การส่งเสริมภาวะผู้นำดิจิทัลตามหลักพละ 5 ของผู้บริหารสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1

Main Article Content

มีสิทธิ์ ศรีเพชร
สุทธิพงษ์ ศรีวิชัย
พระศรีวัชรศาสตรบัณฑิต

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา 2) เพื่อศึกษาวิธีการส่งเสริมภาวะผู้นำดิจิทัลตามหลักพละ 5 และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการส่งเสริมภาวะผู้นำดิจิทัลตามหลักพละ 5 ของผู้บริหารสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1 เป็นการวิจัยแบบผสมวิธี ประกอบด้วย 1) การวิจัยเชิงปริมาณใช้แบบสอบถามกลุ่มตัวอย่างในการวิจัย จำนวน 320 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ คือ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 2) การวิจัยเชิงคุณภาพทำการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 7 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา


ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1 ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก 2) วิธีการส่งเสริมภาวะผู้นำดิจิทัลตามหลักพละ 5 ของผู้บริหารสถานศึกษา พบว่า (1) ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ มุ่งเน้นการเปิดรับและทดลองเทคโนโลยีใหม่ เรียนรู้อย่างต่อเนื่อง ใช้เทคโนโลยีอย่างเหมาะสมกับบริบท เดินหน้านโยบายตามแผนและจัดอบรมตามความต้องการจริงของครู (2) ด้านการเปลี่ยนแปลง เน้นสร้างแรงบันดาลใจ กล้าปรับแม้มีแรงต้านใช้ข้อมูลนำทาง เชื่อมโยงกับบริบทท้องถิ่น (3) ด้านวิสัยทัศน์ ควรสื่อสารเป้าหมายสม่ำเสมอ แปลงเป็นแผนปฏิบัติปรับตัวตามสถานการณ์ มุ่งเป้าระยะยาว ใช้ข้อมูลกำหนดทิศทาง (4) ด้านการสร้างแรงบันดาลใจควรยกย่องทีม เป็นแบบอย่างรู้จังหวะให้กำลังใจ สนับสนุนอย่างเหมาะสมตามรายบุคคล (5) ด้านสนับสนุน เชื่อมั่นครู แม้เคยล้มเหลว ลงพื้นที่จริง สนับสนุนตรงจุด ต่อเนื่อง และเฉพาะราย 3) แนวทางการส่งเสริมภาวะผู้นำดิจิทัลตามหลักพละ 5 ของผู้บริหารสถานศึกษา ประกอบด้วย (1) ภาวะผู้นำด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ ผู้บริหารควรรู้เท่าทันเทคโนโลยี ใช้อย่างมีจริยธรรม กล้าเรียนรู้สิ่งใหม่ ดำเนินงานตามเป้าหมายและเลือกใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม จะส่งผลให้โรงเรียนใช้เทคโนโลยีได้อย่างมีประสิทธิภาพ ครูมั่นใจและพัฒนาการเรียนรู้ได้ยั่งยืน (2) ภาวะผู้นำด้านการเปลี่ยนแปลง ผู้บริหารต้องปรับตัวไว มีเป้าหมายร่วม ชัดเจน ไม่ย่อท้อต่ออุปสรรค คิดรอบคอบและยึดมั่นเป้าหมายองค์กร ช่วยให้องค์กรเปลี่ยนผ่านอย่างราบรื่น ลดแรงต้านและเกิดนวัตกรรมที่สอดคล้องบริบท 3) ภาวะผู้นำด้านวิสัยทัศน์ ผู้บริหารต้องมีวิสัยทัศน์ชัดเจนวางแผนเป็นระบบ เชื่อมั่นในทิศทาง มุ่งมั่นพัฒนาและคิดอย่างเป็นเหตุผลช่วยกำหนดทิศทางองค์กรได้มั่นคงและมีส่วนร่วมทุกภาคส่วน (4) ภาวะผู้นำด้านการสร้างแรงบันดาลใจ ผู้บริหารควรเป็นแบบอย่าง สื่อสารสร้างพลัง เชื่อมั่นในทีม รับฟังอย่างเข้าใจและสร้างแรงบันดาลใจด้วยความรู้ ส่งผลให้บุคลากรมีพลังบวก ทำงานอย่างเต็มใจและเกิดพลังร่วมในองค์กร (5) ภาวะผู้นำด้านสนับสนุน ผู้บริหารควรดูแลด้วยความเข้าใจ สนับสนุนด้วยใจรู้กาลเทศะ หนุนหลังอย่างมั่นคงและเสริมศักยภาพคนให้เติบโต ทำให้บุคลากรรู้สึกมีคุณค่า ผูกพันและองค์กรเติบโตอย่างยั่งยืน ทั้งหมดนี้จะนำไปสู่การสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เปิดรับนวัตกรรมและพัฒนาศักยภาพของโรงเรียนได้อย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ศรีเพชร ม. ., ศรีวิชัย ส. ., & พระศรีวัชรศาสตรบัณฑิต. (2025). การส่งเสริมภาวะผู้นำดิจิทัลตามหลักพละ 5 ของผู้บริหารสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 6(3), 207–222. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JOB_EHS/article/view/292415
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2561). แผนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2561–2565). กรุงเทพมหานคร: กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2566). แผนพัฒนาการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ฉบับที่ 13 พ.ศ. 2566–2570. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.

ชนัฐฌา รอดเจริญ. (2566). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหารในยุคดิจิทัลตามหลักอริยสัจ 4 ของกลุ่มเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการการศึกษากลุ่มที่ 5 อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ทนงศักดิ์ สุขกาย. (2565). การพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารยุคดิจิทัล ตามหลักไตรลักษณ์ โรงเรียนมัธยมศึกษากลุ่มสหวิทยาเขตปทุมเบญจา จังหวัดปทุมธานี. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พรรณิภา แก้วคูนอก. (2565). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางการศึกษาในศตวรรษที่ 21 ตามหลักทุติยปาปณิกสูตรของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2548). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพมหานคร: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระราชมงคลวิเทศ (น้อม กาละสังข์). (2565). การเสริมสร้างพลังใจของชาวพุทธในสหรัฐอเมริกาตามหลักพละ 5 : กรณีศึกษา วัดมงคลเทพมุนี. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

เพชรสีฟ้า พีรนันทปัญญา. (2565). การพัฒนาภาวะผู้นำยุคดิจิทัลตามหลักพรหมวิหาร 4 ของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนในกลุ่มอุตรนคร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ภูษณิศา วรสายันต์. (2564). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำยุคดิจิทัลตามหลักภาวนา 4 ของผู้บริหารโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 2. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1. (2566) แผนพัฒนาคุณภาพการศึกษา พ.ศ. 2566 – 2570. ปทุมธานี: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2564) กรอบแนวคิดการพัฒนาสมรรถนะครูและผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

Howard Gardner. (2010).The leader as moral agent: Praise, blame, and the artificial person. The Journal of Values Based Leadership, 4(1), 43-104.