การจัดการปัญหาความขัดแย้งตามแนวพระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

ความขัดแย้ง เป็นสภาวการณ์และลักษณะบุคคลหรือกลุ่มบุคคลมีความคิดหรือการกระทำไม่ สอดคล้องกัน มีผลประโยชน์ ค่านิยม ความสัมพันธ์และโครงสร้างแตกต่างกัน ซึ่งความแตกต่างกันเหล่า นั้นได้ก่อให้เกิดความบาดหมาง การทะเลาะ การแก่งแย่งและการวิวาทจนนำไปสู่การทำร้ายร่างกาย ฆ่าผู้อื่นในที่สุด ความขัดแย้งนี่เองได้สะท้อนให้เกิดเชิงทวิลักษณ์ คือ ในแง่บวกและลบ ความขัดแย้ง พระพุทธศาสนาเรียกว่า ทุกข์ มีสภาพขัดแย้ง บีบคั้น กดดันกันและกัน ความขัดแย้งเกิดขึ้นจากปัจจัยภายใน เป็นสาเหตุหลัก ปัจจัยภายในที่กล่าวมา คือ จิตใจ และภายในจิตใจนั้น สาเหตุแห่งความขัดแย้งเกิดจากเวทนา ตัณหา เพราะเมื่อเกิดเวทนา มนุษย์ก็ต้องการวัตถุมาสนองสุขเวทนา ต่อมามีการติดใจในสุขเวทนานั้น เรียกว่า ตัณหา พอเกิดตัณหาบ่อยเข้า อุปาทานความยึดมั่นก็เกิดขึ้น เมื่อยึดมั่น ถือมั่นย่อมเกิดการแสวงหา จะโดยชอบธรรมก็ตาม ไม่ชอบธรรมก็ตาม ย่อมเกิดการรักษา คุ้มครองเกิดขึ้น อันนี้เป็นความทุกข์หรือความขัดแย้งเกิดภายในจิตใจ