การยกระดับการจัดการทุนทางวัฒนธรรมชุมชนบ้านดงกลาง ตำบลดงกลาง อำเภอเมือง จังหวัดพิจิตร เพื่อรองรับการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงประสบการณ์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อสำรวจและรวบรวมมรดกภูมิปัญญาท้องถิ่นทางการท่องเที่ยวในชุมชนบ้านดงกลาง 2) เพื่อศึกษาศักยภาพภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สอดคล้องต่อความต้องการของนักท่องเที่ยว และ 3) เพื่อหาแนวทางการเชื่อมโยงภูมิปัญญาท้องถิ่นชุมชนบ้านดงกลางสู่การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงประสบการณ์ โดยใช้วิธีการวิจัยแบบผสมผสาน แบ่งออกเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ มีประชากรและกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักท่องเที่ยวชาวไทยที่สนใจในกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงประสบการณ์ จำนวน 400 คน โดยวิธีการเก็บรวบรวมแบบสอบถามออนไลน์ กระจายผ่านช่องทางโซเชียลมีเดียในกลุ่มเครือข่ายนักท่องเที่ยว อายุตั้งแต่ 25 ปีขึ้นไปที่สนใจในกิจกรรมการท่องเที่ยว แล้วนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ผลทางสถิติพื้นฐาน สถิติเชิงอนุมาน และอภิปรายผลตามวัตถุประสงค์ ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพ มีกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักผู้นำชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน คนในชุมชน หน่วยงานภาครัฐและเอกชนในพื้นที่ และนำทุนทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีศักยภาพทางการท่องเที่ยวมาเพิ่มมูลค่าและคุณค่าเชิงประสบการณ์ เพื่อนำเสนอต่อนักท่องเที่ยว และข้อเสนอแนะในด้านการท่องเที่ยวในพื้นที่ โดยวิธีกำหนดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง จำนวน 28 คน ใช้เครื่องมือการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และการประชุมกลุ่มย่อย แล้วใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า ทุนทางวัฒนธรรมชุมชนบ้านดงกลางมีความโดดเด่นในด้านงานประเพณี ภูมิปัญญา วิถีชีวิต  งานหัตถกรรมที่หลากหลาย และสิ่งแวดล้อมภายในชุมชนที่สงบ เรียบง่าย เหมาะแก่การพักผ่อนและสร้างประสบการณ์ใหม่ๆ และจากการรวบรวมแบบสอบถามนักท่องเที่ยวชาวไทย มีความคาดหวังและความต้องการของนักท่องเที่ยวเชิงประสบการณ์ โดยรูปแบบกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงประสบการณ์ 3 อันดับแรกที่ได้รับความสนใจมากที่สุด ได้แก่ กิจกรรมวิถีชีวิตเชิงเกษตรกรรม กิจกรรมงานด้านศิลปะและเครื่องจักสาน และกิจกรรมการทำอาหารท้องถิ่น ตามลำดับ ซึ่งนักท่องเที่ยวส่วนใหญ่ให้ความสำคัญต่อการเข้าถึงประสบการณ์ท้องถิ่นมากที่สุด