ความสัมพันธ์ทางการเมืองลาว-จีน ภายใต้ระบบบรรณาการสมัยล้านช้าง (ในช่วง ค.ศ. 1353 – 1779) ; Laos - China Political Relationships under the Tribute System of Lan XangPeriod (AD 1353 - 1779)

  • ศรีวิลาส มูลเหลา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
  • ดารารัตน์ เมตตาริกานนท์ สาขาวิชาลุ่มน้ำโขงศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
  • ธนนันท์ บุ่นวรรณา สาขาวิชาลุ่มน้ำโขงศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

Abstract

บทคัดย่อ

                บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ทางการเมืองลาว-จีน ภายใต้ระบบบรรณาการสมัยล้านช้าง (ในช่วง ค.ศ. 1353 – 1779) โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ (Historical Approach) ด้วยการศึกษาจากเอกสารประเภทจดหมายเหตุราชวงศ์หมิงและราชวงศ์ชิง เอกสารจากหอจดหมายเหตุของไทย พงศาวดารลาว และเอกสารจากนักเดินทางต่างประเทศ  เป็นต้น  ผลการศึกษาพบว่าความสัมพันธ์ทางการเมืองลาว-จีน ภายใต้ระบบบรรณาการสมัยล้านช้าง (ในช่วง ค.ศ. 1353 – 1779) เริ่มขึ้นภายหลังจากอาณาจักรยูนนานถูกผนวกเป็นส่วนหนึ่งของจีน ทำให้พรมแดนลาว-จีนติดต่อกัน จากเอกสารทั้งลาวและจีนพบว่า ลาวเป็นรัฐบรรณาการของจีนเหมือนรัฐอื่นๆในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยมีเมืองหลวงพระบางเป็นเมืองหลักในการส่งบรรณาการให้กับจีนใช้เส้นทางบกผ่านยูนนานไปยังเมืองหลวงปักกิ่ง  ส่วนปัจจัยความทางสัมพันธ์ทางการเมืองลาว-จีน ในช่วงนี้พบว่า มี 3 ปัจจัยคือ 1)ภูมิศาสตร์ที่มีอาณาเขตติดต่อกัน 2)แนวคิดจงกว๋อจีนเป็นศูนย์กลาง เพื่อควบคุมและปกครองชนพื้นเมืองที่จีนถือว่าลาวเป็นชนพื้นเมือง 3)แนวนโยบายเกี่ยวกับการส่งบรรณาการ

 

Abstract

                The goal of this article was to study Laos - China political relationships under the tribute system of Lan Xang period from 1353 to 1779. The historical approach was used, studying documents from the Ming Shi-lu, Qing Shi-lu, documents from the Thai Archives, Laos annals, and documents from foreign travelers.  The study found that Laos - China political relationships under the tribute system of Lan Xang period from 1353 to 1779 appeared after Yunnan was included as part of China, resulting in the border between Laos - China.  From Laos and Chinese documents, it was found that Laos was a tributary state of China, like other countries in Southeast Asia. LuangPrabang is the main city to send tribute to China, using a land route through Yunnan to Beijing. The factors of Laos - China political relationships inthis period are as follows:1)Continuousgeographic space,2) The concept of Zhongguo to control and rule the native of Laos, and 3) Policy on the tribute.

Downloads

Download data is not yet available.

References

กรมศิลปากร. (2539). ประชุมพงศาวดารฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม 13. กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์.

กรมศิลปากร. (2545). ประชุมพงศาวดารฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม 9. กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2005). แบบเรียนภูมิศาสตร์ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6. เวียงจันทน์: โรงพิมพ์ศึกษา.

เขียน ธีระวิทย์. (2547). วิวัฒนาการการปกครองของจีน = A political history of China. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

คณะโฆษณาอบรมศูนย์กลางพรรค. (2015). สปป. ลาว 40ปี 1975 – 2015. เวียงจันทน์: คณะโฆษณาอบรมศูนย์กลางพรรค.

คำ จำปาแก้วมณี. (2539). ประวัติศาสตร์ลาว (สุวิทย์ ธีรศาศวัต, ผู้แปล). ขอนแก่น: ภาควิชาประวัติศาสตร์และโบราณคดี คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

คำเพา พอนแก้ว. (2012). ปะหวัดสาดลาว โดยหย้อ. เวียงจัน: โรงพิมสีสะหวาด.

จอห์น เค แฟร์แบงค์. (2550). เอเชียตะวันออกยุคใหม่ จีน ญี่ปุ่น เกาหลี ไต้หวัน. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโตโยต้าประเทศไทย.

เจมส์ เอฟ แม็คคาร์ธี่. (2533) บันทึกการสำรวจและบุกเบิกในแดนสยาม [Surveying and Exploring in Siam] ( สุมาลี วีระวงศ์, ผู้แปล). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์กรมแผนที่ทหาร.

