รูปแบบการบริหารกิจการคณะสงฆ์ที่ดีกับการใช้ AI

Main Article Content

พระปลัดมนู ฐานจาโร

บทคัดย่อ

การบริหารกิจการคณะสงฆ์ยุคปัจจุบันอาศัยการบูรณาการเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามาสนับสนุนภารกิจทั้งหกด้านอย่างเป็นระบบ เพื่อยกระดับประสิทธิภาพในการจัดการ ควบคู่กับการธำรงรักษาหลักพระธรรมวินัยให้มั่นคงและทันสมัยสอดคล้องกับบริบทสังคมร่วมสมัย ในด้านการปกครอง มุ่งเน้นการนำระบบ AI Governance มาใช้ตรวจสอบ วิเคราะห์ เชื่อมโยงข้อมูลเกี่ยวข้องกับพระธรรมวินัยและกฎหมายคณะสงฆ์อย่างเป็นองค์รวม โดยอาศัยฐานข้อมูลอัจฉริยะในการคัดกรองตรวจสอบสถานะพระสังฆาธิการ ตลอดจนสนับสนุนกระบวนการตัดสินใจขององค์กรปกครองคณะสงฆ์ให้มีความแม่นยำ โปร่งใส ตรวจสอบได้มากยิ่งขึ้น ด้านศาสนศึกษา เทคโนโลยี Adaptive Learning AI มีบทบาทในการพัฒนาระบบการเรียนรู้เฉพาะบุคคลสำหรับพระภิกษุสามเณรและพุทธศาสนิกชน สามารถออกแบบแผนการเรียนรู้เหมาะสมศักยภาพผู้เรียนแต่ละราย ช่วยจัดทำแผนการสอนอัตโนมัติ วิเคราะห์ภาระงานบุคลากรทางการศึกษา ประเมินผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาอย่างเป็นระบบ ในด้านการเผยแผ่ การประยุกต์ใช้ AI วิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ช่วยให้เข้าใจพฤติกรรมผู้รับฟังธรรมได้อย่างลึกซึ้งมากขึ้น นอกจากนี้ การพัฒนา AI Chatbots ยังช่วยตอบคำถามธรรมะเบื้องต้นได้ตลอดเวลา ขณะเครื่องมือสร้างสื่อมัลติมีเดียอัจฉริยะสามารถผลิตเนื้อหาคำสอนในรูปแบบหลากหลาย ทั้งด้านภาษาและสื่อ ทำให้การเผยแผ่พระพุทธศาสนาเข้าถึงสาธารณชนได้กว้างขางและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ด้านสาธารณูปการ การนำแนวคิด Smart Temple มาใช้ช่วยยกระดับการบริหารจัดการพื้นที่วัดให้มีความเป็นระเบียบเหมาะสมต่อการใช้งาน อาศัยระบบเซนเซอร์อัจฉริยะเพื่อการอนุรักษ์พลังงาน ระบบรักษาความปลอดภัยด้วย AI รวมถึงการใช้ภาพถ่ายดาวเทียมหรือโดรนในการวางผังพื้นที่วัด เพื่อให้สามารถรองรับกิจกรรมทางศาสนาและการสงเคราะห์ประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ฐานจาโร พ. . . (2026). รูปแบบการบริหารกิจการคณะสงฆ์ที่ดีกับการใช้ AI. วารสาร มจร. นม. สังคมศาสตร์ ปริทรรศน์, 3(1), 10–18. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/MCUNK/article/view/302019
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมการศาสนา. (2542). พระราชบัญญัติ กฎ ระเบียบ และคำสั่งของคณะสงฆ์. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์การศาสนา.

กรมการศาสนา. (2540). การคณะสงฆ์และการพระศาสนา. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์การศาสนา.

คณาจารย์มหาวิทยาลัย. (2551). การปกครองคณะสงฆ์ไทย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระเทพปริยัติสุธี (วรวิทย์ คงฺคปญฺโญ). (2545). คู่มือพระสังฆาธิการว่าด้วยเรื่องการคณะสงฆ์และการพระศาสนา. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระเทพปริยัติสุธี (วรวิทย์ คงฺคปญฺโญ). (2549). สถาบันสงฆ์กับสังคมไทย. กรุงเทพฯ : จรูญการพิมพ์.

พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2561 (17 กรกฎาคม 2561). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 135 ตอนที่ 50 ก หน้า 1-4.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มาณพ พลไพรินทร์. (2541). คู่มือการบริหารกิจการคณะสงฆ์. กรุงเทพฯ : หจก.ชุติมาการพิมพ์.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธันวาคม 2554. กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน.

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ปยุตฺโต). (2562). พุทธธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 53. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์บริษัทสหธรรมิกจำกัด.

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส. (2535). วินัยมุข เล่ม 2. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.