แนวทางการพัฒนาครูด้านการใช้ทักษะทางเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในศตวรรษที่ 21 ตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของครูกลุ่มโรงเรียนปู่เจ้าสมิงพราย จังหวัดสมุทรปราการ
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการจำเป็นการใช้ทักษะทางเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในศตวรรษที่ 21 2) ศึกษาวิธีการพัฒนาครูด้านการใช้ทักษะทางเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในศตวรรษที่ 21 ตามหลักสังคหวัตถุ 4 และ 3) เสนอแนวทางการพัฒนาครูด้านการใช้ทักษะทางเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในศตวรรษที่ 21 ตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของครูกลุ่มโรงเรียนปู่เจ้าสมิงพราย จังหวัดสมุทรปราการ เป็นการวิจัยแบบผสานวิธีโดยการใช้แบบสอบถามประชากรทั้งหมด จำนวน 207 คน ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษาและครู ทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าดัชนีความต้องการจำเป็น และการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญด้วยแบบสัมภาษณ์กึ่งมีโครงสร้าง ทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) ความต้องการจำเป็นการใช้ทักษะทางเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในศตวรรษที่ 21 ลำดับที่ 1 ทักษะการรู้ทัน ICT ลำดับที่ 2 ทักษะการบูรณาการ ICT ในการเรียนการสอน ลำดับที่ 3 ทักษะพื้นฐานด้าน ICT ลำดับที่ 4 คุณธรรม จรรยาบรรณในการใช้ ICT และลำดับที่ 5 ทักษะการใช้ ICT ในการติดต่อสื่อสาร 2) วิธีการพัฒนาครูด้านการใช้ทักษะทางเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในศตวรรษที่ 21 ตามหลักสังคหวัตถุ 4 (1) ด้านทักษะพื้นฐานด้าน ICT ได้แก่ แบ่งปันความรู้ สื่อสารเชิงบวก ช่วยเหลืออบรมทักษะ และเรียนรู้สม่ำเสมอ (2) ด้านทักษะการใช้ ICT ในการติดต่อสื่อสาร ได้แก่ แบ่งปันแพลตฟอร์มดิจิทัล ใช้ถ้อยคำสุภาพ แจ้งข่าวสารสม่ำเสมอและเท่าเทียม (3) ด้านทักษะการรู้ทัน ICT ได้แก่ แบ่งปันวิธีตรวจสอบข่าว ตักเตือนการแชร์ข้อมูล เป็นแบบอย่างกรองก่อนแชร์ (4) ด้านทักษะการบูรณาการ ICT ในการเรียนการสอน ได้แก่ แบ่งปันสื่อ ให้คำแนะนำเชิงบวก สร้างสื่อตอบโจทย์ผู้เรียน และทำงานเป็นทีม (5) ด้านคุณธรรม จรรยาบรรณในการใช้ ICT ได้แก่ แบ่งปันความรู้ด้านกฎหมาย ตักเตือนด้วยความเมตตา เป็นต้นแบบเคารพสิทธิผู้อื่น และปฏิบัติตามกฎหมายเทคโนโลยี 3) แนวทางการพัฒนาครูด้านการใช้ทักษะทางเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในศตวรรษที่ 21 ตามหลักสังคหวัตถุ 4 (1) ด้านทักษะพื้นฐานด้าน ICT ได้แก่ การบริหารจัดการสารสนเทศดิจิทัล การพัฒนาระบบพี่เลี้ยงแบบกัลยาณมิตร การจัดกิจกรรมเชิงรุก และการสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพด้านเทคโนโลยี (2) ด้านทักษะการใช้ ICT ในการติดต่อสื่อสาร ได้แก่ การสร้างเครือข่ายและระบบการสื่อสารดิจิทัล การกำหนดแนวปฏิบัติทางดิจิทัล การใช้เทคโนโลยีเพื่อเชื่อมความสัมพันธ์ และการสื่อสารอย่างเป็นระบบและเท่าเทียม (3) ด้านทักษะการรู้ทัน ICT ได้แก่ การตรวจสอบสารสนเทศและเฝ้าระวังข่าวปลอม การตักเตือนเชิงกัลยาณมิตร การจัดกิจกรรมการรู้เท่าทันสื่อ และเป็นต้นแบบและการเฝ้าระวังภัยไซเบอร์อย่างต่อเนื่อง (4) ด้านทักษะการบูรณาการ ICT ในการเรียนการสอน ได้แก่ การขับเคลื่อนชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ การพัฒนาระบบนิเทศการสอนแบบกัลยาณมิตร การพัฒนาสื่อการเรียนรู้ดิจิทัล และการส่งเสริมการทำงานเป็นทีมเพื่อพัฒนาคุณภาพการจัดการเรียนรู้ และ (5) ด้านคุณธรรม จรรยาบรรณ ในการใช้ ICT ได้แก่ การให้ความรู้และปลูกฝังจิตสำนึกด้านจริยธรรมทางเทคโนโลยี การชี้แนะ และส่งเสริมความโปร่งใสทางวิชาการ การสร้างเครือข่ายป้องกันการทุจริตทางดิจิทัล และการบริหารจัดการอย่างมีธรรมาภิบาล
