การพัฒนาศักยภาพของชุมชนและองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น ในการส่งเสริมการท่องเที่ยวทางพระพุทธศาสนาและวัฒนธรรมไทย-ลาว

Main Article Content

ทองคำ ดวงขันเพ็ชร
อภิวัฒชัย พุทธจร
สมพงษ์ เกษานุช

บทคัดย่อ

           การวิจัยเรื่องการพัฒนาศักยภาพของชุมชนและองค์การปกครองส่วนท้องถิ่นในการส่งเสริมการท่องเที่ยวทางพระพุทธศาสนาและวัฒนธรรมไทย-ลาว มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาของชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการส่งเสริมการท่องเที่ยวทางพระพุทธศาสนาและวัฒนธรรมไทย–ลาว และ2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาศักยภาพของชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการส่งเสริมการท่องเที่ยวทางพระพุทธศาสนาและวัฒนธรรมไทย–ลาว เป็นการวิจัยแบบผสมผสานทั้งวิจัยในเชิงเอกสาร (Documentary Research) และการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ในภาคสนาม (Field Study) โดยใช้วิธีวิทยาวิจัยแบบผสมผสานวิธี ที่มุ่งเน้นการสัมภาษณ์ การสังเกตและประชุมกลุ่มย่อย (Focus Group) ร่วมกับพระสังฆาธิการ ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นผู้นำชุมชน นักวิชาการ ผู้ประกอบการ และนักท่องเที่ยว จำนวน 50 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา คือ แบบสอบถามประกอบการสัมภาษณ์ หรือแนวคำถามประกอบการสัมภาษณ์ (Interview Guideline) และแบบสังเกต การวิเคราะห์ข้อมูล โดยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา (Content analysis)


           ผลการวิจัยพบว่า


  1. ผลการศึกษาสภาพปัญหาของชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการส่งเสริมการท่องเที่ยวทางพระพุทธศาสนาและวัฒนธรรมไทย-ลาว พบว่า 1) การท่องเที่ยวทางพระพุทธศาสนามีข้อจำกัดด้านทรัพยากรการท่องเที่ยวที่มีจำนวนน้อย และมักประสบปัญหาจากภัยธรรมชาติ ด้านการบริหารจัดการขาดแนวทางการบริหารจัดการที่มุ่งเน้นในการส่งเสริมการท่องเที่ยวและขาดทักษะด้านการบริการ ไม่มีมัคคุเทศก์ให้ความรู้แก่นักท่องเที่ยว ด้านการจัดกิจกรรมการท่องเที่ยว ขาดกิจกรรมเชิงสร้างสรรค์ที่ส่งเสริมอาชีพและรายได้ของชุมชน กิจกรรมส่วนมากเป็นกิจกรรมทำบุญตามประเพณีชาวพุทธ คือการไหว้พระ ขอพรพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ กราบนมัสการพระธาตุ ด้านการมีส่วนร่วม ยังขาดการมีส่วนร่วมในกิจกรรมการส่งเสริมการท่องเที่ยวมีลักษณะการมีส่วนร่วมตามประเพณีเท่านั้น ส่วนการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม มีข้อจำกัดในเรื่องความต่อเนื่องของกิจกรรมที่มีขึ้นตามช่วงเวลาของเทศกาลเท่านั้น การบริหารจัดการส่วนใหญ่มีปัญหาหลักในการอำนวยความสะดวกด้านการจราจร สถานที่จอดรถ ห้องน้ำ ห้องสุขา นอกจากนั้นยังขาดการบูรณาการร่วมกันของวัด ภาคประชาชน และภาครัฐ

  2. 2. ผลการศึกษาแนวทางในการพัฒนาศักยภาพของชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการส่งเสริมการท่องเที่ยวทางพระพุทธศาสนาและวัฒนธรรมไทย-ลาว พบว่า 1) ด้านทรัพยากรการท่องเที่ยว ต้องส่งเสริมและอนุรักษ์วิถีดั้งเดิมของชุมชนให้มีความโดดเด่นสามารถดึงดูดนักท่องเที่ยว พร้อมทั้งพัฒนาสิ่งอำนวยความสะดวกให้เพียงพอต่อความต้องการของนักท่องเที่ยวและให้เป็นมาตรฐานสากล 2) ด้านการบริหารจัดการ ต้องมุ่งเน้นการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมโดยภาครัฐให้การสนับสนุนทั้งองค์ความรู้ บุคลากร และงบประมาณ โดยบูรณาการการบริหารจัดการระหว่างวัด ภาครัฐ และภาคประชาชนอย่างมีประสิทธิภาพ 3) ด้านกิจกรรมการท่องเที่ยว ต้องพัฒนากิจกรรมในเชิงสร้างสรรค์ มีความหลากหลาย เหมาะสมกับวัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่นและกฎหมายบ้านเมือง 4) ด้านการให้ความร่วม ต้องสร้างความร่วมมือทุกภาคส่วน ไม่ว่าจะเป็นวัด ชุมชน ภาครัฐ จิตอาสา ทุกขั้นตอนของกิจกรรมการท่องเที่ยว

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

บท
บทความวิจัย

References

ชายชาญ ปฐมกาญจนา. (2558). แนวทางการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมแบบมีส่วนร่วมของชุมชนตลาดบางหลวง อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม. วิทยานิพนธ์, หลักสูตรศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาการบริหารการศึกษา, คณะศึกษาศาสตร์: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พวงรัตน์ ทวีรัตน์. (2543). วิธีการวิจัยทางพฤติกรรมศาสตร์และสังคมศาสตร์. (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพมหานคร: สำนักทดสอบทางการศึกษาและจิตวิทยา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
พินิจ จารุสมบัติ. (2540). “หนองคาย” เพื่อชาวหนองคาย. กรุงเทพมหานคร: มังกรการพิมพ์. หน้า 1.
สำนักงานปลัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2558). รายงานภาวะเศรษฐกิจการท่องเที่ยว ฉบับที่ 2 (ตุลาคม–ธันวาคม 2558). กรุงเทพมหานคร: เอ็กเซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเมนท์.
สุชาดา รักเกื้อ. (2560). แนวทางพัฒนาการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของเทศบาลตำบลนครชุม อำเภอเมืองกำแพงเพชร จังหวัดกำแพงเพชร. วิทยานิพนธ์, หลักสูตรรัฐประศาสนศาตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาการปกครองท้องถิ่น, บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร.
องค์การบริหารส่วนจังหวัดหนองคาย. (2559). เที่ยวหนองคาย เมืองหน้าอยู่ ประตูสู่อาเซียน. หนองคาย:ฝ่ายพัฒนาและส่งเสริมการท่องเที่ยว องค์การบริหารส่วนจังหวัดหนองคาย.