กระบวนการสร้างเครือข่ายการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเพื่อสืบสานศาสนทายาท ของวัดธรรมยุตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษากระบวนการสร้างเครือข่ายการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเพื่อสืบสานศาสนทายาทของวัดธรรมยุต ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง และ 2) เสนอแนวทางการพัฒนากระบวนการสร้างเครือข่ายการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเพื่อสืบสานศาสนทายาทของวัดธรรมยุตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง พระภิกษุ สามเณร จำนวน 331 รูป ใน 4 จังหวัด ประกอบด้วย จังหวัดอุบลราชธานี จังหวัดยโสธร จังหวัดศรีสะเกษ และอำนาจเจริญ และผู้ให้ข้อมูลสำคัญเชิงคุณภาพ จำนวน 16 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม โดยกำหนดค่านัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า
1) กระบวนการสร้างเครือข่ายการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเพื่อสืบสานศาสนทายาทของวัดธรรมยุต ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง โดยรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก เรียงลำดับตามค่าเฉลี่ยสูงสุดจากมากไปหาน้อย ได้แก่ ด้านการบริหารจัดการทรัพยากรเครือข่าย รองลงมาคือ ด้านการมีส่วนร่วมและกิจกรรมสัมพันธ์ และน้อยสุด ด้านการกำกับติดตามและประเมินผล 2) แนวทางการพัฒนากระบวนการสร้างเครือข่ายการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเพื่อสืบสานศาสนทายาทของวัดธรรมยุตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง เรียงลำดับตามความถี่จากมากไปหาน้อย ดังนี้ 1) ควรให้คณะสงฆ์มีการติดตามผลระยะยาวของศาสนทายาทที่ลาสิกขาไปว่ายังช่วยงานศาสนาหรือไม่ 2) ควรให้คณะสงฆ์ในเครือข่ายเข้าใจวัตถุประสงค์หลักของการเผยแผ่เพื่อสืบสานศาสนทายาทอย่างชัดเจน 3) ควรให้คณะสงฆ์มีการใช้สื่อสังคมออนไลน์ในการประชาสัมพันธ์กิจกรรมการบวชและการศึกษา 4) ควรให้คณะสงฆ์มีการส่งเสริมให้พระภิกษุและสามเณรในเครือข่ายทำกิจกรรมร่วมกันเพื่อสร้างความคุ้นเคย 5) ควรให้คณะสงฆ์มีการระดมทุนจากศรัทธาสาธุชนในพื้นที่เพื่อกองทุนเผยแผ่ศาสนาธรรมยุต
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆบทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กฤษฎา แซ่หลี. (2562). รูปแบบการปลูกฝังคุณธรรมและจริยธรรมสำหรับวัยรุ่นไทยยุคใหม่ตามหลักพุทธธรรมผ่านกลไกการขับเคลื่อนโครงการคลินิคคุณธรรมของพระธรรมวิทยากร. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 8(1): 59-70.
ฉันทนา จันทร์บรรจง. (2542). การศึกษากับการส่งเสริมคุณธรรม. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ.
ในตะวัน กำหอม. (2557). การวิจัยทางการศึกษา. เล่ม 1. กรุงเทพมหานคร: วิทยาลัยทองสุข.
บัญชายุทธ นาคมุจลินท์. (2557). แนวทางการพัฒนาศาสนทายาทที่พึงประสงค์ในพระพุทธศาสนา. วารสารบัณฑิตศึกษา มนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์, 3(1): 140.
พระครูอาทรวชิรกิจ (มานะ ฐานิสฺสโร) และคณะ. (2563). การจัดการหน่วยอบรมประชาชนประจำตำบลในจังหวัดกำแพงเพชร. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 9(1): 148-160.
พระครูปลัดสุวัฒนพรหมคุณ (พจน์ สุวโจ) และคณะ. (2565). รูปแบบการสื่อสารและการสร้างปฏิสัมพันธ์ผ่านสื่อดิจิทัลของคณะสงฆ์ไทยในยุควิถีใหม่. วารสารนิเทศศาสตร์มหาจุฬา, 6(1): 78-92.
พระครูสุตธรรมภาณ (สมชาย ฐานวุฑฺโฒ). (2566). รูปแบบการบริหารจัดการงานบุญประเพณีอย่างมีส่วนร่วมของเครือข่ายบวร (บ้าน วัด โรงเรียน) ในภาคอีสาน. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 12(3): 201-215.
พระครูสุธีกิตติบัณฑิต (กฤษฎา กิตฺติโสภโณ). (2569). รูปแบบการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระธรรมทูตสายต่างประเทศ สหรัฐอเมริกา. วารสารภาษาและวัฒนธรรมศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 5(1): 52-59.
พระครูอุทัยกิจจารักษ์ (สุรางค์ สุจิณฺโณ). (2566). รูปแบบการบริหารจัดการการเผยแผ่พระพุทธศาสนาขององค์กรปกครองคณะสงฆ์ ภาค 2. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณภารณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2552). บวร: บ้าน วัด โรงเรียน เป็นฐานในการพัฒนาสร้างสรรค์ชุมชน. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.
