การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดฉากทัศน์เป็นฐาน เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะความเป็นพลเมืองตื่นรู้ รายวิชาสังคมศึกษา สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดฉากทัศน์เป็นฐาน เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะความเป็นพลเมืองตื่นรู้ รายวิชาสังคมศึกษา สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 80/80 และ 2) เปรียบเทียบสมรรถนะความเป็นพลเมืองตื่นรู้ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ก่อนเรียนและหลังเรียน ที่เรียนด้วยกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดฉากทัศน์เป็นฐาน กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 จำนวน 24 คน โดยการสุ่มแบบกลุ่ม ใช้ห้องเรียนเป็นหน่วยในการสุ่ม เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ 1) แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ จำนวน 8 แผน และ 2) แบบวัดสมรรถนะ 4 ด้าน จำนวน 5 ฉบับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การหาประสิทธิภาพ (E1/E2) การทดสอบทีแบบกลุ่มไม่เป็นอิสระต่อกัน การหาขนาดอิทธิพล และการวิเคราะห์อำนาจการทดสอบย้อนหลัง ผลการวิจัยพบว่า 1) กิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดฉากทัศน์เป็นฐาน เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะความเป็นพลเมืองตื่นรู้ มีประสิทธิภาพเท่ากับ 87.95/83.65 สูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด และ 2) นักเรียนมีสมรรถนะความเป็นพลเมืองตื่นรู้ทุกด้าน หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (p < .01) โดยมีขนาดอิทธิพลอยู่ในระดับสูง และผลการวิเคราะห์อำนาจการทดสอบย้อนหลังมีค่าเท่ากับ 1.00
Downloads
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กมลชนก นาคสุทธิ์, กฤติญากาญจน์ คงนุ่น, กฤษณพงศ์ ทองคำ, กันต์ธีทัต ศรีใจวงศ์, ชนสรณ์ มาสุข และ สถิรพร เชาวน์ชัย. (2567). รูปแบบการจัดการศึกษาที่เหมาะสมกับเจเนอเรชั่นอัลฟ่า. Journal of Applied Education, 2(4), 41 - 56.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2565). รายงานผลการประเมินคุณธรรม จริยธรรม และความเป็นพลเมืองของผู้เรียนทุกช่วงชั้น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565. สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.
จุฑาภรณ์ มาสันเทียะ. (2565). ความลำเอียงในการประเมินตนเอง Self-evaluation Bias. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 28(2), 1 - 12.
เจนศึก โพธิศาสตร์, ประธาน ประจวบโชค, สุรยศ ทรัพย์ประกอบ, พัชชา ดอกไม้ และ ดาวใจ ดวงมณี. (2568). การพัฒนาสมรรถนะหลักด้านการเป็นพลเมืองตื่นรู้ที่มีสำนึกสากลสำหรับนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูด้วยชุดกิจกรรมบูรณาการบริบทเป็นฐานในรูปแบบออนไลน์ระบบเปิดผสมผสานการชี้แนะและการเป็นพี่เลี้ยง. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 20(1), 163 - 178.
ชณัฐฎา มีเพียร. (2563). การพัฒนาความสามารถในการแก้ปัญหาโดยใช้การเรียนรู้แบบฉากทัศน์เป็นฐาน วิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์]. https://libdoc.dpu.ac.th/thesis/Chanatda.Mee.pdf
ดนุลา จามจุรี. (2564). การออกแบบการเรียนรู้: แนวคิดและกระบวนการ. ห้างหุ้นส่วนจำกัด น่ำกังการพิมพ์.
ทิศนา แขมณี. (2566). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 26. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิชิต ฤทธิ์จรูญ. (2561). เทคนิคการวิจัยเพื่อพัฒนาการเรียนรู้. พิมพ์ครั้งที่ 2. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
รัชฎาทิพย์ อุปถัมภ์ประชา. (2562). สมรรถนะของนักทรัพยากรมนุษย์มืออาชีพ Competencies of Human Resources Professional. วารสารการจัดการมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์, 8(2), 122 - 135.
วัชพล ตุลยวิไลกุล และวัชรพงศ์ ศิริมาสกุล. (2567). การพัฒนาการจัดการเรียนรู้วิชาหน้าที่พลเมืองโดยใช้ฉากทัศน์เป็นฐาน เพื่อสร้างทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 8(7), 208 - 217.
วิศิษฏ์พร บุตรกูล และอังคณา ตุงคะสมิต. (2568). การพัฒนาสมรรถนะการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็งด้วยการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดการรับใช้สังคมร่วมกับเทคนิคเพื่อคู่คิดสี่สหาย (THINK-PAIR-SQUARE) ในรายวิชา ส32101 สังคมศึกษา สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 12(3), 249 - 258.
ศุภชัย สมนวล. (2565). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุกเพื่อส่งเสริม สมรรถนะความเป็นพลเมืองที่เข้มแข็งของนักเรียนชั้นประถมศึกษา. [ปริญญานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ]. https://hdl.handle.net/20.500.14740/52629
ศุภลักษณ์ ทองจีน. (2560). เอกสารประกอบการสอน รายวิชา การออกแบบและการจัดการเรียนรู้.
ศูนย์การศึกษาบึงกาฬ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.