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ส่งมาขอรับการตีพิมพ์ในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ จะต้องไม่เคยตีพิมพ์หรืออยู่ระหว่างการพิจารณาจากผู้ทรงคุณวุฒิเพื่อตีพิมพ์ในวารสารอื่น รวมทั้งผู้เขียนจะต้องคำนึงถึงจริยธรรมการวิจัย ไม่ละเมิดหรือคัดลอกผลงานของผู้อื่นมาเป็นของตนเอง ซึ่งทางวารสารฯ ได้กำหนดความซ้ำของผลงาน ด้วยโปรแกรม CopyCat เว็บ Thaijo ในระดับ ไม่เกิน 25%
ในกรณีที่ บทความวิจัยมีกระบวนการวิจัยเกี่ยวข้องกับมนุษย์ ผู้นิพนธ์จะต้องส่งหลักฐานการรับรองจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์มาประกอบการลงตีพิมพ์ด้วยจึงจะได้รับการพิจารณาลงตีพิมพ์ในวารสาร
ผู้เขียนบทความจะต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การเสนอบทความเพื่อตีพิมพ์ในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ รวมทั้งระบบการอ้างอิงต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ โดยรวมทั้งทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์และวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร. (2554). กรอบนโยบายเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ระยะ พ.ศ. 2554-2563 ของประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร.
ชลธิชา พิมพ์มานะกิจ. (2551). การพัฒนาแบบวัดคุณธรรมสังคหวัตถุ 4 ของนักเรียนช่วงชั้นที่ 3 สังกัดกรุงเทพมหานคร กลุ่มพระนครเหนือ. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2555). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 23. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545 และ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2553. ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 127 ตอนที่ 45 ก. (22 กรกฎาคม 2553).
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต 1. (2568). รายงานผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ 2568. สมุทรปราการ: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต 1.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). แผนพัฒนาเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2566-2570 (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา. (2567). ประกาศคณะกรรมการคุรุสภา เรื่อง สาระความรู้ สมรรถะและประสบการณ์วิชาชีพของผู้ประกอบวิชาชีพครู ผู้บริหารสถานศึกษาผู้บริหารการศึกษา และศึกษานิเทศก์ ตามข้อบังคับคุรุสภา ว่าด้วยมาตรฐานวิชาชีพ พ.ศ. 2556. แหล่งที่มา http://alumni.rtu.ac.th/ doc/Knowledge_performance.pdf สืบค้นเมื่อ 11 ก.ย. 2567.
อุบลรัตน์ หริณวรรณ. (2557). สมรรถนะด้านเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษาของครู, วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 15(2), 147-155.
อุไร จั้งโล่ง. (2559). การใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ในการทำงานของหัวหน้าหอผู้ป่วยและพยาบาลประจำการโรงพยาบาลศูนย์ภาคใต้. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
เอกชัย กี่สุขพันธ์. (2567). การบริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล. แหล่งที่มา https://www.trueplookpanya.com/knowledge/content/52232/-eduteaartedu-teaart-teaartdir สืบค้นเมื่อ 11 ก.ย. 2567.
โอภาส เอี่ยมสิริวงศ์. (2560). ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ. กรุงเทพมหานคร: ซีเอ็ดยูเคชั่น.
International Society for Technology in Education (ISTE). (2007). Preparing Teachers to Use Technology. U.S.A: Department of Education’s Preparig.
Irfan Naufal Umar. (2014). A study on Malaysian teachers’ level of ICT skills and practices, and its impact on teaching and learning. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 116(1), 979-984.
Jonathan Anderson. (2010). ICT Transforming Education a Regional Guide. Thailand: UNESCO Bangkok.
UNESCO. (2008). ICT Competency Standards for Teachers. United Kingdom: workshops of METIA.