แนวทางพัฒนาการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัวสำหรับเจเนอเรชั่นแอลฟา ตามหลักพรหมวิหาร 4 ในระดับประถมศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัวสำหรับเจเนอเรชั่นแอลฟา ในระดับประถมศึกษา 2) เพื่อพัฒนาวิธีการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัวสำหรับเจเนอเรชั่นแอลฟา ตามหลักพรหมวิหาร 4 ในระดับประถมศึกษา 3) เพื่อเสนอแนวทางพัฒนาการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัวสำหรับเจเนอเรชั่นแอลฟา ตามหลักพรหมวิหาร 4 ในระดับประถมศึกษา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการศึกษาเอกสาร การสัมภาษณ์ผู้จัดการศึกษาโดยครอบครัว จำนวน 3 ครอบครัว และการสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 คน เครื่องมือที่ใช้คือ แบบวิเคราะห์เอกสาร แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และแบบการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัวสำหรับเจเนอเรชั่นแอลฟา ประกอบด้วย จุดมุ่งหมายของการจัดการศึกษา คือ การพัฒนาผู้เรียนแบบองค์รวมเพื่อการสร้างรากฐานชีวิตที่มั่นคง ค้นพบตัวเอง และมีความสุข กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน คือ การบูรณาการการเรียนรู้เข้ากับวิถีชีวิตจริงด้วยการลงมือปฏิบัติ และส่งเสริมให้ผู้เรียนเป็นเจ้าของการเรียนรู้ของตนเอง กระบวนการจัดการเรียนรู้ คือ การจัดการเรียนรู้ที่มีความยืดหยุ่น ปรับให้เข้ากับผู้เรียนเป็นรายบุคคล การวัดผลและประเมินผลการเรียน คือ การประเมินตามสภาพจริง มุ่งเน้นกระบวนการและพัฒนาการของผู้เรียนมากกว่าผลลัพธ์เพียงอย่างเดียว 2) วิธีการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัวสำหรับเจเนอเรชั่นแอลฟาตามหลักพรหมวิหาร 4 ในระดับประถมศึกษา ประกอบด้วย เมตตา (สร้างสุข) การสร้างบรรยากาศที่เปี่ยมด้วยความรักและความสุข กรุณา (สร้างเสริม) การมอบทักษะชีวิตเพื่อให้ผู้เรียนยืนหยัดได้ด้วยตนเอง มุทิตา (สร้างสรรค์) การชื่นชมยินดีในความสำเร็จเพื่อสร้างแรงจูงใจ และอุเบกขา (สร้างตน) การมอบความเป็นอิสระและความรับผิดชอบ เพื่อให้ผู้เรียนสามารถกำกับการเรียนรู้ของตนเองได้ 3) แนวทางพัฒนาการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัวสำหรับเจเนอเรชั่นแอลฟา ตามหลักพรหมวิหาร 4 ในระดับประถมศึกษา มีดังนี้ (1) จุดมุ่งหมายของการจัดการศึกษา คือ การนำผู้เรียนไปสู่การมีสุขภาวะแบบองค์รวมและการเป็นผู้เรียนรู้ตลอดชีวิต โดยการสร้างความสุข (เมตตา) การเสริมสร้างทักษะชีวิตให้เข้มแข็ง (กรุณา) การบ่มเพาะความภาคภูมิใจและความเป็นอิสระ (มุทิตา และอุเบกขา) (2) กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน มุ่งเน้นการสร้างสภาพแวดล้อมแบบองค์รวม โดยการออกแบบกิจกรรมที่สร้างสุข (เมตตา) การปลูกฝังทักษะชีวิต (กรุณา) การสร้างแรงจูงใจผ่านการชื่นชมยินดี (มุทิตา) การมอบหมายความรับผิดชอบและให้เรียนรู้จากประสบการณ์ตรง (อุเบกขา) (3) กระบวนการจัดการเรียนรู้ โดยการออกแบบกระบวนการที่ยืดหยุ่นตามธรรมชาติผู้เรียน (เมตตา) การมอบทักษะที่จำเป็น (กรุณา) การสร้างสรรค์กระบวนการผ่านการประยุกต์ใช้ความรู้จริง (มุทิตา) และวางกรอบความรับผิดชอบที่ส่งเสริมความเป็นอิสระ (อุเบกขา) (4) การวัดผลและประเมินผล โดยการประเมินอย่างเข้าอกเข้าใจ (เมตตา) มุ่งวินิจฉัยและช่วยเหลือ (กรุณา) การสร้างแรงเสริมทางบวกผ่านการชื่นชมความสำเร็จ (มุทิตา) และการประเมินตามสภาพจริงอย่างเป็นกลางและไม่เปรียบเทียบ (อุเบกขา) โดยมีกิจกรรมบูรณาการหลักพรหมวิหาร 4 ได้แก่ กิจกรรมที่ 1 “สวนผักเจนแอลฟา ต้นกล้าแห่งความสัมพันธ์” และกิจกรรมที่ 2 “ครัวเจนแอลฟา ท้าความอร่อย” เพื่อนำไปสู่การพัฒนาผู้เรียนที่สมบูรณ์และมีความสุข ผู้จัดการศึกษาสามารถวางแผนการศึกษาในอนาคตให้กับผู้เรียนได้ เครือข่ายบ้านเรียนมีความเข้มแข็ง และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาจัดสรรทรัพยากรได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ส่งมาขอรับการตีพิมพ์ในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ จะต้องไม่เคยตีพิมพ์หรืออยู่ระหว่างการพิจารณาจากผู้ทรงคุณวุฒิเพื่อตีพิมพ์ในวารสารอื่น รวมทั้งผู้เขียนจะต้องคำนึงถึงจริยธรรมการวิจัย ไม่ละเมิดหรือคัดลอกผลงานของผู้อื่นมาเป็นของตนเอง ซึ่งทางวารสารฯ ได้กำหนดความซ้ำของผลงาน ด้วยโปรแกรม CopyCat เว็บ Thaijo ในระดับ ไม่เกิน 25%
