การจัดการขยะของชุมชนบนฐานทุนทางวัฒนธรรมวิถีอีสาน กรณีชุมชนในเขตเทศบาลตำบลบ้านผือ อำเภอหนองเรือ จังหวัดขอนแก่น

Main Article Content

จตุพร ดอนโสม
พัชรินทร์ ฤชุวรารักษ์

บทคัดย่อ

           บทความนี้มุ่งศึกษาการจัดการขยะบนฐานของทุนทางวัฒนธรรมวิถีอีสาน ที่เหมาะสมต่อชุมชน ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์กลุ่มผู้นำที่เป็นทางการและผู้นำที่ไม่เป็นทางการ ผู้รู้ในชุมชน ตัวแทนครัวเรือนที่มีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคมและมีบทบาทในการจัดการขยะของชุมชน การสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่รัฐที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนการสนทนากลุ่มเพื่อร่วมกันวิเคราะห์ศักยภาพ จุดอ่อน และจุดแข็งในกระบวนการจัดการขยะของชุมชนในเขตเทศบาลตำบลบ้านผือ อำเภอหนองเรือ จังหวัดขอนแก่น ผลการวิจัยพบว่าชุมชนได้ใช้ทุนทางวัฒนธรรม โดยเฉพาะ “ทุนทางวัฒนธรรมวิถีอีสาน” เข้ามาเป็นฐานในการจัดการขยะในลักษณะที่ช่วยเหลือเกื้อกูลกันในรูปแบบ “กองทุนฌาปณกิจขยะ” จนกลายมาเป็นกลไกในการขับเคลื่อนและพัฒนาชุมชนด้านต่าง ๆ แบบองค์รวม ความเข้มแข็งของชุมชนถูกสร้างขึ้นบนฐานของทุนทางวัฒนธรรมวิถีอีสาน ทำให้ชุมชนมีอำนาจต่อรองกับภายนอก และสร้างการมีส่วนร่วมในกระบวนการพัฒนาชุมชน ผ่านกิจกรรมทางสังคมรูปแบบต่าง ๆ ผลการวิจัยครั้งนี้จึงสะท้อนการจัดการขยะของชุมชนบนฐานของทุนทางวัฒนธรรมวิถีอีสานที่ชัดเจน

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

บท
บทความวิจัย

References

Ativanichayapong, N. (2019). Remaining and changing in Isan's rural from the perspectives of granduate volunteer, Thammasat University. In PSDS Journal of Development Studies Thammasat University, 2(1), 24-51. [in Thai]

Bourdieu, P. (1977). Outline of a theory of practice. Cambridge: Cambridge University.

Donsom, J. (2020). Practices in the state established border community in Thai - Cambodian border area. Doctor of philosophy in sociology. Khon Kaen: Khon Kaen University. [in Thai]

Kanchanaphan, A. (2019). How to think complexly in community research (2nd ed.). Bangkok: Support Fund Office. [in Thai]

Keyes, C.F. (1976). “In Search of Land: village formation in the central chi river valley, Northeast Thailand”, Contribution to Asian Studies. 9: 45 - 63.

Kirdklinhom, S. (2019). Guidelines for public participation in municipal solid waste management: Nakhon Si Thammarat Municipality. Master of Science (Environmental Management). National Institute of Development Administration. [in Thai]

Kittiasa, P. (2014). To the new Isan way. Bangkok: Languages. [in Thai]

Lertyingcharoenchai, W. Viriyaet, H., & Kongritti, N. (2019). Evaluation of greenhouse gas emission from municipal solid waste management and leachate: A case study of Takhob Municipality, Thailand. PSAKU International Journal of Interdisciplinary Research, 8(2), 1 - 11.

Muensitthiroj, P. Pongpunpurtet, P. Painmanakul, P., & Chawaloesphonsiya, N. (2021). Study of environmental impact from municipal solid waste management: A case study of Bang Chalong Housing, Samut Prakan. Journal of Interdisciplinary Research: Graduate Studies,10(2), 27 - 34. [in Thai]

Phutha, P. (2011). History of Isan people (5thed.). Bangkok: Mental Health. [in Thai]

Pollution Control Department. (2016 ). Master plan solid waste management of the country (2016 - 2021). Bangkok: Active Print Co., Ltd. [in Thai]

Sanamkate, T., & Jaikhamwang, N. (2022). The learning process for the development of the participatory aging health development: A case study of the health promotion for eldery people club, Chaichumpon Sub-district, Lublae District, Uttaradit Province. Journal of Social Development (JSD), 24(1), 100 - 118. [in Thai]

Sattakorn, W. Butr-udomet, T., & Jatupatrangsee, W. (2018). Waste management in the community: A case study of Maesook Municipality, Chae Hom District, Lampang Province, Thailand. International Journal of Crime, Law and Social Issues, 5(1), 213 - 223.

Songpak, K., Sinsupan, N., & Isarankura Na Ayudhya, V. (2019). Development of a health promotion model for the elderly via Chaisor village community participation in Chaisor Sub-district, Chumphae District, Khon Kaen Province. Journal of Humanities & Social Science (JHUSOC), 17(2), 159 - 177. [in Thai]

Srisontisuk, S. (2007). The assessment and synthesis of the knowledge state of cultural research in the Northeast: Ethnic diversity. Journal of Language and Culture, 26(1-2), 35 - 49. [in Thai]

Thacheen, P., Chaisuparakul, S., & Tongchure, S. (2022). From enemy to friend: Participatory action research to develop a farmers' debt

management approach. Journal of Humanities & Social Sciences (JHUSOC), 20(1), 185 - 208. [in Thai]

Teerasatsawat‎, S. (2008). Isan economy after railway (1900-1945). Khon Kaen: Faculty of Humanities and Social Sciences, Khon Kaen University. [in Thai]

Tubnonghee, R. Phianchana, A., & Chaisena, M. (2022). An analysis of factors influencing mask waste management in the Chon Buri

community. International Journal of Crime, Law and Social Issues, 9(1), 10 - 22.