ประเทศอังกฤษในช่วง ค.ศ. 1857–1858 จากจดหมายเหตุเรื่อง ราชทูตไทยไปประเทศอังกฤษ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ศึกษาประเทศอังกฤษในช่วง ค.ศ. 1857-1858 ซึ่งอยู่ในรัชสมัยของสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย (Queen Victoria) ผ่านการวิเคราะห์ จดหมายเหตุเรื่องราชทูตไทยไปประเทศอังกฤษ ของหม่อมราโชทัย (หม่อมราชวงศ์กระต่าย อิศรางกูร) ซึ่งเป็นหนึ่งในบันทึกสำคัญของราชทูตไทยที่เดินทางไปเจริญสัมพันธไมตรีกับอังกฤษในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) งานศึกษานี้มุ่งเน้นการวิเคราะห์ 5 ประเด็นหลักที่ปรากฏในบันทึก ได้แก่ 1) ลักษณะทางกายภาพของประเทศอังกฤษ 2) เมือง สิ่งปลูกสร้างและสถานที่สำคัญ 3) สถาบันกษัตริย์และพระราชวัง 4) ความสัมพันธ์ระหว่างคณะราชทูตไทยกับราชสำนักอังกฤษ และ 5) วิถีชีวิตของชาวอังกฤษ โดยให้ความสำคัญกับมุมมองของผู้บันทึกที่มาจากประเทศที่ยังเจริญไม่เทียบเท่ากับอังกฤษ ผลการศึกษาพบว่า หม่อมราโชทัยได้สะท้อนความประทับใจและความตื่นตะลึงต่อสภาพแวดล้อม ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและสาธารณูปโภคของอังกฤษซึ่งเป็นสิ่งใหม่ที่ยังไม่มีในไทยขณะนั้น นอกจากนี้ยังแสดงให้เห็นถึงแนวคิดเปรียบเทียบระหว่างสองวัฒนธรรม ซึ่งช่วยให้เข้าใจถึงมุมมองของชาวไทยที่มีต่อโลกตะวันตกในช่วงกลางศตวรรษที่ 19 และยังให้ข้อสังเกตเกี่ยวกับการรับรู้และการปรับตัวของไทยต่ออิทธิพลตะวันตก ซึ่งถือเป็นหลักฐานสำคัญที่สะท้อนให้เห็นถึงยุคเปลี่ยนผ่านของสังคมไทยในช่วงต้นของกระแสการปฏิรูปประเทศเพื่อตอบรับความท้าทายจากโลกสมัยใหม่