การใช้ประโยชน์ต้นกกพื้นถิ่น สู่การพัฒนาลวดลายและผลิตภัณฑ์เพื่อเพิ่มมูลค่าวัสดุพื้นถิ่น พื้นที่ศึกษา: ชุมชนโคกปรง อำเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์

บทคัดย่อ

การใช้ประโยชน์จากต้นกกพื้นถิ่นเพื่อพัฒนาลวดลายและผลิตภัณฑ์ในการยกระดับมูลค่าวัสดุท้องถิ่นในพื้นที่ตำบลโคกปรง อำเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์ ชุมชนโคกปรงมีทรัพยากรสำคัญคือ “ต้นกก” ซึ่งมีคุณลักษณะโดดเด่น และประชาชนในพื้นที่มีทักษะการทอเส้นใยกกที่ดี แต่การพัฒนาเชิงลวดลายและการต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ยังมีข้อจำกัด งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการใช้ประโยชน์พื้นถิ่น และ อัตลักษณ์พื้นถิ่นของชุมชนโคกปรง 2) ออกแบบลวดลายและผลิตภัณฑ์จากต้นกกทอพื้นถิ่นชุมชนโคกปรง และ 3) ประเมินความพึงพอใจต่อรูปแบบลวดลาย และผลิตภัณฑ์จากต้นกกทอที่พัฒนาขึ้น การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสมผสาน โดยเชิงคุณภาพมุ่งเน้นการศึกษาข้อมูลอัตลักษณ์ การออกแบบลวดลาย และการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากกก พร้อมการประยุกต์วัสดุอื่นร่วมด้วย ส่วนเชิงปริมาณใช้การประเมินความพึงพอใจของกลุ่มตัวอย่างใน 4 ด้าน ได้แก่ 1) การสะท้อนอัตลักษณ์ชุมชน 2) การออกแบบลวดลาย 3) การพัฒนาผลิตภัณฑ์ และ 4) การตลาดและความคุ้มค่า ผลการวิจัยพบว่า ความพึงพอใจอยู่ในระดับสูงถึงสูงมาก โดยมีค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานดังนี้: ด้านอัตลักษณ์ชุมชน (=4.64, S.D.=0.65) การออกแบบลวดลาย (=4.53, S.D.=0.56) การตลาดและความคุ้มค่า (=4.54, S.D.=0.57) อยู่ในระดับ “ดีมากที่สุด” และการพัฒนาผลิตภัณฑ์ (= 4.36, S.D.=0.21) อยู่ในระดับ “ดีมาก” ผลการทดสอบ One-Sample t-test ยืนยันว่าความพึงพอใจสูงกว่าค่ากลางอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 สะท้อนว่าลวดลายและผลิตภัณฑ์จากต้นกกที่พัฒนาขึ้นตอบสนองความต้องการของกลุ่มเป้าหมายได้เกินกว่ามาตรฐานที่กำหนดไว้ที่ตั้งไว้อยู่ในระดับดี