พิเคราะห์เพลงทรงเครื่องในหนังสือบทร้องมุขปาฐะจากหนังสือวัดเกาะ เล่ม 2 ของมูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา

Main Article Content

บัวผัน สุพรรณยศ

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์เพลงทรงเครื่องในหนังสือบทร้องมุขปาฐะจากหนังสือวัดเกาะ เล่มที่ 2 เพลงทรงเครื่อง ซึ่งมูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาจัดพิมพ์เผยแพร่เมื่อเดือนกรกฎาคม 2564 โดยใช้ระเบียบวิธีการศึกษาของวรรณคดีวิเคราะห์ ศึกษาด้านองค์ประกอบและคุณค่าของวรรณกรรมมุขปาฐะ ผลการศึกษาองค์ประกอบด้านรูปแบบพบว่าเพลงทรงเครื่องทั้ง 9 เรื่องแต่งด้วยคำประพันธ์ชนิดกลอนหัวเดียว สำหรับร้องเป็นทำนองเพลงฉ่อย ซึ่งแบ่งย่อยเป็น 3 รูปแบบ ได้แก่ 1) เพลงฉ่อย กลอนหัวเดียวทั่วไป ใช้ร้องทำนองหลัก 2) เพลงฉ่อย “ต้นเพลง” ที่นำมาจากเพลงปรบไก่ และ 3) เพลงฉ่อย “เอื้อนลง” ที่ใช้เป็นเพลงท้ายบทของ “ต้นเพลง” องค์ประกอบด้านเนื้อหาพบว่านำมาจากนิทานพื้นบ้านและวรรณคดีซึ่งรู้จักแพร่หลาย จำนวน 9 เรื่อง คัดสรรเฉพาะตอนที่น่าสนใจและเหมาะสมกับการแสดงพื้นบ้าน ส่วนองค์ประกอบด้านภาษาพบว่าเพลงทรงเครื่องทั้ง 9 เรื่องมีลักษณะเด่นของการใช้ภาษาเรียบง่ายและคมคายไพเราะ บทร้องเพลงฉ่อย มีขนาดไม่ยาวนัก เล่าเรื่องอย่างกระชับ ดำเนินเรื่องรวบรัด เหมาะแก่การแสดงออกทั้งการสื่อความหมายของถ้อยคำ ลีลาอารมณ์ และร้องเป็นทำนองเพลง ผลการวิเคราะห์คุณค่าพบว่ามีคุณค่า 3 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านภาษาและวรรณกรรม 2) ด้านเพลงพื้นบ้านและนาฏกรรมไทย และ 3) ด้านสังคมและวัฒนธรรม

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

บท
บทความวิชาการ

References

กุหลาบ มัลลิกะมาส. (2559). ความรู้ทั่วไปทางวรรณคดีไทย. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

กุหลาบ มัลลิกะมาส. (2562). วรรณคดีวิจารณ์. (พิมพ์ครั้งที่ 20). กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

บัวผัน สุพรรณยศ. (2555). “เดินตามรอยครู...ฟื้นฟูเพลงทรงเครื่อง” ใน หนังสือประชุมเพลงทรงเครื่องสืบสานตำนานเพลงพื้นบ้านจากโรงพิมพ์วัดเกาะ. นครปฐม: ศูนย์สยามทรรศน์ศึกษา คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.

บัวผัน สุพรรณยศ. (2564). “เพลงทรงเครื่อง” ใน หนังสือบทร้องมุขปาฐะจากหนังสือวัดเกาะ เล่ม 2 เพลงทรงเครื่อง. กรุงเทพมหานคร: มติชน.

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา, มูลนิธิ. (2564). บทร้องมุขปาฐะจากหนังสือวัดเกาะ เล่ม 2 เพลงทรงเครื่อง. กรุงเทพมหานคร: มติชน.

สุกัญญา สุจฉายา. (2555). “เพลงพื้นบ้านที่ถ่ายทอดวรรณคดี” ใน หนังสือประชุมเพลงทรงเครื่อง สืบสานตำนานเพลงพื้นบ้านจากโรงพิมพ์วัดเกาะ. นครปฐม: ศูนย์สยามทรรศน์ศึกษา คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.

อภิลักษณ์ เกษมผลกูล. (2555).“เพลงพื้นบ้านใน “หนังสือวัดเกาะ” : จุดเปลี่ยนของมุขปาฐะสู่ลายลักษณ์” ใน หนังสือประชุมเพลงทรงเครื่องสืบสานตำนานเพลงพื้นบ้านจากโรงพิมพ์วัดเกาะ. นครปฐม: ศูนย์สยามทรรศน์ศึกษา คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.

อภิลักษณ์ เกษมผลกูล. (2564). “บทนำ หนังสือวัดเกาะ : เพลงพื้นบ้าน” ใน หนังสือบทร้องมุขปาฐะจากหนังสือวัดเกาะ เล่ม 2 เพลงทรงเครื่อง. กรุงเทพมหานคร: มติชน.

เอนก นาวิกมูล. (2550). เพลงนอกศตวรรษ. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: มติชน.