การสำรวจเชิงลึกบทบาทและพลวัตของการบริหารความเสี่ยงทางการเงินในภาวะวิกฤต: ศึกษาผ่านประสบการณ์องค์กรที่มีการปรับโครงสร้างหนี้
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยส่วนใหญ่เกี่ยวกับการบริหารความเสี่ยงทางการเงินเน้นการศึกษาเชิงปริมาณภายใต้สภาวะปกติและกลไกเชิงป้องกัน แต่ขาดความเข้าใจเชิงลึกเกี่ยวกับพลวัตของการบริหารความเสี่ยงในภาวะวิกฤตจริง โดยเฉพาะในกระบวนการปรับโครงสร้างหนี้ การวิจัยเชิงคุณภาพนี้ใช้ระเบียบวิธีการศึกษาหลายกรณีศึกษา โดยสัมภาษณ์เชิงลึกผู้บริหารระดับสูง (CEO และ CFO) จำนวน 8 ท่านจาก 4 องค์กรที่ผ่านการปรับโครงสร้างหนี้สำเร็จหลังวิกฤตการเงินเอเชียปี 2540 และวิกฤต COVID-19 การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) อธิบายการประยุกต์ใช้การบริหารความเสี่ยงทางการเงินในทางปฏิบัติ (2) ทำความเข้าใจกระบวนการปรับตัวของผู้บริหารที่เผชิญวิกฤต และ (3) อธิบายกลยุทธ์ที่นำไปสู่การฟื้นฟูธุรกิจสำเร็จ
ผลการวิจัยเผยให้เห็นสามแก่นสาระหลักที่ท้าทายทฤษฎีแบบดั้งเดิม ได้แก่ (1) "จากตำราสู่เงินสดคือราชา" แสดงการเปลี่ยนจากการจัดการความเสี่ยงเชิงโครงสร้างไปสู่การรักษากระแสเงินสดเพื่อความอยู่รอด (2) "CFO ในฐานะนักดับเพลิง" เผยบทบาทใหม่ที่ทักษะทางพฤติกรรมและมนุษยสัมพันธ์สำคัญกว่าทักษะทางการเงินเชิงเทคนิค และ (3) "เปิดไพ่ทุกใบ" คือกลยุทธ์ความโปร่งใสอย่างสุดขั้วเพื่อสร้างความไว้วางใจกับเจ้าหนี้ควบคู่กับการปรับโครงสร้างการดำเนินงาน ผลการวิจัยขยายกรอบการบริหารความเสี่ยงแบบบูรณาการของ Altman et al. (2019) โดยเพิ่มมิติความสามารถทางพฤติกรรมของผู้บริหาร ท้าทายมุมมองของ Hull (2023) ที่มอง CFO เป็นนักยุทธศาสตร์ และขยายทฤษฎีของ Gilson et al. (1990) โดยแสดงให้เห็นว่าความโปร่งใสเป็นตัวแปรต่อเนื่องที่มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับโอกาสรอดพ้นจากวิกฤต การวิจัยนี้แสดงการเปลี่ยนผ่านกระบวนทัศน์ของการบริหารความเสี่ยงจากแนวทางเชิงป้องกันสู่ "ศาสตร์แห่งการอยู่รอด" ที่ให้ความสำคัญกับกระแสเงินสด ความไว้วางใจ และการปรับตัวทางพฤติกรรม โดยมีนัยสำคัญต่อการพัฒนาหลักสูตรการบริหารความเสี่ยง การพัฒนาสมรรถนะผู้บริหารทางการเงิน และการสร้างกลไกความโปร่งใสระหว่างลูกหนี้และเจ้าหนี้
1-2คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, กรุงเทพมหานคร
*Corresponding author: e-mail: chuan40008@hotmail.com
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและข้อคิดเห็นของบทความที่ปรากฏในวารสารฉบับนี้เป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน ไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
Altman, E. I., Hotchkiss, E., & Wang, W. (2019). Corporate financial distress, restructuring, and bankruptcy: Analyze leveraged finance, distressed debt, and bankruptcy (4th ed.). John Wiley & Sons.
Bank of Thailand. (2017). Early warning systems for financial crisis prevention. Bank of Thailand.
Financial Stability Board. (2022). FSB annual report 2022. Financial Stability Board.
Freeman, R. E. (1984). Strategic management: A stakeholder approach. Pitman Publishing.
Gilson, S. C., John, K., & Lang, L. H. P. (1990). Troubled debt restructurings: An empirical study of private reorganization of firms in default. Journal of Financial Economics, 27(2), 315–353. DOI: https://doi.org/10.1016/0304-405X(90)90032-I
Guba, E. G., & Lincoln, Y. S. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publications.
Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), 59–82. DOI: https://doi.org/10.1177/1525822X05279903
Hull, J. C. (2023). Risk management and financial institutions (6th ed.). John Wiley & Sons.
International Monetary Fund. (2021). World economic outlook: Managing divergent recoveries. International Monetary Fund.
Jorion, P. (2007). Value at risk: The new benchmark for managing financial risk (3rd ed.). McGraw-Hill.
Lauridsen, L. S. (1998). The financial crisis in Thailand: Causes, conduct and consequences? World Development, 26(8), 1575–1591. DOI: https://doi.org/10.1016/S0305-750X(98)00038-3
Mahadewi, L. (2022). Qualitative paradigm of risk management. In Proceedings of the 4th Asia Pacific Management Research Conference (APMRC 2022) (pp. 456–465). Atlantis Press. DOI: https://doi.org/10.2991/aebmr.k.220701.087
McKibbin, W., & Fernando, R. (2021). The global macroeconomic impacts of COVID-19: Seven scenarios. Asian Economic Papers, 20(2), 1–30. DOI: https://doi.org/10.1162/asep_a_00796
Stulz, R. M. (2008). Risk management failures: What are they and when do they happen? Journal of Applied Corporate Finance, 20(4), 39–48. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1745-6622.2008.00202.x
Taleb, N. N. (2007). The black swan: The impact of the highly improbable. Random House.
Warr, P. (Ed.). (2004). Thailand beyond the crisis. Routledge.