การจัดการขยะของชุมชนบนฐานทุนทางวัฒนธรรมวิถีอีสาน กรณีชุมชนในเขตเทศบาลตำบลบ้านผือ อำเภอหนองเรือ จังหวัดขอนแก่น
คำสำคัญ:
การจัดการขยะชุมชน, ทุนทางวัฒนธรรมวิถีอีสาน, ชุมชนอีสาน, การพัฒนา, การมีส่วนร่วมบทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งศึกษาการจัดการขยะบนฐานของทุนทางวัฒนธรรมวิถีอีสาน ที่เหมาะสมต่อชุมชน ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์กลุ่มผู้นำที่เป็นทางการและผู้นำที่ไม่เป็นทางการ ผู้รู้ในชุมชน ตัวแทนครัวเรือนที่มีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคมและมีบทบาทในการจัดการขยะของชุมชน การสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่รัฐที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนการสนทนากลุ่มเพื่อร่วมกันวิเคราะห์ศักยภาพ จุดอ่อน และจุดแข็งในกระบวนการจัดการขยะของชุมชนในเขตเทศบาลตำบลบ้านผือ อำเภอหนองเรือ จังหวัดขอนแก่น ผลการวิจัยพบว่าชุมชนได้ใช้ทุนทางวัฒนธรรม โดยเฉพาะ “ทุนทางวัฒนธรรมวิถีอีสาน” เข้ามาเป็นฐานในการจัดการขยะในลักษณะที่ช่วยเหลือเกื้อกูลกันในรูปแบบ “กองทุนฌาปณกิจขยะ” จนกลายมาเป็นกลไกในการขับเคลื่อนและพัฒนาชุมชนด้านต่าง ๆ แบบองค์รวม ความเข้มแข็งของชุมชนถูกสร้างขึ้นบนฐานของทุนทางวัฒนธรรมวิถีอีสาน ทำให้ชุมชนมีอำนาจต่อรองกับภายนอก และสร้างการมีส่วนร่วมในกระบวนการพัฒนาชุมชน ผ่านกิจกรรมทางสังคมรูปแบบต่าง ๆ ผลการวิจัยครั้งนี้จึงสะท้อนการจัดการขยะของชุมชนบนฐานของทุนทางวัฒนธรรมวิถีอีสานที่ชัดเจน
เอกสารอ้างอิง
Ativanichayapong, N. (2019). Remaining and changing in Isan's rural from the perspectives of granduate volunteer, Thammasat University. In PSDS Journal of Development Studies Thammasat University, 2(1), 24-51. [in Thai]
Bourdieu, P. (1977). Outline of a theory of practice. Cambridge: Cambridge University.
Donsom, J. (2020). Practices in the state established border community in Thai - Cambodian border area. Doctor of philosophy in sociology. Khon Kaen: Khon Kaen University. [in Thai]
Kanchanaphan, A. (2019). How to think complexly in community research (2nd ed.). Bangkok: Support Fund Office. [in Thai]
Keyes, C.F. (1976). “In Search of Land: village formation in the central chi river valley, Northeast Thailand”, Contribution to Asian Studies. 9: 45 - 63.
Kirdklinhom, S. (2019). Guidelines for public participation in municipal solid waste management: Nakhon Si Thammarat Municipality. Master of Science (Environmental Management). National Institute of Development Administration. [in Thai]
Kittiasa, P. (2014). To the new Isan way. Bangkok: Languages. [in Thai]
Lertyingcharoenchai, W. Viriyaet, H., & Kongritti, N. (2019). Evaluation of greenhouse gas emission from municipal solid waste management and leachate: A case study of Takhob Municipality, Thailand. PSAKU International Journal of Interdisciplinary Research, 8(2), 1 - 11.
Muensitthiroj, P. Pongpunpurtet, P. Painmanakul, P., & Chawaloesphonsiya, N. (2021). Study of environmental impact from municipal solid waste management: A case study of Bang Chalong Housing, Samut Prakan. Journal of Interdisciplinary Research: Graduate Studies,10(2), 27 - 34. [in Thai]
Phutha, P. (2011). History of Isan people (5thed.). Bangkok: Mental Health. [in Thai]
Pollution Control Department. (2016 ). Master plan solid waste management of the country (2016 - 2021). Bangkok: Active Print Co., Ltd. [in Thai]
Sanamkate, T., & Jaikhamwang, N. (2022). The learning process for the development of the participatory aging health development: A case study of the health promotion for eldery people club, Chaichumpon Sub-district, Lublae District, Uttaradit Province. Journal of Social Development (JSD), 24(1), 100 - 118. [in Thai]
Sattakorn, W. Butr-udomet, T., & Jatupatrangsee, W. (2018). Waste management in the community: A case study of Maesook Municipality, Chae Hom District, Lampang Province, Thailand. International Journal of Crime, Law and Social Issues, 5(1), 213 - 223.
Songpak, K., Sinsupan, N., & Isarankura Na Ayudhya, V. (2019). Development of a health promotion model for the elderly via Chaisor village community participation in Chaisor Sub-district, Chumphae District, Khon Kaen Province. Journal of Humanities & Social Science (JHUSOC), 17(2), 159 - 177. [in Thai]
Srisontisuk, S. (2007). The assessment and synthesis of the knowledge state of cultural research in the Northeast: Ethnic diversity. Journal of Language and Culture, 26(1-2), 35 - 49. [in Thai]
Thacheen, P., Chaisuparakul, S., & Tongchure, S. (2022). From enemy to friend: Participatory action research to develop a farmers' debt
management approach. Journal of Humanities & Social Sciences (JHUSOC), 20(1), 185 - 208. [in Thai]
Teerasatsawat, S. (2008). Isan economy after railway (1900-1945). Khon Kaen: Faculty of Humanities and Social Sciences, Khon Kaen University. [in Thai]
Tubnonghee, R. Phianchana, A., & Chaisena, M. (2022). An analysis of factors influencing mask waste management in the Chon Buri
community. International Journal of Crime, Law and Social Issues, 9(1), 10 - 22.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2022 มนุษยสังคมสาร (มสส.) คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารทดสอบระบบ ThaiJo2 ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารทดสอบระบบ ThaiJo2 ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารทดสอบระบบ ThaiJo2 หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสารทดสอบระบบ ThaiJo2 ก่อนเท่านั้น