ในกรณีที่ บทความวิจัยมีกระบวนการวิจัยเกี่ยวข้องกับมนุษย์ ผู้นิพนธ์จะต้องส่งหลักฐานการรับรองจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์มาประกอบการลงตีพิมพ์ด้วยจึงจะได้รับการพิจารณาลงตีพิมพ์ในวารสาร
ผู้เขียนบทความจะต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การเสนอบทความเพื่อตีพิมพ์ในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ รวมทั้งระบบการอ้างอิงต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ โดยรวมทั้งทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์และวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2542). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติพุทธศักราช 2542. กรุงเทพมหานคร: คุรุสภาลาดพร้าว.
ทิศนา แขมมณี. (2555). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดการกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธนกฤต รชตะศิรกุล และคณะ. (2565). ผลการจัดการเรียนรู้ในชั้นเรียนตามหลักพรหมวิหาร 4 สำหรับนิสิตชั้นปีที่ 3 สาขาวิชาการสอนภาษาอังกฤษ. วารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์, 5(2), 33-47.
ธวัชชัย กาวิจา และคณะ. (2561). การนำหลักพรหมวิหารธรรมไปปฏิบัติในการสอนของครู โรงเรียนเทศบาล 1 บ้านกลาง อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน. วารสารพุทธศาสตร์ศึกษา, 9(2), 15-47.
พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ 11. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาเกียรติศักดิ์ กิตฺติปาโล (จูมพลน้อย). (2568). คุณลักษณะพื้นฐานเด็กไทยตามแนวพรหมวิหาร 4. วารสารวิจยวิชาการ, 8(5), 441-458.
พัชราภา ตันติชูเวช. (2557). แนวทางการจัดการศึกษาสำหรับเจเนอเรชั่นแอลฟาให้เหมาะสมกับบริบทของสังคมไทยในอนาคต. ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิศณุ รอตโกมิล. (2564). การพัฒนาต้นแบบการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับพฤติกรรมของนักเรียนประถมศึกษาเจเนอเรชั่นแอลฟา: การประยุกต์การวิจัยประสบการณ์ผู้ใช้. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
รุจนี เอ้งฉ้วน. (2558). การจัดกระบวนการเรียนรู้เพื่อการจัดการศึกษาโดยครอบครัว: กรณีศึกษาภาคใต้ของประเทศไทย. ดุษฎีนิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
เลี้ยงลูกตามใจหมอ. (2567). ธรรมะแห่งการเลี้ยงลูก-พรหมวิหาร 4. แหล่งที่มา https://www.facebook.com/ Spoiled Pediatrician/ posts/ธรรมะแห่งการเลี้ยงลูก-พรหมวิหาร-4หากถามว่า-ธรรมะ-ที่ใช้ในการเลี้ยงลูกคืออะไร-ชาว/4130849040345382/ สืบค้นเมื่อ 30 กันยายน 2567.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). แนวทางการดำเนินงานการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัว. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน). (2567). รู้จัก Generation Alpha: รุ่นใหม่วัยเยาว์ผู้กำหนดอนาคต. แหล่งที่มา https://www.okmd.or.th/okmd-opportunity/opportunities-2021/4185/ สืบค้นเมื่อ 20 กันยายน 2567.
สุทธิลักษณ์ กันธิพันธ์. (2564). รูปแบบการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัวในศตวรรษที่ 21. ดุษฎีนิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยพะเยา.
Anthony, K. V. (2009). Educational counter culture: Motivations, instructional approaches, curriculum choices, and challenges of home school families. Doctoral dissertation. U.S.A: Mississippi State University.
Duffy, T. M. and Cunningham, D. J. (1996). Constructivism: Implications for the Design and Delivery of Instruction, In D. H. Jonassen. Handbook of Research for Educational Communications and Technology. NY: Macmillan Library Reference USA.
Howard Gardner. (1983). Frames of mind: The theory of multiple intelligences. London: Poladin.
