แนวทางการยกระดับผลิตภัณฑ์ภูมิปัญญาชุมชนด้วยการพัฒนาสูตรและบรรจุภัณฑ์เชิงนวัตกรรม: กรณีศึกษาครีมมาส์กหน้าจากดินสอพอง จังหวัดลพบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มุ่งยกระดับผลิตภัณฑ์ภูมิปัญญาชุมชนด้วยนวัตกรรมการผลิต โดยศึกษาครีมมาส์กหน้าจากดินสอพอง จังหวัดลพบุรี ซึ่งผสานทรัพยากรท้องถิ่นกับเทคโนโลยีสมัยใหม่ เพื่อสร้างผลิตภัณฑ์ที่มีอัตลักษณ์และศักยภาพการแข่งขันทั้งในและต่างประเทศ การวิจัยใช้แนวทางเชิงคุณภาพแบบมีส่วนร่วม (PAR) ประกอบด้วยการสังเกตแบบมีส่วนร่วม การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากับผู้ประกอบการต้นแบบ 1 ราย กลุ่มผู้บริโภคเป้าหมาย 17 ราย รวมถึงวิเคราะห์ข้อมูลร่วมกับผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์ไม่น้อยกว่า 5 ปี จำนวน 3 ราย ได้แก่ ด้านเคมีเครื่องสำอาง ด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ และด้านการตลาด อย่างละ 1 ราย
ผลการศึกษาพบว่า การพัฒนาผลิตภัณฑ์ครีมมาส์กหน้าจากดินสอพองต้องเน้น 4 ด้านหลัก ได้แก่ (1) การออกแบบโดยคำนึงถึงผู้ใช้เป็นศูนย์กลาง เพื่อปรับปรุงเนื้อสัมผัส กลิ่น และความสะดวกในการใช้งานให้ตรงกับความต้องการผู้บริโภคยุคใหม่ (2) การเพิ่มคุณค่าด้วยสารสกัดสมุนไพรหลัก ได้แก่ เปลือกมังคุดและว่านทานาคา ซึ่งมีสรรพคุณยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย ลดสิว ลดอาการผิวหนังอักเสบ บำรุงผิวพรรณ ลดฝ้า กระ จุดด่างดำ และปรับผิวให้กระจ่างใส โดยผลิตภัณฑ์มีค่า pH 5.5-6.5 ซึ่งเหมาะสมกับผิวหน้า (3) การออกแบบบรรจุภัณฑ์ที่สะท้อนอัตลักษณ์ดินสอพองลพบุรี ผสานการออกแบบโดยเน้นสุนทรียภาพตามหลักการออกแบบร่วมสมัยและสื่อสารอัตลักษณ์ท้องถิ่นและข้อมูลคุณประโยชน์ครบถ้วน เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและตอกย้ำคุณค่าทางวัฒนธรรม (4) การทดสอบผลิตภัณฑ์ร่วมกับกลุ่มเป้าหมาย โดยปรับสูตรและบรรจุภัณฑ์แบบกระบวนการทำซ้ำ (Iterative Process) จนได้ผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์ทั้งคุณภาพและการใช้งานจริง ผลลัพธ์ชี้ว่า งานวิจัยเชิงคุณภาพที่เน้นการมีส่วนร่วมของชุมชนและการรับฟังเสียงผู้บริโภคเป็นปัจจัยสำคัญในการยกระดับผลิตภัณฑ์ชุมชนอย่างยั่งยืน
1 อาจารย์ประจําสาขาวิชาการตลาด, คณะวิทยาการจัดการ, มหาวิทยาลัยศิลปากร, เพชรบุรี
2 อาจารย์ประจําสาขาวิชาการจัดการ, คณะบริหารธุรกิจ, มหาวิทยาลัยศรีปทุม, กรุงเทพมหานคร
3 อาจารย์ประจําสาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์, คณะวิทยาการจัดการ, มหาวิทยาลัยศิลปากร เพชรบุรี
*Corresponding author E-mail: Limarunothai.W@gmail.com
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและข้อคิดเห็นของบทความที่ปรากฏในวารสารฉบับนี้เป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน ไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
กรมการพัฒนาชุมชน. (2566). รายงานผลการดำเนินงานกรมการพัฒนาชุมชน ประจำปี 2565. กรุงเทพฯ: กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย.