เจียงอิ้งเหลียง. (2534). ประวัติชนชาติไท ตอนที่ 2 (คณะกรรมการสืบค้นประวัติศาสตร์ไทยเกี่ยวกับจีนในเอกสารภาษาจีน สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี สำนักนายกรัฐมนตรี, ผู้แปล). กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.

ชาญวิทย์ เกษตรศิริ และ สมถวิล ลือชาพัฒนพร, (บรรณาธิการ). (2549). เอกสารสรุปการสัมมนาวิชาการ "30 ปีความสัมพันธ์ไทย-จีน 600ปีซำอกง/เจิ้งเหอ กับอยุธยาและอุษาคเนย์".สมุทรปราการ: มูลนิธิโตโยต้าประเทศไทย.

ทิพพะวงศ์ วงศ์โพสี. (2552). นโยบายต่างประเทศของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวต่อสาธารณรัฐประชาชนจีนในยุคหลังสงครามเย็น 1992-2008. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.

เฝิงอิ่วหลัน. (2553). วรรณกรรม ปรัชญาจีนจากขงจื่อถึงเหมาเจ๋อตง (ส. สุวรรณ., ผู้แปล). กรุงเทพฯ: สุขภาพใจ.

ภมร ภูผิวผา. (2561). พลวัตของเมืองเวียงจันทน์ในสมัยจารีต (ค.ศ. 1560 - 1893). (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยขอนแก่น, ขอนแก่น.

โยชิยูกิ มาซูฮารา. (2546). ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจของราชอาณาจักรลาวล้านช้าง: สมัยคริสต์ศตวรรษที่14-17 จาก "รัฐการค้าภายในภาคพื้นทวีป" ไปสู่ "รัฐกึ่งเมืองท่า". กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มติชน.

ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน. (2556). มณฑลยูนนาน. Retrieved from https://www.thaibizchina.com/country/yunnan/.

สมสำเร็จ ทวีคำ. (2548). ความสัมพันธ์ระหว่างลาวกับจีน ยุคหลังสงครามเย็น. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

สมิธ, เฮอร์เบิร์ท วาริงตัน. (2544) ห้าปีในสยาม เล่ม 1. กรุงเทพฯ: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.

สวีอิ๋น หลิว. (2561). การอพยพของชาวยูนนานเข้าสู่ประเทศลุ่มน้ำโขงในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยขอนแก่น, ขอนแก่น.

สืบแสง พรหมบุญ. (2525). ความสัมพันธ์ในระบบบรรณาการระหว่างจีนกับไทย. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์ และมนุษยศาสตร์.

สุเนด โพทิสานและหนูไซ พูมมะจัน (2000). ประวัติศาสตร์ลาว (ดึกดำบรรพ์ - ปัจจุบัน). เวียงจันทน์: โรงพิมพ์แห่งรัฐ.

สุรศักดิ์ ศรีสำอาง. (2545). ลำดับกษัตริย์ลาว. กรุงเทพฯ: สำนักโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร.

สุรางค์ศรี ตันเสียงสม. (2553). อารยธรรมตะวันออก. กรุงเทพฯ: ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุวรรณา สถาอานันท์. (2557). จริยศาสตร์ต่างตอบแทนในปรัชญาขงจื่อ. กรุงเทพฯ: ชวนอ่าน.

หม่องทินอ่อง. (2551). ประวัติศาสตร์พม่า [A History of Burma] (เพ็ชรี สุมิตร, ผู้แปล). กรุงเทพฯ : มูลนิธิโตโยต้าประเทศไทย.

อรพินท์ คำสอน. (2555). 100 เอกสารสำคัญ: สรรพสาระประวัติศาสตร์ไทย ลำดับที่ 14.กรุงเทพฯ : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

อู่คำ พรหมวงสา. (2500). ความเป็นมาของลาวหรือเล่าเรื่องชาติลาว. เวียงจันทน์: ยุวสมาคมแห่งประเทศ.

Carne, Louis de. (1995). Travels on the Mekong : Cambodia, Laos and Yunnan : the political and trade report of the Mekong exploration commission (June 1866 - June 1868). Bangkok: White Lotus.

Garnier, F. (1994). The French in Indo-China: with a narrative of Garnier's explorations in Cochin-China, Annam, and Tonquin. Bangkok: White Lotus.

Pavie, A. (1999). Atlas of the Pavie Mission: Laos, Cambodia,Siam, Yunnan, and Vietnam.Bangkok: White Lotus.

Wade, G. (2005). Southeast Asia in the Ming Shi-lu. Retrieved from http://epress.nus.edu.sg/msl/place/908.

Published
2020-06-05
Section
บทความวิชาการ