แนวทางการพัฒนาคุณลักษณะตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของผู้บริหาร โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร

Main Article Content

พงษ์ศิริ สกุลซ่ง
พระครูกิตติญาณวิสิฐ
พระครูภัทรธรรมคุณ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์1) เพื่อศึกษาความต้องการจำเป็นคุณลักษณะของผู้บริหารโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร 2) เพื่อศึกษาวิธีการพัฒนาคุณลักษณะของผู้บริหารโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร ตามหลักสังคหวัตถุ 4 และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาคุณลักษณะตามหลักสังคหวัตถุ 4 แก่ผู้บริหารโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร โดยใช้วิธีวิจัยแบบผสม เก็บข้อมูลจากผู้บริหาร ครู และบุคลากรทางการศึกษา จำนวน 187 คน ด้วยแบบสอบถามความคิดเห็น และสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ 7 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหาจากการสัมภาษณ์


ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพคุณลักษณะของผู้บริหารโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร โดยภาพรวม อยู่ในระดับมาก จากปัจจัยด้านการบริหารจัดการ ด้านความสามารถ ด้านบุคลิกภาพ และด้านคุณธรรมและจริยธรรมนั้นเกิดจากคุณลักษณะส่วนบุคคล ประสบการณ์ บรรยากาศการทำงาน และการสนับสนุนนโยบายที่ส่งเสริมการพัฒนาองค์กรและคุณภาพการศึกษา 2) การพัฒนาคุณลักษณะของผู้บริหารโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร ตามหลักสังคหวัตถุ 4 ได้แก่ ทาน ให้โอกาส ความรู้ และกำลังใจแก่ผู้ร่วมงาน ส่งเสริมการทำงานเป็นทีม และแบ่งปันผลประโยชน์อย่างเป็นธรรม ปิยวาจา พูดจาด้วยถ้อยคำที่สุภาพ อ่อนหวาน สร้างบรรยากาศที่ดีในการทำงาน และรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่นด้วยความตั้งใจ อัตถจริยา เป็นแบบอย่างในการทำงานอย่างเต็มที่ เสียสละ และช่วยเหลือผู้อื่นอย่างเต็มใจ ส่งเสริมการพัฒนาตนเองและผู้อื่นอย่างต่อเนื่อง และสมานัตตตา วางตัวอย่างเหมาะสม ยุติธรรม และให้เกียรติแก่ทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน สร้างความรู้สึกเป็นธรรมและเสมอภาคในการทำงาน การประยุกต์ใช้หลักธรรมเหล่านี้ช่วยเสริมสร้างคุณลักษณะที่มีประสิทธิภาพและยั่งยืน 3) แนวทางการพัฒนาคุณลักษณะตามหลักสังคหวัตถุ 4 มีดังนี้ (1) ทาน ผู้บริหารควรเป็นผู้ให้ ไม่เพียงแต่ให้สิ่งของ แต่ยังให้โอกาส ความรู้ และกำลังใจแก่ผู้ร่วมงาน ส่งเสริมการทำงานเป็นทีม และแบ่งปันผลประโยชน์อย่างเป็นธรรม (2) ปิยวาจา ผู้บริหารควรพูดจาด้วยถ้อยคำที่สุภาพ อ่อนหวาน สร้างบรรยากาศที่ดีในการทำงาน และรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่นด้วยความตั้งใจ (3) อัตถจริยา ผู้บริหารควรเป็นแบบอย่างในการทำงานอย่างเต็มที่ เสียสละ และช่วยเหลือผู้อื่นอย่างเต็มใจ ส่งเสริมการพัฒนาตนเองและผู้อื่นอย่างต่อเนื่อง (4) สมานัตตตา ผู้บริหารควรวางตัวอย่างเหมาะสม ยุติธรรม และให้เกียรติแก่ทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน สร้างความรู้สึกเป็นธรรมและเสมอภาคในการทำงาน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สกุลซ่ง พ., พระครูกิตติญาณวิสิฐ, & พระครูภัทรธรรมคุณ. (2026). แนวทางการพัฒนาคุณลักษณะตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของผู้บริหาร โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 6(4), 264–280. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JOB_EHS/article/view/295423
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กุลจิรา รักษนคร. (2568). คุณลักษณะผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. แหล่งที่มา https://soo6.tci-thaijo.org/index,php/jomld/article/download/241162/165120 สืบค้นเมื่อ 24 กุมภาพันธ์ 2568.

ธีระ รุญเจริญ. (2567). ความเป็นผู้บริหารสถานศึกษามืออาชีพ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ข้าวฟ่าง.

นิภาพร เหล่าพรมมา. (2556). การบริหารบุคลากรทางการศึกษาตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กลุ่มที่ 8 ในเขตอำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ปิยพจน์ ตุลาชม. (2567). รูปแบบการพัฒนาคุณลักษณะผู้บริหารมืออาชีพของผู้บริหารสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษา. วารสารบัณฑิตศึกษา, 11(43), 173.

พระครูไพโรจน์กิจจาทร (สกุล สุภทฺโท). (2563). การพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักสังคหวัตถุ 4 สำหรับโรงเรียนประถมศึกษาสังกัดกรุงเทพมหานคร. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ฯ, 7(2), 1-13.

ศุภมาส วิสัชนาม. (2568). การพัฒนาทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูโรงเรียนเอกชนอำเภอเมือง จังหวัดลำพูน. แหล่งที่มา http://www.etheses./bru.ac.th/showthesis.php/ theid2728group=20 สืบค้นเมื่อ 24 กุมภาพันธ์ 2568.

สำนักงานเขตดอนเมือง. (2567). ข้อมูลสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา.แหล่งที่มา https://webportal.bangkok.go.th/ สืบค้นเมื่อ 29 ธันวาคม 2567.

สุรีพร พันยุโดด. (2567). คุณลักษณะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการจัดการความรู้ในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 2. Journal of ThaiInterdisciplinary Research, 11(4). 34-40.

Pressel, D, A. (1986). A study of the Relationship Between Personality Factors and Aspiration for Leadership. Dissertation Abstract International.

Stogdill, R, M. (1974). Handbook of leadership: A survey of theory and research. New York: Free Press.