สมร ทวีบุญ. (2560). รูปแบบการเรียนการสอนในศตวรรษที่ 21. คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2568). แนวทางในการพลิกโฉมการศึกษา (Transforming Education) ตามแนวคิดขององค์การสหประชาชาติ. สืบค้นเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2568 จาก https://www.onec.go.th/th.php/book/BookView/2142
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่สิบสาม พ.ศ. 2566-2570. สืบค้นเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2568 จาก https://www.nesdc.go.th/the-national-economic-and-social-development-plan/the-thirteenth-plan-2023-2027/
สำนักบริหารงานความเป็นเลิศด้านวิทยาศาสตร์ศึกษา. (ม.ป.ป.). วิสัยทัศน์ พันธกิจ และภารกิจ โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย. สืบค้นเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2568, จาก http://www.eseb.obec.go.th/?page_id=3043
สุดารัตน์ เสมอใจ และจักราวุธ บุษดี. (2568). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดการเรียนรู้จากประสบการณ์เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง สำหรับนักเรียนประถมศึกษาตอนต้น. วารสารมนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์และนวัตกรรม มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, 4(2), 157 - 173.
สุทธิวรรณ ตันติรจนาวงศ์. (2560). ทิศทางการจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21. Veridian E-Journal, Silpakorn University ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 10(2), 2843 - 2854.
สุมาลี ชัยเจริญ. (2559). การออกแบบการสอน หลักการ ทฤษฎี สู่การปฏิบัติ. พิมพ์ครั้งที่ 2. บริษัท เพ็ญพริ้นติ้ง จำกัด.
อัสหมะ หะยียูโซะ. (2565). ผลของการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน เพื่อส่งเสริมสมรรถนะความเป็นพลเมืองที่เข้มแข็งของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์]. https://kb.psu.ac.th/server/api/core/bitstreams/ba123fd7-7824-42c4-9560-f9e99e3fa1d9/content
Bektaş, Ö. (2020). Scenario-based Learning in Developing Professional Competences of Social Studies Pre-service Teachers. International Journal of Eurasian Education and Culture, 9, 1069 – 1125. doi: https://doi.org/10.35826/ijoecc.173
Coello Briones, E. V., Vera Perero, M. D. R., López Lema, E. M., Poma Cuenca, V. M., García Cabrera, N. M. & Arias Pincay, P. B. (2025). Aprendizaje Basado en Problemas Sociales y Simulaciones Democráticas para la Formación de una Ciudadanía Crítica en Bachillerato. Revista Científica Multidisciplinaria Tsafiki, 2(2), 555 - 584. doi: https://doi.org/10.70577/0cgs6c61
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd edition. Lawrence Erlbaum Associates.
Coopmans, M., ten Dam, G., Dijkstra, A. B. & van der Veen, I. (2020). Towards a Comprehensive School Effectiveness Model of Citizenship Education: An Empirical Analysis of Secondary Schools in the Netherlands. Social Sciences, 9(9), 1 - 29. doi: https://doi.org/10.3390/socsci9090157
Della Volpe, V. (2024). Scenario-based learning: An Inclusive Methodology. IOSR Journal of Research & Method in Education, 14(6), 1 - 5. doi: https://doi.org/10.9790/7388-1406060105
Errington, E. P. (2010). Preparing Graduates for the Professions: Achieving Employability through the Exploration of Near-world Scenarios. Interdisciplinary Social Sciences, 5(5), 1 - 10.
Fuentes-Moreno, C., Sabariego-Puig, M. & Ambros-Pallarés, A. (2020). Developing Social and Civic Competence in Secondary Education through the Implementation and Evaluation of Teaching Units and Educational Environments. Humanities and Social Sciences Communications, 7(39). doi: https://doi.org/10.1057/s41599-020-0530-4
Jerome, L., Hyder, F., Hilal, Y. & Kisby, B. (2024). A Systematic Literature Review of Research Examining the Impact of Citizenship Education on Active Citizenship Outcomes. Review of Education, 12, e3472. doi: https://doi.org/10.1002/rev3.3472
Joaquin, L. L. & Hermosa, J. P. (2023). Scenario-based learning approach for enhancing the critical thinking skills of Grade 9 students in Araling Panlipunan. International Journal of Multidisciplinary: Applied Business and Education Research, 4(5), 1708 - 1715. doi: https://doi.org/10.11594/ijmaber.04.05.31
Kahne, J. E. & Sporte, S. E. (2008). Developing Citizens: The Impact of Civic Learning Opportunities on Students' Commitment to Civic Participation. American Educational Research Journal, 45(3), 738 - 766. doi: https://doi.org/10.3102/0002831208316951
Westheimer, J. & Kahne, J. (2004). What Kind of Citizen? The Politics of Educating for Democracy. American Educational Research Journal, 41(2), 237 - 269. doi: https://doi.org/10.3102/00028312041002237
Wood, B. E., Taylor, R., Atkins, R. & Johnston, M. (2018). Pedagogies for Active Citizenship: Learning through Affective and Cognitive Domains for Deeper Democratic Engagement. Teaching and Teacher Education, 75, 259 - 267. doi: https://doi.org/10.1016/j.tate.2018.07.007
Zabun, E. (2025). Active Citizenship in Social Studies Curriculum: Dimensions, Strategies, and Gradual Development. The Journal of International Social Studies Education, 7(1), 78 - 93.
