การยกระดับศักยภาพกระบวนการผลิตของกลุ่มเกษตรกร “สังคมโกโก้” ตำบลนางิ้ว อำเภอสังคม จังหวัดหนองคาย

ชุติพงศ์ คงสันเทียะ; ชฎล นาคใหม่; วิชญ์ จอมวิญญาณ์

ผู้แต่ง

ชุติพงศ์ คงสันเทียะ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี
ชฎล นาคใหม่ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี
วิชญ์ จอมวิญญาณ์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี

คำสำคัญ:

ศักยภาพ, กระบวนการผลิต, สังคมโกโก้, นางิ้ว, หนองคาย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาปัญหา อุปสรรค และศักยภาพในกระบวนการผลิตและแปรรูปโกโก้ และ (2) สร้างกิจกรรมพัฒนาเพื่อยกระดับกระบวนการผลิตและแปรรูปโกโก้ของกลุ่ม “สังคมโกโก้” ตำบลนางิ้ว อำเภอสังคม จังหวัดหนองคาย โดยใช้วิธีการศึกษาและเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสำรวจ สัมภาษณ์เดี่ยว-กลุ่ม การสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม และการอบรมเชิงปฏิบัติการเพิ่มความรู้ รวมถึงการติดตามและประเมินผลเพื่อวิเคราะห์กระบวนการของกลุ่มตลอดห่วงโซ่อุปทาน ทั้งระยะต้นน้ำ-กลางน้ำ-ปลายน้ำ ผลการวิจัยพบว่า กลุ่ม “สังคมโกโก้” เป็นการรวมกลุ่มของเกษตรกรตำบลนางิ้วที่ปลูกโกโก้ ปัญหาและอุปสรรคของกลุ่มคือ ขาดความรู้การขยายพันธุ์ การดูแลรักษา การแปรรูปเพิ่มมูลค่า การเข้าถึงตลาดและผู้บริโภค รวมถึงการจัดสรรโครงสร้างกลุ่ม หากแต่มีศักยภาพในด้านการรวมกลุ่ม ความสามารถของผู้นำกลุ่ม พื้นที่เพาะปลูกที่เอื้ออำนวย และมีกระแสการท่องเที่ยวเชิงเกษตรในพื้นที่ จึงได้มีการสร้างกิจกรรมเพื่อยกระดับศักยภาพของกระบวนการผลิต ได้แก่ การอบรมให้ความรู้ด้านการขยายพันธุ์และการดูแลรักษา อบรมเชิงปฏิบัติการแปรรูปเป็นอาหารและเครื่องสำอาง การอบรมให้ความรู้ด้านการเงิน การจัดโครงสร้างกลุ่ม การสร้างช่องทางตลาดออนไลน์ และสนับสนุนการออกร้านจัดจำหน่าย ข้อเสนอแนะสำคัญคือ ควรมีการติดตามและเปรียบเทียบประสิทธิภาพและผลลัพธ์ของกิจกรรมการพัฒนาในระยะยาว

เอกสารอ้างอิง

คณะทำงานโครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมรายตำบลแบบบูรณาการ (U2T) ตำบลนางิ้ว อำเภอสังคม จังหวัดหนองคาย. (2564). รายงานสภาพตำบลนางิ้ว อำเภอสังคม จังหวัดหนองคาย (ข้อมูลระยะ 6 เดือน มกราคม – มิถุนายน พ.ศ. 2564) สำนักวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี 17 พฤษภาคม 2564. หน้า 1-4.

ชุติพงศ์ คงสันเทียะ, ชฎล นาคใหม่; และ วิชญ์ จอมวิญญาณ์. (2564). รายงานการจัดเวทีสรุปบทเรียน ประสบการณ์ และผลการดำเนินงาน โครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมรายตำบลแบบบูรณาการ (U2T) ตำบลนางิ้ว อำเภอสังคม จังหวัดหนองคาย. อุดรธานี: สำนักวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.

ชุติระ ระบอบ, ชีรวิทย์ สุรีรัตนันท์, บรรเจิดศักดิ์ สัณหภักดี, ชณิดา หมอยาดี, มรกต กำแพงเพชร, กัณต์ติกมาฐรัตนปริญญานุกูล, อัญชลี สมบูรณ์, พัชรา โพชะนิกร, พิษณุ วรรณกุล และ มงคล ยุพัฒน์. (2563). การยกระดับโซ่คุณค่าของห่วงโซ่อุปทานปลาสลิดแปรรูปจังหวัดสมุทรปราการ. วารสารธุรกิจปริทัศน์. 12(2): 147-167.

นิรันดิ์เกียรติ ลิ่วคุณูปการ. (2565). การจัดการห่วงโซ่คุณค่ากลุ่มวิสาหกิจชุมชนผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูป ในพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา. 17(1): 136-146.