พระมหาดาวสยาม วชิรปญฺโญ. (2550). ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาในประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร : เม็ดทรายพริ้นติ้ง.
พระเมธีธรรมาลังการ. (2565). ประสิทธิภาพการบริหารกิจการคณะสงฆ์จังหวัดแพร่. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 9(3): 112-125.
พระรักษ์พล กุลวฑฺฒโน. (2557). พระกรรมฐานกับการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในต่างประเทศ. กรุงเทพมหานคร: หจก.นารายณ์ อิมเมจแอนด์พริ้นท์.
ยุทธ ไกยวรรณ์. (2545). พื้นฐานการวิจัย. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพมหานคร: สุวีริยาสาส์น์.
ล้วน สายยศ และอังคณา สายยศ. (2543). เทคนิคการวัดผลการเรียนรู้. พิมพ์ครั้งที่ 11. กรุงเทพมหานคร: สุวีริยาสาสน์.
วิเชียร ชาบุตรบุณฑริก. (2535). พุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.
ศิริวรรณ เสรีรัตน์ และคณะ. (2555). การบริหารการพัฒนายุคใหม่: ทฤษฎีและแนวคิด. กรุงเทพมหานคร : ธรรมสาร.
สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2567). รายงานสถิติจำนวนพระภิกษุสามเณรและวัดในประเทศไทย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. กลุ่มกิจการคณะสงฆ์ สำนักเลขาธิการมหาเถรสมาคม.
สุริยา รักษาเมือง. (2557). นโยบายและการบริหารจัดการการศึกษาของคณะสงฆ์ไทยในยุคโลกาภิวัตน์. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร, 5(2): 177.
ภาษาอังกฤษ
Banchayut nagmudjalin. (2014). A Way of Development of Satisfied Religious Heirs in Buddhism. Journal of Graduate Study in Humanities and Social Science, 3(1): 140.
Chamtana Chanbanjong. (1999). Education and promoting morality. Bangkok : Office of the National Educational Commission.
Krisada Saelee. (2019). A Model of Morality and Ethic Indoctrination of Young Generation by Buddhadhamma Through Morality Clinic Project Driving Mechanism of Buddhist Teaching Monks. Journal of MCU Social Science Review, 8(1): 59-70.
Luan Saiyot & Anggana Saiyot. (2000). Learning measurement techniques. (11th ed.). Bangkok: Suwiriyasas.
Naitawan Kamhom. (2014). Educational research. (Vol. 1). Bangkok: Thongsuk College.
National Office of Buddhism. (2024). Statistical report on the number of Buddhist monks, novices, and temples in Thailand for the fiscal year 2024. Sangha Affairs Division, Secretariat of the Sangha Supreme Council.
Phra Brahmagunabhorn (P. A. Payutto). (2009). Bowon: Home, temple, and school as a foundation for creative community development. Bangkok : Dhammasapha.
Phra Rakpol Kulavatano. (2014). Vipassana Meditation and the Spread of Buddhism Abroad. Bangkok: Narai Image and Print Ltd.
Phrakhru Athornvachirakit (Mana thanissaro). (2020). The Management of Sub-district Public Training Unit in Kamphaengphet Province. Journal of MCU Social Science Review, 9(1): 148-160.
Phrakhru Suthikittibandit (Krittisobhano). (2026). Model of Buddhist Propagation by Overseas Dhammaduta Bhikkhus in the United States. Journal of MCU Language and Culture Studies, 5(1): 52-59.
Phrakhru Uthaikitjarak (Surang Sujinno). (2023). A Management Model for the Propagation of Buddhism by the Sangha Administrative Body in Region 2. Doctoral dissertation. Graduate School: Mahachulalongkornrajavidyalaya University.
Phrakhrusutadhammabhan (Somchai Thanavuddho). (2023). A Model of Participatory Management of Traditional Merit-making Festivals of the Bowon Network (Home, Temple, School) in the Northeast. Journal of MCU Social Science Review, 12(3): 201-215.
Phrakrupaladsuwattanaphromakhun (Poj Suvajo) et al. (2022). Communication styles and interaction building via digital media of Thai Sangha in the new normal era. Journal of MCU Communication Studies, 6(1): 78-92.
Phramaha Daosiam Vajirapanyo. (2007). History of Buddhism in Thailand. Bangkok: Metsai Printing
Phrametheethammalangkan. (2022). Efficiency of ecclesiastical affairs administration of Phrae Sangha. Journal of Graduate MCU KhonKaen Campus, 9(3), 112-125.
Siriwan Serirat & group. (2012). Modern development administration: Theories and concepts. Bangkok: Thammasarn.
Suriya Raksamuang. (2014). Educational Policy and Management of the Thai Sangha in the Globalization Era. Journal of Humanities and Social Sciences Phranakhon Rajabhatt Research, 5(2): 177-186.
Wichain Chabuntarig. (1992). Buddhism. Bangkok: Odean Store Publishing.
Yut Kaiyawan. (2002). Research Basics. (4th). Bangkok: Suweeriyasarn.