อิทธิพลของการเปิดเผยข้อมูลความยั่งยืนต่อประสิทธิภาพทางการเงินและต้นทุนขาย: หลักฐานเชิงประจักษ์จากบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอิทธิพลของการเปิดเผยข้อมูลความยั่งยืนต่อประสิทธิภาพทางการเงินและต้นทุนขายของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย โดยมุ่งวิเคราะห์การเปิดเผยข้อมูลด้านการจัดการความยั่งยืน (ESG Disclosure) ที่วัดจากระดับผลการประเมิน SET ESG Ratings ได้แก่ ระดับ AAA, AA, A, BBB และกลุ่มที่ไม่มีผลการประเมิน ทั้งนี้ ผู้วิจัยได้แปลงระดับผลการประเมินดังกล่าวให้อยู่ในรูปค่าปริมาณ (Quantification) เพื่อใช้ในการวิเคราะห์ทางสถิติในรูปแบบมาตรวัดอันดับ (Ordinal Scale) จำนวน 5 ระดับ (คะแนน 0–4) ตัวแปรตามที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ ผลการดำเนินงานของบริษัท 3 ด้าน ประกอบด้วย อัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์รวม (ROA) ตัวชี้วัดมูลค่ากิจการ (Tobin’s Q) และต้นทุนขาย (Cost of Goods Sold) งานวิจัยนี้ใช้ข้อมูลทุติยภูมิจากบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย จำนวน 458 บริษัท ครอบคลุมระยะเวลา 2 ปี (พ.ศ. 2566–2567) รวมกลุ่มตัวอย่างทั้งสิ้น 916 รายการ และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการถดถอยพหุคูณ (Multiple Regression Analysis)
ผลการศึกษาพบว่า การเปิดเผยข้อมูลด้านการจัดการความยั่งยืนมีอิทธิพลเชิงบวกต่ออัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์รวม (ROA) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 โดยมีค่าสัมประสิทธิ์ถดถอยเท่ากับ 0.774 และแบบจำลองสามารถอธิบายความแปรปรวนของ ROA ได้ร้อยละ 29.1 (R² = 0.291) นอกจากนี้ การเปิดเผยข้อมูลด้านการจัดการความยั่งยืนยังมีอิทธิพลเชิงบวกต่อมูลค่ากิจการ (Tobin’s Q) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ค่าสัมประสิทธิ์ถดถอยเท่ากับ 0.018 ในขณะเดียวกัน การเปิดเผยข้อมูลด้านการจัดการความยั่งยืนมีอิทธิพลเชิงบวกต่อต้นทุนขาย (Cost of Goods Sold) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า การดำเนินงานตามแนวทางความยั่งยืนอาจก่อให้เกิดภาระต้นทุนที่เพิ่มขึ้นจากการลงทุนในกระบวนการผลิตและการดำเนินงานที่รับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมและสังคม อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าการเปิดเผยข้อมูลด้านการจัดการความยั่งยืนสามารถยกระดับผลการดำเนินงานทางการเงินและมูลค่ากิจการได้ในระยะยาว
1-2 อาจารย์ประจำภาควิชาการบัญชีและการเงิน, คณะศิลปศาสตร์และวิทยาการจัดการ, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสกลนคร
3-8 นิสิตภาควิชาการบัญชีและการเงิน, คณะศิลปศาสตร์และวิทยาการจัดการ, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสกลนคร
* Corresponding author: krisadith@gmail.com
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและข้อคิดเห็นของบทความที่ปรากฏในวารสารฉบับนี้เป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน ไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
เจณิสตา มะละกา จิรัฐติกาล วุฒิพันธุ์ เดชอนันต์ บังกิโล และ ธนภณ วิมูลอาจ. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างระดับความรับผิดชอบด้านสิ่งแวดล้อม สังคมและบรรษัทภิบาล (ESG) กับผลการดำเนินงานของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยในช่วงสถานการณ์การระบาดของโควิด-19. วารสารการบัญชีและการจัดการ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 16(2), 46–63.
ชาญชัย ชัยประสิทธิ์. (2564). ESG เมกะเทรนด์แห่งโลกการลงทุน. [ออนไลน์], ค้นเมื่อ 2 ตุลาคม 2568, จาก https://www.pwc.com/th/en/pwc-thailand-blogs/blog-20211122.html
ชวัลพัชร หอมหวานทิพย์. (2563). ความสัมพันธ์ระหว่าง อัตราส่วนทางการเงิน กับราคาหลักทรัพย์ ของบริษัทในกลุ่มอุตสาหกรรมบริการ หมวดธุรกิจขนส่งและโลจิสติกส์ ที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์].
ณัฐชาพรรณ วงศ์ชัย นันทิยา เผ่าอ้าย นวลสิริ หมั่นไร่ อาทร หนานสาม และ อรวรรณ เชื้อเมืองพาน. (2567). การเปิดเผยข้อมูลด้านการจัดการความยั่งยืนที่มีผลกระทบต่อความสามารถในการทำกำไรของบริษัทในกลุ่มอุตสาหกรรมการผลิตสินค้าอุปโภคบริโภคที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. วารสารบัญชีปริทัศน์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 9(1), 115–135.
