แนวทางการพัฒนางานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาตามหลักสัมมัปปธาน 4 ของโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 1

Main Article Content

พระกฤษดา วุฑฺฒิยสญาโณ (เสนารักษ์)
พระสุรชัย สุรชโย
สุทธิพงษ์ ศรีวิชัย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาความต้องการจำเป็นในการพัฒนางานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา 2) เพื่อศึกษาวิธีการพัฒนางานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาตามหลักสัมมัปปธาน 4 และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนางานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาตามหลักสัมมัปปธาน 4 ของโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 1 เป็นการวิจัยแบบผสมวิธีประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณใช้แบบสอบถามกลุ่มตัวอย่างในการวิจัย จำนวน 90 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าความต้องการจำเป็น และการวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 7 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา


ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันการพัฒนางานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก สภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับมากที่สุด โดยด้านที่มีความต้องการจำเป็นสูงสุด ได้แก่ ด้านการดำเนินงานตามแผน รองลงมา คือ ด้านการประเมินผลและตรวจสอบคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษา และด้านที่มีความต้องการจำเป็นต่ำสุด คือ ด้านการจัดส่งรายงานผลการประเมินตนเอง 2) วิธีการพัฒนางานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาตามหลักสัมมัปปธาน 4 ประกอบด้วย (1) ด้านการกำหนดมาตรฐานการศึกษา ต้องกำหนดมาตรฐานที่ชัดเจน ครอบคลุม และเหมาะสมกับบริบทของสถานศึกษา (2) ด้านการจัดทำแผนพัฒนาการจัดการศึกษา ต้องมีการสำรวจความต้องการของชุมชนและผู้เกี่ยวข้องเพื่อจัดทำแผนที่สอดคล้องกับสภาพจริง (3) ด้านการดำเนินงานตามแผน ควรมีการนิเทศ ติดตาม และปรับปรุงการดำเนินงานให้เป็นไปตามแผน (4) ด้านการประเมินผลและตรวจสอบคุณภาพ ควรวางระบบการตรวจสอบและประเมินผลอย่างต่อเนื่อง (5) ด้านการนำผลการดำเนินงานไปใช้ ควรนำผลการประเมินมาพัฒนางานอย่างเป็นรูปธรรม (6) ด้านการจัดทำรายงานผลการประเมินตนเอง ต้องมีการเผยแพร่รายงานให้ผู้เกี่ยวข้องทราบ และ
3) แนวทางการพัฒนางานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาตามหลักสัมมัปปธาน 4 ประกอบด้วย (1) สังวรปธาน (ป้องกันข้อผิดพลาด) โดยกำหนดมาตรฐานที่ชัดเจนและจัดทำแผนพัฒนางานประกันคุณภาพ (2) ปหานปธาน (แก้ไขข้อบกพร่อง) ด้วยการประเมินผล ปรับปรุงกระบวนการเรียนการสอน และพัฒนาเครื่องมือวัดผล (3) ภาวนาปธาน (พัฒนาอย่างต่อเนื่อง) โดยส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีและจัดอบรมบุคลากร (4) อนุรักขนาปธาน (รักษาคุณภาพ) ผ่านการถอดบทเรียน กำหนดรอบการประเมิน และสร้างเครือข่ายแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อให้การพัฒนายั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
วุฑฺฒิยสญาโณ (เสนารักษ์) พ. ., สุรชโย พ. ., & ศรีวิชัย ส. . (2025). แนวทางการพัฒนางานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาตามหลักสัมมัปปธาน 4 ของโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 1. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 6(3), 150–163. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JOB_EHS/article/view/290598
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กนิษฐา สนเผือก. (2556). การศึกษาการมีส่วนร่วมการประกันคุณภาพการศึกษาของ บุคลากรคณะพัฒนาการท่องเที่ยว. รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยแม่โจ้.

กรุณา ภิรมย์ธรรม. (2564). การพัฒนาการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษายุคดิจิทัลของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดชลบุรี. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

กองสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2550). แนวทางการจัดการศึกษาตามหลักสูตรสถานศึกษาขั้น พื้นฐานสำหรับโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

คณะรัฐมนตรี. (2550). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2550. กรุงเทพมหานคร: คณะรัฐมนตรี.

จันทร์พร สุดจำนง. (2560). การมีส่วนร่วมในการประกันคุณภาพการศึกษาของบุคลากรสายสนับสนุนการ เรียนการสอน: กรณีศึกษามหาวิทยาลัยบูรพา. วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยบูรพา.

ณชล ลิ้มภักดี. (2559). ปัญหาและแนวทางการดำเนินงานการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา ของโรงเรียนในสังกัดเทศบาลเมืองบ้านบึง จังหวัดชลบุรี. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยบูรพา.

ณัฐพล ชุมวรฐายี. (2545). บันไดสู่การประกันคุณภาพการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: บุ๊คพอยท์.

ธานินท์ ศิลป์จารุ. (2551). การวิจัยและวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติด้วย SPSS. พิมพ์ครั้งที่ 9. กรุงเทพมหานคร: บิสซิเนสอาร์แอนด์ดี.

นริสรา หร่ายพิมาย. (2559). สภาพการดำเนินการและปัญหาในการดำเนินการประกันคุณภาพภายในของโรงเรียนแห่งหนึ่ง ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจังหวัดนนทบุรี เขต 1. วารสารการวัดผลการศึกษา, 33(94), 42–54.

พระเฉลิม ถิรปุญฺโญ (ดีเลิศ). (2565). ศึกษาการพัฒนามนุษย์ตามหลักสัมมัปปธาน 4 ในพระพุทธศาสนาเถรวาท. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาอิษฎามาศ ปภสฺสรวณฺโณ (สุวรรณะ). (2560). การประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา ตามหลักอิทธิบาท 4 ของโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กลุ่มที่ 1 กรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พัทธ์ธีญา ไพรมุ้ย. (2556). การดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาตามหลักอิทธิบาท 4 ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัดนครสวรรค์. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ลิขิต ขัดแก้ว. (2560). แนวทางการพัฒนาการดำเนินงานการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา วิทยาลัยเทคนิคในจังหวัดพะเยา. ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.

วิบูลย์ คาทอง. (2557). สภาพ ปัญหาและแนวทางพัฒนาการดาเนินงานประกันคุณภาพการศึกษาเพื่อรองรับการประเมินคุณภาพภายนอกรอบสามของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 2. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ กองพุทธศาสนศึกษา. (2557). คู่มือปฏิบัติงานโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 – 2579. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.

สำนักทดสอบทางการศึกษา. (2553). แนวทางการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา ตามกฎกระทรวงว่าด้วยระบบหลักเกณฑ์และวิธีการประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ. 2553. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2542). ประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: คุรุสภาลาดพร้าว.

สุจิตรา สุคนธมัติ. (2555). ทัศนคติและการมีส่วนร่วมต่องานด้านประกันคุณภาพการศึกษาของบุคลากร. วารสารวิทยาศาสตร์ลาดกระบัง, 21(1), 1-2.

สุวรีย์ ศิริโภคาภิรมย์. (2546). การวิจัยทางการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 3. ลพบุรี: สถาบันราชภัฏเทพสตรี.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2558). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น. พิมพ์ครั้งที่ 3 ฉบับปรับปรุง. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.