การใช้เสรีภาพในการชุมนุมสาธารณะทางการเมืองกับหลักการการคุ้มครองรัฐธรรมนูญ ตามมาตรา 49 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความฉบับนี้ศึกษาปัญหาเกี่ยวกับการคุ้มครองเสรีภาพในการชุมนุมสาธารณะทางการเมืองกับหลักการคุ้มครองรัฐธรรมนูญตามมาตรา 49 ซึ่งเสรีภาพในการชุมนุมเป็นเสรีภาพขั้นพื้นฐานที่บรรดารัฐที่ปกครองในระบอบประชาธิปไตยต่างให้การรับรองไว้ในรัฐธรรมนูญ สำหรับประเทศไทยมีบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญที่บัญญัติรับรองเสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบและปราศจากอาวุธตามมาตรา 44 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 โดยกำหนดให้บุคคลมีเสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบและปราศจากอาวุธ และการจำกัดเสรีภาพสามารถกระทำได้ก็ต่อเมื่ออาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่ตราขึ้นเพื่อรักษาความมั่นคงของรัฐ ความปลอดภัยสาธารณะ ความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน หรือเพื่อคุ้มครองสิทธิหรือเสรีภาพของบุคคลอื่น ซึ่งสอดคล้องกับกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองที่ประเทศไทยเข้าร่วมเป็นภาคี โดยผู้วิจัยใช้วิธีศึกษาเปรียบเทียบหลักเกณฑ์และวิเคราะห์ข้อมูลทางเอกสาร (Documentary Research) และวิธีการในการคุ้มครองเสรีภาพในการชุมนุมสาธารณะทางการเมืองในประเทศต่าง ๆ ได้แก่ ประเทศสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ประเทศสาธารณรัฐฝรั่งเศส และประเทศอังกฤษ อย่างไรก็ตามการใช้เสรีภาพในการชุมนุมสาธารณะทางการเมืองของกลุ่มผู้ชุมนุมที่ผ่านมาหลายเหตุการณ์ในประเทศไทยมีการเสนอข้อเรียกร้องและกระทำการอันมีลักษณะเป็นอันตรายต่อระบอบการปกครองและการล้มล้างรัฐธรรมนูญ ซึ่งส่งผลกระทบต่อความมั่งคงของชาติและความปลอดภัยสาธารณะ ศาลรัฐธรรมนูญเป็นองค์กรตุลาการที่มีหน้าที่และอำนาจต่างจากศาลยุติธรรม ศาลปกครอง และศาลทหาร คือ มีหน้าที่และอำนาจในการวินิจฉัยปัญหาความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของกฎหมายหรือร่างกฎหมายและกรณีอื่นที่กฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญหรือกฎหมายอื่นกำหนด หรือเรียกว่า “คดีรัฐธรรมนูญ” ศาลรัฐธรรมนูญจึงมีบทบาทสำคัญต่อการทำคำวินิจฉัยในคดีการชุมนุมสาธารณะทางการเมือง ในการทำคำวินิจฉัยนอกจากจะต้องคำนึงถึงสิทธิหรือเสรีภาพของประชาชนที่รัฐธรรมนูญให้การรับรองแล้วยังต้องคำนึงถึงมาตรการในการป้องกันการกระทำที่อาจเป็นอันตรายต่อการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ดังจะเห็นได้จากคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ ที่ 19/2564
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ยังไม่เคยลงตีพิมพ์ในวารสารใดมาก่อน และไม่อยู่ระหว่างการพิจารณาของวารสารอื่น
บทความที่ลงพิมพ์เป็นข้อคิดเห็น/แนวคิด/ทัศนคติของผู้เขียนเท่านั้น หากเกิดผลทางกฎหมายใดๆที่อาจ
เกิดขึ้นจากบทความนี้ ผู้เขียนจะเป็นผู้รับผิดชอบ และบทความนี้เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กรมองค์การระหว่างประเทศ กระทรวงการต่างประเทศ. (2551). ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (Universal Declaration of Human Rights). กรมองค์การระหว่างประเทศ กระทรวงการต่างประเทศ.
กล้า สมุทวณิช. (2558). ขอบเขตอำนาจหน้าที่ศาลรัฐธรรมนูญเพื่อการส่งเสริมการปกครองในระบอบประชาธิปไตยและคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชน. สถาบันพระปกเกล้า.
กฤษณะ บวรรัตนารักษ์. (2564). หลักสากลเกี่ยวกับการควบคุมหรือสลายฝูงชน. https://www.matichon.co.th/article/news_2896857
คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 3/2567 เรื่อง คำร้องขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 49. (2567). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 141 ตอนที่ 9 ก., 18–49.
ญาณวัฒน์ พลอยเทศ. (2553). ปัญหาการใช้เสรีภาพเกี่ยวกับการชุมนุมในการปกครองระบอบประชาธิปไตย: ศึกษาการชุมนุมตามบทบัญญัติมาตรา 63 แห่งรัฐธรรมนูญ พุทธศักราช 2550 [วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
ปกรณ์ นิลประพันธ์. (2553). กฎหมายว่าด้วยการชุมนุมของต่างประเทศ. วารสารกฎหมายปกครอง, 27, 3–68.
พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561. (2561, 2 มีนาคม). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 135 ตอนที่ 14 ก.
พัชร์ นิยมศิลปะ. (2564). การจำกัดเสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบในประเทศไทย (Restrictions on freedom of peaceful assembly in Thailand). วารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 39(1), 35–58.
ไพโรจน์ ชัยนาม. (2549). คำอธิบายกฎหมายรัฐธรรมนูญเปรียบเทียบ (พิมพ์ครั้งที่ 2). อักษรนิติ.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. (2560, 6 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก.
วิษณุ เครืองาม. (2530). กฎหมายรัฐธรรมนูญ (พิมพ์ครั้งที่ 3). แสวงสุทธิการพิมพ์.
วุฒิชัย จิตตานุ. (2556). กระบวนการทางกฎหมายของศาลรัฐธรรมนูญในรัฐสมัยใหม่ของโลก. พี.เพรส.
สมยศ เชื้อไทย และวรพจน์ วิศรุตพิชญ์. (2527). แนวคิดพื้นฐานเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญและประชาธิปไตย. วารสารนิติศาสตร์ธรรมศาสตร์, 3, 42–60.
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร และคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ. (2562). ความมุ่งหมายและคำอธิบายประกอบรายมาตราของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. สำนักการพิมพ์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
สิริโฉม พรหมโฉม. (2557). เกร็ดกฎหมายน่ารู้: เสรีภาพในการชุมนุมและหลักสากลในการยุติการชุมนุม. จุลนิติ, 1, 165–178.
อุดม รัฐอมฤต, นพนิธิ สุริยะ, และบรรเจิด สิงคะเนติ (2544). การอ้างศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์หรือใช้สิทธิเสรีภาพของบุคคลตามมาตรา 28. ห้างหุ้นส่วนจำกัด นานาสิ่งพิมพ์.
Council of Europe. (1950). European Convention on Human Rights. http://www.echr.coe.int/european-convention-on-human-rights
France. (n.d.). Code de la sécurité intérieure. http://justice.pappers.fr/loi/LEGITEXT000025503132/article/LEGIARTI000025505133
Germany. (1949). Basic Law for the Federal Republic of Germany (Grundgesetz). http://www.gesetze-im-internet.de/englisch_gg/englisch_gg.html
Organization of American States. (1969). American Convention on Human Rights. http://www.refworld.org/legal/agreements/oas/1969/en/20081
United Nations. (1966). International Covenant on Civil and Political Rights. https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/international-covenant-civil-and-political-rights
