การส่งเสริมการบริหารงานบุคคลตามหลักพรหมวิหาร 4 ของผู้บริหารโรงเรียน พระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา ในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

Main Article Content

นิตยา แสงวุธ
สมาน แก้วคำไสย์
พิกุล มีมานะ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการส่งเสริมการบริหารงานบุคคลของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา ในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 2) ศึกษาวิธีการส่งเสริมการบริหารบุคคลตามหลักพรหมวิหาร 4 และ 3) เสนอแนวทางการส่งเสริมการบริหารงานบุคคลตามหลักพรหมวิหาร 4 การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) โดยการวิจัยเชิงปริมาณเก็บข้อมูลจากผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา จำนวน 162 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 รูป และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา


ผลการวิจัยพบว่า :


สภาพการส่งเสริมการบริหารงานบุคคลตามหลักพรหมวิหาร 4 โดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยด้านเมตตามีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือมุทิตา และต่ำสุดคืออุเบกขาวิธีการส่งเสริมการบริหารบุคคล พบว่า ผู้บริหารใช้หลักพรหมวิหารอย่างหลากหลาย ได้แก่ การวางแผนกำลังคนโดยใช้กรุณาในการป้องกันปัญหา และใช้มุทิตาในการเสริมแรงจูงใจ การสรรหาบุคลากรใช้เมตตาพิจารณาคุณค่าความเป็นมนุษย์ และใช้อุเบกขาในการคัดเลือกอย่างยุติธรรม การพัฒนาบุคลากรใช้เมตตาในการจัดทำ IDP และใช้มุทิตาในการสร้างระบบพี่เลี้ยง การธำรงรักษาบุคลากรใช้เมตตาสร้างความไว้วางใจและใช้กรุณาในการจัดระบบดูแลช่วยเหลือ ส่วนการเสนอผลใช้หลักอุเบกขาในการตั้งเกณฑ์ที่เป็นกลาง และใช้มุทิตาในการยกย่องและให้รางวัลแนวทางที่เสนอ ได้แก่ การกำหนดเกณฑ์บริหารบุคลากรอย่างเป็นลายลักษณ์อักษร โปร่งใส และไม่เอนเอียง การสรรหาที่ตรวจสอบได้ การพัฒนาบุคลากรด้วยวัฒนธรรมการชื่นชม การธำรงรักษาด้วยการสร้างความผูกพัน และการประเมินผลที่มุ่งพัฒนา พร้อมระบบรางวัลที่หลากหลาย โดยผลการประเมินพบว่าแนวทางมีความเหมาะสม เป็นไปได้ และเป็นประโยชน์ในระดับมาก

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
แสงวุธ น., แก้วคำไสย์ ส., & มีมานะ พ. (2026). การส่งเสริมการบริหารงานบุคคลตามหลักพรหมวิหาร 4 ของผู้บริหารโรงเรียน พระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา ในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. บัณฑิตสาเกตปริทรรศน์, 11(1), 79–89. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/saketreview/article/view/298985
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ภาษาไทย

กระทรวงศึกษาธิการ. (2554). แผนพัฒนาการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ฉบับที่ 11, (พ.ศ. 2555 – พ.ศ. 2559). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.

จาตุรนต์ ฉายแสง. นโยบายการศึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ. แถลง ณ 3 ห้องประชุมราชวัลลภ กระทรวงศึกษาธิการ. วันพฤหัสบดี ที่ 11 กรกฎาคม 2556.

พะยอม วงศ์สารศรี. (2538). การบริหารทรัพยากรมนุษย์. กรุงเทพมหานคร: คณะวิทยาการจัดการ สถาบันราชภัฏสวนดุสิต.

ธนภัทร ทวีศรี. (2554). ประสิทธิผลการบริหารงานของสำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดกาญจนบุรี.วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ชาญชัย อาจินสมาจาร. (2546). การบริหารการศึกษา, กรุงเทพมหานคร: เอกสารการนิเทศการศึกษาภาคพัฒนาตำรา และเอกสารวิชาการหน่วยศึกษานิเทศก์.

เสนาะ ติเยาว์. (2544). หลักการบริหาร. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

พระมหาบุญญวัฑฒ์ ปญฺญาวุฑฺโฒ (อ่อนดี). (2555). การศึกษาการบริหารงานบุคลากรตามหลักพรหมวิหาร 4 โรงเรียนประถมศึกษา เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต.บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมนัส อคฺคธมฺโม (ก้อนใหญ่). (2555). ภาวะผู้นำของผู้บริหารตามหลักพรหมวิหาร 4 โรงเรียนมัธยมศึกษา เขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชา การบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

นายสุบรรลุ เหตุผล. (2561). ภาวะผู้นำตามหลักพรหมวิหาร 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา จังหวัดมหาสารคาม. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ภาษาอังกฤษ

Chanchai Ajinsamachar. Educational Administration, Bangkok: Educational Supervision Documents for Textbook Development and Academic Documents of the Educational Supervision Unit 2003.

Chaturon Chaisang. (2013). Minister of Education, on education policy, presented at Rajavallop Meeting Room 3. Ministry of Education.

Ministry of Education. (2011). Ministry of Education's 11th Educational Development Plan (2012-2016), Bangkok: Office of the Permanent Secretary, Ministry of Education.

Payom Wongsarassri. (1995). Human Resource Management, Bangkok: Faculty of Management Science. Suan Dusit Rajabhat Institute.

Thanaphat Thaweesri. (2011). The Effectiveness of the Administration of the Kanchanaburi Provincial Buddhist Office. Master's Thesis in Buddhist Studies Public Administration Program. Graduate School: Mahachulalongkornrajavidyalaya University.

Sanoh Tiyaw. (2001). Principles of Administration. Bangkok: Thammasat University.

Phra Maha Bunyawat Panyawuttho (Ondee). (2012). A Study of Human Resource Management Based on the Four Sublime States of Mind (Brahma Vihara 4) in Primary Schools in Bangkok Yai District Bangkok. Master's Thesis in Buddhist Studies. Graduate School: Mahachulalongkornrajavidyalaya University.

Phra Manas Akkhadhammo (Korn Yai). (2012). Leadership of Administrators Based on the Four Sublime States of Mind (Brahma Vihara 4) in Secondary Schools Taling Chan District Bangkok. Master's Thesis in Buddhist Studies, Major in Educational Administration. GraduateSchool: Mahachulalongkornrajavidyalaya University.

Subanlue Hetphon. (2018). Leadership Based on the Four Sublime States of Mind (Brahma Vihara 4) of School Administrators in Buddhist Schools General Education Section Maha Sarakham Province. Master's Thesis in Buddhist Educational Administration. Graduate School: Mahachulalongkornrajavidyalaya University.