป็นปรากฏการณ์การใช้ภาษาที่ชี้ให้เห็นศักยภาพของการนำเสนออารมณ์ขันในสื่อต่าง ๆ ได้อย่างชัดเจน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
แก้วบุตร พ., เพ่งบุญ ช., & เมืองแก้ว น. (2022). กลวิธีทางภาษาแสดงอารมณ์ขันในบทพากย์-เจรจา
แบบกวนมุขในโขนพระราชทาน. วารสารวิเทศศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 12(1), 281–311. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jis/article/view/256774
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา เจริญเกียรติบวร. (2548). การวิเคราะห์วาทกรรมเรื่องตลกภาษาไทย. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. (2508). เอกสารประกอบการศึกษาวิชาภาษาไทย. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ชนัญญา ใยลออ. (2544). การสื่อสารอารมณ์ขันของนักแสดงตลก รายการโทรทัศน์ก่อนบ่ายคลายเครียด. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ญาดา ชาญบัญชี. (2551). กลวิธีการใช้ภาษาในงานเขียนอารมณ์ขันเกตุเสพย์สวัสดิ์ ปาลกะวงศ์ ณ อยุธยา. ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ธิดา โมสิกรัตน์. (2526). เอกสารการสอนชุดวิชาภาษาไทย 4 วรรณคดีในหน่วยที่ 1-7 (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: ฝ่ายการพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ธิติสรณ์ ศรีธาดา. (2542). การศึกษาวิเคราะห์การใช้ภาษาในการแสดงตลก. ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ปวริส มินา. (2561). กลวิธีการสร้างสรรค์ความตลกในรายการโทรทัศน์ไทย. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 11(3), 2300-2313.

วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี. (2563). คณะรักษาความสงบแห่งชาติแห่งชาติ. ค้นเมื่อ 10 มิถุนายน 2563, จาก https://th.wikipedia.org/wiki/คณะรักษาความสงบแห่งชาติ

วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี. (2563). แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ. ค้นเมื่อ 10 มิถุนายน 2563, จาก https://th.wikipedia. org/wiki/แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ

สิทธา พินิจภูวดล.(2515). ความรู้ทั่วไปทางวรรณกรรมไทย. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

หนึ่งฤทัย ชวนะลิขิกร. (2554). อารมณ์ขันในข้อความท้ายรถ: เสน่ห์ทางภาษาที่ไม่ควรมองข้าม. วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์) มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. 13(1), 69-77.

อธิปัตย์ นิตย์นรา, พิชัย แก้วบุตร, ชวาลิน เพ่งบุญ, และนพวรรณ เมืองแก้ว. (2563). การวิเคราะห์บทพากย์-เจรจาแบบกวนมุขในโขนพระราชทาน. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี. 11(2), 64-77.

อุมาภรณ์ สังขมาน. (2559). กลวิธีทางภาษาในวัจนกรรมเสียดสีเพื่อสร้างความตลกขบขันของไทย. วารสารมนุษยศาสตร์. 23(1), 154-178.

Chiaro, D. (1992). The Language of Jokes. London: Routledge.