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. (2568a). การเปิดเผยข้อมูลและรายงานด้านความยั่งยืน Sustainability Disclosure and Reporting. [ออนไลน์], ค้นเมื่อ 4 ตุลาคม 2568, จาก https://setsustainability.com/page/disclosure
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. (2568b). ทันกระแสธุรกิจยั่งยืน : ต้นแบบธุรกิจยั่งยืน ESG SHOWCASES. [ออนไลน์], ค้นเมื่อ 4 ตุลาคม 2568, จาก https://setsustainability.com/libraries/1037/item/corporate-sustainability-covid-19
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. (2568c). SUSTAINABILITY AT A GLANCE. [ออนไลน์], ค้นเมื่อ 4 ตุลาคม 2568, จาก https://setsustainability.com/page/sustainability-at-a-glance
ทวีชัย เวชคุณานุกูล อรไท ขั้วเจริญ และ พรมนัส สิริธรังศรี. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างอัตราส่วนทางการเงินกับราคาหุ้นสามัญในธุรกิจหมวดพลังงานและสาธารณูปโภค ที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม, 5(2), 221–234.
ธนจรรยกร อภิวัฒน์โภคินกุล. (2565). อิทธิพลของปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล (ESG) ต่อผลการดำเนินงานทางการเงินของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพยแห่งประเทศไทยกลุ่มหุ้นยั่งยืน. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์, 10(1), 162–175.
ธัญชนก ธีระภาพ. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างผลการประเมิน ESG และอัตราผลตอบแทนของหลักทรัพย์บริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบัญชีและการบริหารการเงิน, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์].
พนิดา คำภาเมือง และ ภัทรณัชชา โชติคุณากิตติ. (2567). อิทธิพลของคะแนนการเปิดเผยสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาลที่มีต่อผลการดำเนินงานทางการเงินของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. เศรษฐศาสตร์และบริหารธุรกิจปริทัศน์, 20(2), 56–75.
ศูนย์พัฒนาธุรกิจเพื่อความยั่งยืน ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. (ม.ป.ป.). SET ESG Ratings. [ออนไลน์], ค้นเมื่อ 22 ตุลาคม 2568, จาก https://setsustainability.com//ESG-ratings
อรพรรณ ใบดีน. (2558). ความสัมพันธ์ของโครงสร้างผู้ถือหุ้นองค์ประกอบของคณะกรรมการ และการเปิดเผยข้อมูลความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กร:กรณีศึกษาบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย [วิทยานิพนธ์บัญชีมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์].
Aydogmus, M., Gulay, G., & Ergun, K. (2022). Impact of ESG performance on firm value and profitability. Borsa Istanbul Review, 22, S119-S127. https://doi.org/10.1016/j.bir.2022.11.006
Black, K. (2006). Business statistics: For contemporary decision making. US: John Wiley and Sons.
Bamel, N., Khatri, K., Bamel, U., & Kumar, S. (2025). ESG disclosure and firm performance in global south economy: Does industry profile and board independence moderate the relationship. International Review of Economics and Finance, 100, 104093. https://doi.org/10.1016/j.iref.2025.104093
Chairani, & Siregar, S. V. (2021). Disclosure of enterprise risk management in ASEAN 5: Sustainable development for green economy. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 716 (1), 012101. https://doi.org/10.1088/1755-1315/716/1/012101
De Villiers, C., & Van Staden, C. J. (2006). Can less environmental disclosure have a legitimizing effect? Evidence from Africa. Accounting, Organizations and Society, 31(8), 763-781. https://doi.org/10.1016/j.aos.2006.03.001
Goncalves, M. N., & Basso, L. F. C. (2024). Legitimacy theory shaping corporate ESG practices and the challenges posed by greenwashing. XXVI Engema, Brazil.
Freeman, R. E. (1994). The politics of stakeholder theory: Some future directions. Business Ethics Quarterly, 4(4), 409-421. https://doi.org/10.2307/3857340
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.
Huang, L. (2025). Corporate governance costs, social responsibilities and capital market performance: Evidence from China. Journal of Multidisciplinary in Humanities and Social Sciences, 8(1–2), 462–482.
Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305-360. https://doi.org/10.1016/0304-405X(76)90026-X
KPMG International Cooperative. (2019). Impact of ESG disclosures. [Online], Retrieved October 4, 2025, from https://assets.kpmg.com/content/dam/kpmg/xx/pdf/2019/09/impact-of-esg-disclosures.pdf
Shaikh, I. (2022). Environmental, social, and governance (ESG) practice and firm performance: An international evidence. Journal of Business Economics and Management, 23(1), 218–237. https://doi.org/10.3846/jbem.2022.16202
Stacy, R. N. (2024). Stakeholder theory. [Online], Retrieved October 3, 2025, from https://www.ebsco.com/research-starters/social-sciences-and humanities/stakeholder-theory
Suchman, M. C. (1995, June). Managing Legitimacy: Strategic and Institutional Approaches. Academy of Management Review, 20(3), 571-610. https://doi.org/10.2307/258788
Wienclaw, R. A. (2021). Agency theory and corporate governance. [Online], Retrieved October 4, 2025, from https://www.ebsco.com/research-starters/economics/agency-theory-and-corporate-governance