เมธาวี จำเนียร. (2562). การสื่อสารอัตลักษณ์ชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว. วารสารการจัดการและการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 6 (1), 235–256. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jmdu/article/view/192131
วรพงศ์ แสงผัด เพ็ญศรี ฉิรินัง วรเดช จันทรศร และวิพร เกตุแก้ว. (2567). แนวทางการสร้างมูลค่าเพิ่มให้ผลิตภัณฑ์สินค้าชุมชนท้องถิ่นไทย. Journal of Modern Learning Development, 9 (6), 440-448. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jmld/article/view/271790
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
อาชวิน ใจแก้ว. (2560). การเพิ่มศักยภาพการผลิตและการตลาดผลผลิตเห็ดของกลุ่มธุรกิจชุมชนรวมใจพอเพียง ตำบลช่อแล อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่. วารสารดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์, 7 (1), 112–113. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/phdssj/article/view/95521
อภิชาติ ทวีวัฒน์ และเพ็ญสิริ ชาตินิยม. (2566). การออกแบบอัตลักษณ์พื้นที่แสดงสินค้าผลิตภัณฑ์ชุมชนและแนวทางการปรับรูปแบบตามขนาดพื้นที่. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 7 (11), 48-63. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/264568
Berni, A., Borgianni, Y., Basso, D., & Carbon, C.-C. (2023). Fundamentals and issues of user experience in the process of designing consumer products. Design Science, 9 (8), 1-36. https://doi.org/10.1017/dsj.2023.7
Branca, G., Resciniti, R., & Babin, B. J. (2024). Sustainable packaging design and the consumer perspective: a systematic literature review. Italian Journal of Marketing, 2024 (1), 77–111. https://doi.org/10.1007/s43039-024-00088-3
Denzin, N. K. (2009). The research act: A theoretical introduction to sociological methods. Routledge.
European Parliament and Council of the European Union. (2009). Regulation (EC) No 1223/2009 of the European Parliament and of the Council on cosmetic products. Official Journal of the European Union. L 342, 59–209
Fleury, S., & Chaniaud, N. (2024). Multi-user centered design: acceptance, user experience, user research and user testing. Theoretical Issues in Ergonomics Science, 25 (2), 209–224. https://doi.org/10.1080/1463922X.2023.2185637
Kiseleva, O. N., Yudina, N. V., & Korsunov, P. P. (2022). Updating the open innovation concept based on ecosystem approach: Regional aspects. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 8 (2), Article 103. https://doi.org/10.3390/joitmc8020103
Marikyan, D., & Papagiannidis, S. (2024). Technology acceptance model: A review. In S. Papagiannidis (Ed.), TheoryHub Book. Newcastle University.
Moraes, J. D. D., Bertolino, S. R. A., Cuffini, S. L., Ducart, D. F., Bretzke, P. E., & Leonardi, G. R. (2017). Clay minerals: Properties and applications to dermocosmetic products and perspectives of natural raw materials for therapeutic purposes-A review. International Journal of Pharmaceutics, 534 (1–2), 213–219. https://doi.org/10.1016/j.ijpharm.2017.10.031
Organisation for Economic Co-operation and Development, & Eurostat. (2018). Oslo manual 2018: Guidelines for collecting, reporting and using data on innovation (4th ed.). The Measurement of Scientific, Technological and Innovation Activities. Paris: OECD Publishing/Eurostat.
Sarruf, F. D., Contreras, V. J. P., Martinez, R. M., Velasco, M. V. R., & Baby, A. R. (2024). The scenario of clays and clay minerals use in cosmetics/dermocosmetics. Cosmetics, 11(1), 7. https://doi.org/10.3390/cosmetics11010007
Zhang, X., Zhang, Z., Tao, H., He, X., Hsu, K., Wang, W., Fang, X., & Steel, A. (2023). Comprehensive assessment of the efficacy and safety of a clay mask in oily and acne skin. Skin Research and Technology, 29, 1–7. https://doi.org/10.1111/srt.13280
