การพัฒนารูปแบบการอนุรักษ์ป่าไม้ กรณีศึกษา: ป่าดงหันบ้านท่าม่วง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด โดยใช้กระบวนการทางสิ่งแวดล้อมศึกษา
คำสำคัญ:
การพัฒนารูปแบบ, การอนุรักษ์ป่าไม้, สิ่งแวดล้อมศึกษาบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาวิธีการและแนวทางการอนุรักษ์ป่าไม้ ของชุมชนตำบลท่าม่วง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการอนุรักษ์ป่าไม้ ของชุมชนตำบลท่าม่วง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด โดยใช้กระบวนการทางสิ่งแวดล้อมศึกษา และ 3) เพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์ป่าไม้ ของชุมชนตำบลท่าม่วง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด ให้คงอยู่อย่างยั่งยืน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ประชาชนที่อาศัยอยู่ในเขตตำบลบ้านท่าม่วง ตำบลท่าม่วง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ แบบสอบถาม แบบทดสอบ แบบประเมิน และคู่มือการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของชุมชน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ สถิติพื้นฐาน และใช้สถิติท Pair t-test, One way ANOVA ผลการวิจัยพบว่า 1) ประชาชนในชุมชนตำบลท่าม่วง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด มีวิธีการและแนวทางการอนุรักษ์ป่าไม้อยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 4.50 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 0.37 นอกจากนั้นประชาชนในชุมชนตำบลท่าม่วง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด ที่มีเพศต่างกันมีวิธีการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 2) คะแนนเฉลี่ยของความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับพฤติกรรมการอนุรักษ์น้ำ พฤติกรรมการอนุรักษ์ป่าไม้ พฤติกรรมการอนุรักษ์ดิน และพฤติกรรมการอนุรักษ์ความหลากหลายของป่าไม้หลังจากการอบรมเชิงปฏิบัติการอย่างมีส่วนร่วมแบบพาอิกสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05, 0.05, 0.05 และ 0.05 3) การพัฒนารูปแบบการอนุรักษ์ป่าไม้ของประชาชนในชุมชนตำบลท่าม่วง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด จากการประชุมเชิงปฏิบัติการอย่างมีส่วนร่วมแบบพาอิก (PAIC) ทำให้ประชาชนมีพฤติกรรมและความรู้เกี่ยวกับการอนุรักษ์ป่าไม้เพิ่มมากขึ้น การสนทนาแลกเปลี่ยนประสบการณ์ซึ่งกันและกัน ทำให้ประชาชนมีความเข้าใจและความตระหนักเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมศึกษาและการอนุรักษ์ป่าไม้ จนได้รูปแบบที่ดีและใช้ประโยชน์ในอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและการอนุรักษ์ป่าไม้ได้ จึงควรนำเอารูปแบบการพัฒนาดังกล่าวไปใช้ในพื้นที่อื่นๆ ที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันต่อไป
คำสำคัญ: การพัฒนารูปแบบ, การอนุรักษ์ป่าไม้, สิ่งแวดล้อมศึกษา
เอกสารอ้างอิง
ศักดิ์ศรี สืบสิงห์ และคณะ. (2559). การพัฒนารูปแบบการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของชุมชนตำบลท่าม่วง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด โดยใช้กระบวนการทางสิ่งแวดล้อมศึกษา. ร้อยเอ็ด: มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด.
สุทธิชัย เทียนโพธิ์. (2549). การมีส่วนร่วมของประชาชนในโครงการชุมชนเข้มแข็ง: ศึกษากรณีสถานีตำรวจภูธร ตำบลปากคลองรังสิต จังหวัดปทุมธานี. วิทยานิพนธ์สังคมวิทยามหาบัณฑิต สาขาวิชาสังคมวิทยา, บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นงนภัส คู่วรัญญู เที่ยงกมล. (2554). การวิจัยเชิงบูรณาการแบบองค์รวม (Holistically Integrative Research). พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วันวิสา เยือกเย็น. (2555). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในเขตเทศบาลเมืองหัวหิน อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์. ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสังคมวิทยาประยุกต์ มหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์.
เทศบาลตำบลท่าม่วง. (2560). ข้อมูลพื้นฐานตำบลท่าม่วง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด. ร้อยเอ็ด: เทศบาลตำบล ท่าม่วง.
ล้วน สายยศ; และ อังคณา สายยศ. (2543). เทคนิคการวิจัยทางการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
ภาษิต ชนะบุญ. (2550). การพัฒนารูปแบบการจัดฝึกอบรมสิ่งแวดล้อมศึกษาเรื่องการจัดการน้ำเสียชุมชนสำหรับ คณะกรรมการชุมชนในเขตเทศบาลนครขอนแก่น. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาสิ่งแวดล้อมศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล.
เสาวนารถ เล็กเลอสินธุ์. (2560, พฤษภาคม–สิงหาคม). ความรู้ความเข้าใจและการประยุกต์ใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในการพัฒนา เศรษฐกิจชุมชน ตำบลบางใหญ่ อำเภอบางใหญ่ จังหวัดนนทบุรี. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยธนบุรี. 11(25).
Gonggool, D.; Thiengkamol, N.;& Thiengkamol, C. (2012). Development of Environmental Education Volunteer Network through PAIC Process. European Journal of Social Sciences. 32 (1): 136-149.
Thiengkamol, N. (2012). Development of Food Security Management for Undergraduate Student Mahasarakham University. European Journal of Social Sciences. 27 (2):246-252.
Yamane, Taro. (1973). Statistics: An Introductory Analysis. 3rded. New York: Harper and Row Publication.
Translated Thai References
Chanaboon, P. (2007). Development of an Environmental Education Training Model for Community Wastewater Management Community Committee in Khon Kaen Municipality. Education Master's hesis Environmental Education Mahidol University. (in Thai)
Leklersindhu, S. (2017, May- August). Knowledge understanding and the application the philosophy of sufficiency economy of economic development Tamboon Bang Yai, Bang Yai District, Nonthaburi Province. Journal of Thonburi University. 11(25). (in Thai)
Puntumnavin, D. (2008). Psychology of Ethics and Language Psychology. Bankok: Thai Wattana Panich. (in Thai)
Saiyod, L; & Saiyod, A. (2000). Educational Research Technique. 3rd edition. Bankok : Suweriyasan. (in Thai)
Suebsing, S, et al. (2016). The Development Model of Environmental Conservation in Ban Tha Muang Selaphum Amphore Roi Et Province by Environmental Education process. Roi Et: Rajabhat Roi Et University. (in Thai)
Tambon Tha Muang. (2517). Basic data Tambon Tha Muang Selaphum Amphor Roi Et Province. Roi Et: Tambon Tha Muang. (in Thai)
Teinpo, S. (2006). Public Participation in Strong Community Projects: A case study of Pak Klong Rangsit Police Station Pathum Thani Province. Master Sociology Thesis Sociology, College Chulalongkorn University. (in Thai)
Thiengkamol, N. (2011J). Holistically Integrative Research. 2nded. Bankok: Chulalongkorn University. (in Thai)
Yuekyen, V. (2012). People's participation in the conservation of natural resources and Environment in Hua Hin municipality, Prachuap Khiri Khan province. Master of Arts, Applied Sociology Kasetsart University. (in Thai)