ปภาภรณ์ ชุณหชัชราชัย. (2564). เยือนถิ่นอีสานบ้านเฮากับรองนายกรัฐมนตรี นายสุพัฒนพงษ์ พันธ์มีเชาว์. สืบค้นเมื่อ 26 ธันวาคม 2564, จาก http://www.fpojournal.com/north-eastern-infrastruture-laos-china-border

พนารัช ปรีดากรณ์; และ เติมธรรม สิทธิเลิศ. (2564). ยุทธศาสตร์การวิจัยขมิ้นชัน. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ สมาคมสถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทยในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. 27(1): 63-80.

สำนักงานเกษตรจังหวัดหนองคาย. (2559). แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาสำนักงานเกษตรจังหวัดหนองคาย (ระยะ 5 ปี) พ.ศ. 2561-2565. สืบค้นเมื่อ 25 ธันวาคม 2564, จาก http://www.nongkhai.doae.go.th

สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน). (2564). OKMD Workshop กับการพัฒนาที่ยั่งยืน. เดอะโนวเลจ (The Knowledge). 3 (16): 3-9.

สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดหนองคาย. (2562). หนองคาย; เกษตรกรอำเภอสังคมรวมตัวกันปลูกโกโก้. สืบค้นเมื่อ 25 ธันวาคม 2564, จาก https://thainews.prd.go.th/th/news/print_news/TCATG190320100717939

สุเทพ ไพรวงษ์. (2563). การบริหารจัดการธุรกิจอุตสาหกรรมในยุค COVID-19. วารสารบริหารธุรกิจอุตสาหกรรม. 2(1): 1-3.

Humphrey, A. (2005). SWOT Analysis for Management Consulting. United State: Stanford Research Institute Alumni Newsletter (SRI International).

Lambert, D.M. & Cooper M. C. (2000). Issues in Supply Chain Management. Industrial Marketing Management. 29: 65-83.

OECD. (2017). Measuring Distance to the SDG Target. Paris: The Organization for the Economic Co-operation and Development (OECD).

Translated Thai References

Chunhachatrachai, P. (2021). Visit Isan-Ban-Hao (northeastern part of Thailand) with deputy prime minister Mr. Supattanapong Punmeechaow. Retrieved December 26, 2021, form http://www.fpojournal.com/north-eastern-infrastruture-laos-china-border (in Thai)

Khongsanthia, C., Nakmai, C.; & Jomwinya, W. (2021).The Summarizing Report of Lessons, Experiences and Results; The Integrated Subdistrict Economic and Social Upgrading Project (U2T) Na Ngio Subdistrict, Sang Khom District, Nong Khai Province. Udon Thani: The Research and Development Institute, Udon Thani Rajabhat University. (in Thai)

Livkunupakan, N. (2022). The Value Chain Management of Deep South Processed Agricultural Product Community Enterprise. Journal of Yala Rajabhat University. 17(1): 136-146. (in Thai)

Nong Khai Provincial Agriculture Extension office. (2016). The Strategic Plan for Development of Nong Khai Provincial Agriculture Extension Office (5 year period) 2018-2022. Retrieved December 25, 2021, form http://www.nongkhai.doae.go.th (in Thai)

Nong Khai Provincial Public Relations Office. (2019). Nong Khai; Farmers in Sang Khom district gathered to plant cocoa. Retrieved December 25, 2021, form https://thainews.prd.go.th/th/news/print_ news/TCATG1 90320100717939 (in Thai)

Office of Knowledge Management and Development (Public Organization). (2021). OKMD Workshop and Sustainable Development. The Knowledge. 3 (16): 3-9. (in Thai)

Phraiwong, S. (2020). The Management Administration of Industrial Business in COVID-19 Era. Journal of Industrial Business Administration. 2(1): 1-3. (in Thai)

Preedakorn P.; & Sitthilert T. (2020). Research Strategies of Turmeric. APHIET Humanities and Social Sciences journal. 27(1): 63-80. (in Thai)

Rabob, C., Sureerattanan, C., Sanhapuckdee, B., Moryadee, C., Kamphaengphet, M., Rattanaparinyanukool, K., Sombun, A., Phochanikorn, P., Vanakul, P.; & Yupat M. (2020). Value Chain Elevation of Snakeskin Gourami (Trichogaster Pectorolls) Processing Supply Chain in Samut Prakarn Province. Journal of Business Review. 12(2): 147-167. (in Thai)

The Working Group of The Integrated Subdistrict Economic and Social Upgrading Project (U2T) Na Ngio Subdistrict, Sang Khom District, Nong Khai Province. (2021). The Condition Report of Na Ngio Subdistrict, Sang Khom District, Nong Khai Province (data for 6 months January – June 2021) the Research and Development Office, Udon Thani Rajabhat University 17 May 2021. Page 1-4. (in Thai)