ปัจจัยที่มีผลต่อการยอมรับเทคโนโลยีของผู้รับบริการในการชำระค่ารักษาพยาบาลด้วยตู้ Kiosk ที่ศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก

สมชาย  ดุษฎีเวทกุล; ธนะเมศฐ์  เชาว์จินดารัชต์

ผู้แต่ง

สมชาย ดุษฎีเวทกุล ศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
ธนะเมศฐ์ เชาว์จินดารัชต์ ศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล

คำสำคัญ:

การยอมรับเทคโนโลยี, การชำระค่ารักษาพยาบาลด้วยตู้ Kiosk, ระบบบริการตนเอง, ศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลการยอมรับการใช้ตู้ Kiosk ในการชำระค่ารักษาพยาบาลที่ ศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก โดยใช้แบบจำลองการยอมรับเทคโนโลยี (TAM) การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ โดยใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูลจากผู้ใช้บริการตู้รับเงินค่ารักษาพยาบาลอัตโนมัติ จำนวน 426 คน ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ข้อมูลที่ได้ถูกวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณา สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และการวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้าง (SEM) เพื่อทดสอบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุระหว่างตัวแปร ผลการวิจัยพบว่า 1) การรับรู้ความง่ายในการใช้งานมีอิทธิพลเชิงบวกต่อการรับรู้ประโยชน์และทัศนคติต่อการใช้งาน 2) การรับรู้ประโยชน์มีอิทธิพลเชิงบวกต่อทัศนคติต่อการใช้งาน 3) ทัศนคติต่อการใช้งานมีอิทธิพลเชิงบวกต่อความตั้งใจใช้ และ 4) ความตั้งใจใช้ไม่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการใช้งานจริงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการวิจัยพบว่า การยอมรับการใช้ตู้ Kiosk ในการชำระค่ารักษาพยาบาลที่ศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษกได้รับอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญจากการรับรู้ความง่ายในการใช้งาน การรับรู้ประโยชน์ และทัศนคติของผู้ใช้ ขณะที่พฤติกรรมการใช้งานจริงได้รับอิทธิพลจากปัจจัยด้านการให้บริการมากกว่าความตั้งใจในการใช้งานเพียงอย่างเดียว

เอกสารอ้างอิง

คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล. (2567). รายงานประจำปี 2566 คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล. สืบค้นเมื่อ 15 พฤษภาคม 2567, จาก https://www.si.mahidol.ac.th/annualreport/2023/eBook/eBook.html#p=370

ชนนิกานต์ จารุพฤฒิพงศ์. (2566). ปัจจัยที่มีผลต่อการยอมรับการใช้ระบบคลังความรู้ด้านการแพทย์ฉุกเฉิน (KMIS). วารสารการแพทย์ฉุกเฉินแห่งประเทศไทย. 3(1), 79–93. https://doi.org/10.14456/jemst.2023.7

บุญธรรม กิจปรีดาบริสุทธิ์. (2553). คู่มือการวิจัย: การเขียนรายงานการวิจัยและวิทยานิพนธ์. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพฯ:โรงพิมพ์เรือนแก้ว.

เบญจมาศ บุญล้อม. (2563). การยอมรับการใช้ระบบบริการอัตโนมัติของผู้สูงอายุในโรงพยาบาลของรัฐ. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ปราณี หลําเบ็ญสะ. (2559). เอกสารประกอบการบรรยาย เรื่อง การหาคุณภาพของเครื่องมือวัดและประเมินผลโครงการบริการวิชาการ ท่าสาบโมเดล. สาขาการวัดและประเมินผล คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา. สืบค้นเมื่อ 22 มิถุนายน 2568, จาก www.edu.yru.ac.th›evaluate›attach

ปรียาภรณ์ ชาญณรงค์. (2565). ศึกษาการใช้เทคโนโลยีบริการตนเองในโรงพยาบาลของรัฐ. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

วนิดา ตะนุรักษ์, นรพล จินันท์เดช, และ ประยงค์ มีใจซื่อ. (2560). อิทธิพลของทัศนคติต่อการใช้งานและปัจจัยที่เกี่ยวข้องต่อพฤติกรรมความตั้งใจในการใช้เทคโนโลยีของพนักงานอุตสาหกรรมการค้าส่งและค้าปลีกไทย. วารสารสมาคมนักวิจัย. 22(1), 41-53.

ศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล. (2567). วิสัยทัศน์และพันธกิจ. สืบค้นเมื่อ 13 พฤษภาคม 2567, จาก https://www.gj.mahidol.ac.th/main/about/vision-mission

สมบัติ รุ่งเรือง. (2564). พฤติกรรมการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศของผู้รับบริการในโรงพยาบาล. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง.

อรุโณทัย พยัคฆงพงษ์. (2560). แบบจำลองการยอมรับเทคโนโลยีในการแข่งขันทางการตลาด. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยธนบุรี, 11(25), 128-136.

Ajzen, I., & Fishbein, M. (1980). Understanding attitudes and predicting behavior. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.

Kim, U., Chung, T., & Park, E. (2022). Quality characteristics and acceptance intention for healthcare kiosks: Perception of elders from South Korea based on the extended technology acceptance model. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(24), 16485. https://doi.org/10.3390/ijerph192416485

Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340. https://doi.org/10.2307/249008

Davis, F. D., Bagozzi, R. P., & Warshaw, P. R. (1989). User acceptance of computer technology: A comparison of two theoretical models. Management Science, 35(8), 982–1003. https://doi.org/10.1287/mnsc.35.8.982

Fishbein, M., & Ajzen, I. (1975). Belief, attitude, intention, and behavior: An introduction to theory and research. Reading, MA: Addison-Wesley.

Wilson, J., Heinsch, M., Betts, D., Booth, D., & Kay Lambkin, F. (2021). Barriers and facilitators to the use of e health by older adults: A scoping review. BMC Public Health, 21, 1556. https://doi.org/10.1186/s12889-021-11623-w

Kwon, H., An, S., Lee, H. Y., Cha, W. C., Kim, S., Cho, M., & Kong, H. J. (2022). Review of smart hospital services in real healthcare environments. Healthcare Informatics Research, 28(1), 3–15. https://doi.org/10.4258/hir.2022.28.1.3

Loukili, I., Goedhart, N. S., Zuiderent Jerak, T., & Dedding, C. (2024). Digitalizing access to care: How self check in kiosks shape access to care and efficiency of hospital services. Media and Communication, 12, 8116. https://doi.org/10.17645/mac.8116

Meuter, M. L., Bitner, M. J., Ostrom, A. L., & Brown, S. W. (2000). Self-service technologies: Understanding customer satisfaction with technology-based service encounters. Journal of Marketing, 64(3), 50–64. https://doi.org/10.1509/jmkg.64.3.50.18024

Sharma, S. K., & Sharma, M. (2019). Examining the role of trust and quality dimensions in the actual usage of mobile banking services: An empirical investigation. International Journal of Information Management, 44, 65–75. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2018.09.013

Venkatesh, V., & Davis, F. D. (2000). A theoretical extension of the technology acceptance model: Four longitudinal field studies. Management Science, 46(2), 186–204. https://doi.org/10.1287/mnsc.46.2.186.11926

World Health Organization. (2023). Thailand’s leadership and innovations towards healthy ageing. Retrieved February 9, 2025, from https://www.who.int/southeastasia/news/feature-stories/detail/thailands-leadership-and-innovation-towards-healthy-ageing

Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). New York, NY: Harper & Row.

Yu, S., & Chen, T. (2024). Understanding older adults’ acceptance of chatbots in healthcare delivery: An extended UTAUT model. Frontiers in Public Health, 12, 1435329. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1435329