แนวทางการพัฒนาบทบาทการบริหารงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนตามหลักพรหมวิหาร 4 ของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนโสตศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ

Main Article Content

มหิสรณ์ เจริญผล
วรกฤต เถื่อนช้าง
ดิเรก ด้วงลอย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาบทบาทการบริหารงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน 2) เพื่อหาแนวทางการพัฒนาบทบาทการบริหารงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนตามหลักพรหมวิหาร 4 และ 3) เพื่อประเมินแนวทางการพัฒนาบทบาทการบริหารงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนตามหลักพรหมวิหาร 4 เป็นการวิจัยแบบผสมวิธีโดยแบ่งเป็น 4 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาบทบาทการบริหารงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนใช้แบบสอบถามประชากรการวิจัย จำนวน 126 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพื้นฐาน คือ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ระยะที่ 2 หาแนวทางการพัฒนาบทบาทการบริหารงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนตามหลักพรหมวิหาร 4 มีผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และระยะที่ 3 ประเมินแนวทางการพัฒนาบทบาทการบริหารงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนตามหลักพรหมวิหาร 4 มีผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 21 คน ใช้แบบประเมิน 4 ด้าน คือ ความถูกต้อง ความเหมาะสม ความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพื้นฐาน คือ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน


ผลการวิจัยพบว่า 1) บทบาทการบริหารงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนโสตศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ พบว่า ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้านพบว่ามีระดับความคิดเห็นอยู่ในระดับมากมาก 2 ด้าน คือ ด้านการส่งต่อ ด้านการรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล ส่วนอีก 3 ด้านมีระดับความคิดเห็นอยู่ในระดับปานกลาง คือ ด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหา ด้านการส่งเสริมและพัฒนา และด้านการคัดกรองนักเรียน ตามลำดับ 2) แนวทางการพัฒนาบทบาทการบริหารงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนตามหลักพรหมวิหาร 4  ประกอบด้วย 5 ด้านสำคัญ ได้แก่ (1) ด้านการรู้จักนักเรียนรายบุคคล ผู้บริหารควรกำหนดนโยบายการจัดเก็บข้อมูลนักเรียนอย่างเป็นระบบและรอบด้าน ครอบคลุมทั้งมิติกาย จิตใจ และสังคม เพื่อเป็นฐานข้อมูลในการดูแล (2) ด้านการคัดกรองนักเรียน มุ่งเน้นการสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องแก่บุคลากรผ่านการอบรม เพื่อให้กระบวนการคัดกรองนำไปสู่การช่วยเหลืออย่างแท้จริง (3) ด้านการส่งเสริมและพัฒนา เน้นการบูรณาการความร่วมมือภายในองค์กร เพื่อออกแบบกิจกรรมที่ตอบสนองต่อความต้องการจำเป็นพิเศษของนักเรียนแต่ละบุคคล (4) ด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหา กำหนดมาตรการเชิงรุกโดยอาศัยการวิเคราะห์ข้อมูลรอบด้าน เพื่อวางระบบป้องกันและแก้ไขปัญหาได้อย่างตรงจุด (5) ด้านการส่งต่อ ให้ความสำคัญกับการสนับสนุนและให้คำปรึกษาแก่ผู้เรียนและครอบครัวอย่างต่อเนื่องเพื่อสร้างความมั่นคงในระยะเปลี่ยนผ่าน และ 3) แนวทางการพัฒนาบทบาทการบริหารงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนโสตศึกษา มีผลการประเมินอยู่ในระดับมากทั้ง 4 ด้าน คือ ความเป็นไปได้ ความถูกต้อง ความเป็นประโยชน์ และความเหมาะสม ตามลำดับ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เจริญผล ม., เถื่อนช้าง ว. ., & ด้วงลอย ด. . (2026). แนวทางการพัฒนาบทบาทการบริหารงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนตามหลักพรหมวิหาร 4 ของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนโสตศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 6(4), 219–234. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JOB_EHS/article/view/295103
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการจัดการศึกษาสำหรับคนพิการ ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2560 - 2564). กรุงเทพมหานคร: สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

กลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษาในสถานศึกษาเฉพาะความพิการ. (2566). การประชุมหรือหาแนวทางดูแลช่วยเหลือนักเรียนที่มีความบกพร่องทางการได้ยิน. กรุงเทพมหานคร: สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ.

จิราภรณ์ ธรรมะวรรณ์. (2562). การบริหารงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ.

นโยบายปฏิรูปการศึกษาสำหรับคนพิการในทศวรรษที่สอง พ.ศ. 2552 – 2561 (2554). กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.

นันท์นภัส ปานทอง. (2561). การบริหารระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 2. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช.

พิมลพรรณ เหลืองสุวรรณ. (2563). การบริหารจัดการระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.

พีรพงษ์ ศรีสุวรรณ. (2563). การบริหารงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

วราภรณ์ ธรรมพินิจ. (2562). แนวทางการพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลพบุรี เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี.

ศิริวรรณ อ้นเอี่ยม. (2564). การบริหารงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ศิวพร เพชรเสถียร. (2565). การบริหารระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐม เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

อุษา ชูชาติ และลัดดา อินทร์พิมพ์. (2558). มุมมองด้านการศึกษาของนายกรัฐมนตรี (พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา). วารสารวิจัยการศึกษา, 3(6), 1-7.