การศึกษาคติความเชื่อและวิธีการแก้บนท้าวสุรนารี (ย่าโม) จังหวัดนครราชสีมา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์คติความเชื่อที่เกี่ยวข้องกับการแก้บนท้าวสุรนารี (ย่าโม) และ 2) ศึกษาวิธีต่าง ๆ ที่ใช้ในการแก้บนท้าวสุรนารี (ย่าโม) การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง และแบบบังเอิญ จำนวน 49 ท่าน โดยแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มคือ กลุ่มผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสีย จำนวน 5 ท่าน และกลุ่มผู้รับบริการ จำนวน 44 ท่าน ทำการเก็บข้อมูลประชาชนที่มาทำพิธีแก้บน ณ อนุสาวรีย์ท้าวสุรนารี (ย่าโม) จังหวัดนครราชสีมา และนำมาวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า คติความเชื่อที่เกี่ยวข้องกับการแก้บนท้าวสุรนารี (ย่าโม) มีรากฐานมาจากศรัทธาที่ประชาชนมีต่อท้าวสุรนารี ซึ่งถูกมองว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่สามารถดลบันดาลความสำเร็จในด้านต่างๆ ได้ ส่วนวิธีการแก้บน มีความหลากหลาย โดยวิธีที่ได้รับความนิยมมากที่สุด ได้แก่ การถวายผลไม้ 9 อย่าง การตำหมากสด การร้องเพลงโคราชถวาย การถวายพวงมาลัยดอกดาวเรือง และการวิ่งรอบอนุสาวรีย์ ข้อเสนอแนะจากการศึกษา คือ สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการส่งเสริมและอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น ตลอดจนเป็นข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของจังหวัดนครราชสีมาต่อไป
Downloads
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ขวัญฤดี หวดขุนทด. (2564). ขอพรย่าโม. สืบค้นเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2567 จาก https://www.museumthailand.com
จารุวัฒน์ นวลใย, เฉลิมศักดิ์ พิกุลศร และเรวดี อึ้งโพธิ์. (2563). ดนตรีรูเงกในพิธีกรรมแก้บนของกลุ่มชาติพันธุ์ อูรักลาโว้ย. วารสารดนตรีและศิลปะการแสดง มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 3(1), 10 – 26.
นีรนุช กมลยะบุตร. (2564). การสื่อสารความเชื่อผ่านการแสดงเพลงโคราชในบริบทพิธีกรรมการแก้บน.วารสารสหวิทยาการสังคมศาสตร์และการสื่อสาร, 2(4), 35 – 46.
เบญจมาส แพทอง, ฤดีรัตน์ กายราศ, สถาพร ดงขุนทศ, ฉัตราภรน์ จินดาเดช, กมลพรรณ บุญสุทธิ์, พรภัทรา สารประสพ, ราศี บุรุษรัตนพันธุ์, อลิสา รามโกมุท, ชญานิน นุ้ยสินธุ์, นันทวัน สาวนายน, พลอยชมพู ยามะเพว้น และจินตนา เพียรพานิช. (2552). องค์ความรู้ในการศึกษา ค้นคว้า เรียบเรียง และจัดพิมพ์ หนังสือ นามานุกรมขนบประเพณีไทย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ บริษัทโกลด์สมิธแคปปิตอล จำกัด.
พระครูปริยัติสารการ. (2551). พุทธศาสนากับความเชื่อถือ โชคลาง. [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาวัฒนธรรมศาสตร์, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม].
พระมหาพิมล พรมเมือง. (2550). วิถีพุทธ-พราหมณ์-ผี ในการอนุรักษ์และฟื้นฟูบ่อพันขันเพื่อสังคมที่ยั่งยืน จังหวัดร้อยเอ็ด. [วิทยานิพนธ์สาขาวัฒนธรรมศาสตร์, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม].
พิเภก เมืองหลวง. (2554). มโนทัศน์และสัญลักษณ์ในงานบุญแปดหมื่นสี่พันขันธ์ ที่บ้านท่าม่วง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด: การศึกษาในฐานะพิธีกรรมประดิษฐ์. [วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
ยศ สันตสมบัติ. (2540). มนุษย์กับวัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ยุพารักษ์ ชนะบวรวัฒน์. (2560). การบนสิ่งศักดิ์สิทธิ์ของชาวพุทธในสังคมไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรมไทยฉบับราชบัณฑิตสถาน พุทธศักราช 2542. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมราชบัณฑิตสถาน พุทธศักราช 2554. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์
วราลี ศรีตระกูล. (2564). “ปรากฏการณ์ ไอ้ไข่ พารวย” พฤติกรรม ความเชื่อ และการบนบาน. [สารนิพนธ์การจัดการมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหิดล].
วิราวรรณ สมพงษ์เจริญ. (2550). คติความเชื่อของคนไทยสมัยสุโขทัย พ.ศ.1726 - พ.ศ.2006. [วิทยานิพนธ์อักษรศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์ศึกษา, มหาวิทยาลัยศิลปากร].
วีณา เรี่ยวแรง. (2565). ละครแก้บน ในจังหวัดนครปฐม. [วิทยานิพนธ์ศิลปมหาบัณฑิต สาขาวิชานาฏศิลป์ ไทย, สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์].
ศิริพงษ์ เปี้ยยา และตุลาภรณ์ แสนปรน. (2566). เจ้าพ่อม้าขาว : ความเชื่อและพิธีกรรมการแก้บนของชาวบ้านพระธาตุจอมปิง ตำบลนาแก้ว อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง. วารสารวิชาการและวิจัย มทร.พระนคร สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 8(1), 81 – 94.
สมบัติ สมศรีพลอย และบาหยัน อิ่มสําราญ. (2562). การตัดสินบนในพิธีกรรมแก้บนหนังตะลุงเมืองเพชร.วารสารมนุษย์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 13(1), 32 – 52.
สิตานันท์ ชะนะนาค และพรรณวดี ขำจริง. (2562). การศึกษาความเชื่อเรื่องขุนเลิศโภคารักษ์กับจริยธรรมเชิง พุทธของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต. รายงานสืบเนื่องจากการประชุมวิชาการระดับชาติ “วลัยลักษณ์วิจัย” ครั้งที่ 11 ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต, 1 – 8.
สุนิศา โพธิแสนสุข และพิมพ์วลัญช์ พลหงส์. (2563). รูปแบบการแสดงละครรำแก้บน: กรณีศึกษา ศาลท้าว มหาพรหมเอราวัณ ราชประสงค์ กรุงเทพมหานคร. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์, 6(1), 82 – 95.
อนุวัฒน์ ทองแสง. (2564). รูปแบบการบริหารท้องถิ่นในการส่งเสริมการท่องเที่ยวเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ในการพัฒนาระบบฐานราก อำเภอเมืองจังหวัดนครราชสีมา. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ, 3(3), 30 – 39.
อภิศักดิ์ โสมอินทร์. (2537). เปิดโลกทัศน์อีสาน. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
Mauss, M. (1990). The Gift: the Form and Reason for Exchange in Archaic Societies (W. D. Halls, Trans.). New York: W. W. Norton. (Original work published 1925)
