การบริหารงานงบประมาณตามหลักฆราวาสธรรม 4 ของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 2
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพการบริหารงานงบประมาณ ของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 2 2) เพื่อศึกษาวิธีการการบริหารงานงบประมาณตามหลักฆราวาสธรรม 4 ของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 2 3) เพื่อเสนอแนวทางการบริหารงานงบประมาณตามหลักฆราวาสธรรม 4 ของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 2 โดยใช้วิจัยแบบผสานระหว่างเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้บริหารโรงเรียนจำนวน 180 คน การเก็บข้อมูลใช้แบบสอบถามและการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 คน
ผลการวิจัยพบว่า :
1) สภาพการบริหารงานงบประมาณของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษาโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ครอบคลุมการจัดทำและเสนอของบประมาณ การจัดสรรงบประมาณ การระดมทรัพยากรและการลงทุนเพื่อการศึกษา การบริหารการเงิน การบริหารบัญชี การบริหารพัสดุและสินทรัพย์ และการตรวจสอบ ติดตาม ประเมินผล และรายงานผล
2) วิธีการบริหารงานงบประมาณตามหลักฆราวาสธรรม ๔ สะท้อนการยึดมั่นในสัจจะ ความซื่อสัตย์โปร่งใส การมีทมะในการควบคุมตนเองและปฏิบัติตามระเบียบ การใช้ขันติในการแก้ไขปัญหาและอุปสรรคอย่างอดทน และการมีจาคะในรูปแบบการเสียสละเพื่อส่วนรวมและการกระจายงบประมาณอย่างเป็นธรรม
3) แนวทางการบริหารงานงบประมาณที่เสนอ คือ การบูรณาการหลักฆราวาสธรรม ๔ ในทุกขั้นตอนของการจัดการงบประมาณ พร้อมพัฒนากลไกการตรวจสอบติดตามที่โปร่งใสและมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน
ผลการวิจัยสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารงบประมาณในโรงเรียนประถมศึกษา ตลอดจนเสริมสร้างความโปร่งใส ความน่าเชื่อถือ และคุณภาพการศึกษาในระดับพื้นที่อย่างยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆบทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
ชลพงษ์ ทองอุดม. (2564). แนวทางการบริหารงานงบประมาณของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพระนครศรีอยุธยา. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา.
ชัยวัฒน์ ตันชาลี. (2567). การบริหารงานกิจการนักเรียนตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา จังหวัดหนองบัวลำภู. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ชุติมา ขวัญพุทโธ. (2566). การศึกษาปัญหาการบริหารงบประมาณของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุทัยธานี เขต 2. การค้นคว้าอิสระครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.
ณัฐกาลน์ ฤทธิจันทร์. (2566). แนวทางการบริหารงานงบประมาณตามหลักธรรมาภิบาลของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ณัฐฐินันท์ นิ่มสุดใจ. (2565). แนวทางการพัฒนาการบริหารงานงบประมาณในยุคดิจิทัล ตามหลักสุจริต 3 โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพระนครศรีอยุธยา. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ทิชากร ใช้บางยาง. (2566). การบริหารงบประมาณของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 2. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
ปิยะพงษ์ พันธ์สุภา. (2564). การบริหารงบประมาณที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 27. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด.
พระใบฎีกาสุภัทร์ ปภสฺสโร (ภะคะวา). (2562). การศึกษาเชิงวิเคราะห์ความสำคัญของหลักฆราวาสธรรม 4 ในการเสริมสร้างสันติสุขสู่ชุมชนตำบลหนองแสง อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2545). ธรรมนูญชีวิต พุทธจริยธรรมเพื่อชีวิตที่ดีงาม. (พิมพ์ครั้งที่ 57). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พัชรินทร์ ปรีชา. (2566). แนวทางการบริหารงานงบประมาณตามหลักธรรมาภิบาลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช.
วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ไพบูลย์ จุลภักดิ์. (2562). แนวทางการบริหารงานงบประมาณของผู้บริหารสถานศึกษาตามความเห็นของครูผู้สอนในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาญจนบุรี เขต 3. การค้นคว้าอิสระครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี.
ภัทรา ศรีเมือง. (2566). รูปแบบการเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรมเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมตามหลักฆราวาสธรรม 4 ของชุมชนรอบวัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร. ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วิภาณี เทียมจันทร์. (2564). สภาพปัญหาและแนวทางการบริหารงานงบประมาณตามหลักธรรมาภิบาลในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร. การค้นคว้าศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติสำนักนายกรัฐมนตรี. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. ฉบับที่ 2. กรุงเทพมหานคร. บริษัทพริกหวานการพิมพ์ จำกัด.
สิริพร โยศรีธา. (2564). แนวทางการบริหารงานงบประมาณของสถานศึกษา อำเภอลานสัก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุทัยธานี เขต 2. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.
ภาษอังกฤษ
Chaiyawat, T. (2024). Student affairs administration based on the Four Principles of Social Welfare (Sangahavatthu 4) of school administrators under the Office of the Vocational Education Commission Nong Bua Lam Phu Province. Master’s thesis. Graduate School: Mahachulalongkornrajavidyalaya University.
Cholapong, T. (2021). Guidelines for budget administration of educational institutions under the Secondary Educational Service Area Office Phra Nakhon Si Ayutthaya. Master’s thesis. Phranakhon Si Ayutthaya Rajabhat University.
Chutima, K. (2023). A study of budget administration problems of educational institutions under the Uthai Thani Primary Educational Service Area Office 2. Independent study. Nakhon Sawan Rajabhat University.
Natthakan, R. (2023). Guidelines for budget administration based on good governance principles of schools under the Phra Nakhon Si Ayutthaya Primary Educational Service Area Office 1. Master’s thesis. Graduate School: Mahachulalongkorn
rajavidyalaya University.
Natthinan, N. (2022). Guidelines for developing budget administration in the digital era based on the Three Principles of Integrity (Sujarit 3) in schools under the Phra Nakhon Si Ayutthaya Secondary Educational Service Area Office. Master’s thesis. Graduate School: Mahachulalongkornrajavidyalaya University.
Office of the National Education Commission, Office of the Prime Minister. (2002). National Education Act B.E. 2542 (1999) and amendments (No. 2) B.E. 2545 (2002). Prikwan Printing Co., Ltd.
Paiboon, C. (2019). Guidelines for budget administration of school administrators based on teachers’ opinions in schools under the Kanchanaburi Primary Educational Service Area Office 3. Independent study. Kanchanaburi Rajabhat University.
Patcharin, P. (2023). Guidelines for budget administration based on good governance principles of schools under the Nakhon Si Thammarat Secondary Educational Service Area Office. Master’s thesis. Graduate School: Mahachulalongkornrajavidyalaya University.
Phatchara, S. (2023). A model for enhancing moral and ethical development to promote participation based on the Four Principles of Layperson’s Dhamma (Gharavasa-Dhamma 4) of communities surrounding Wat Suthat Thepwararam Ratchaworamahawihan. Doctoral dissertation. Graduate School: Mahachulalongkornrajavidyalaya University.
Phra Baidika Suphat Paphassaro (Bhagava). (2019). An analytical study of the importance of the Four Principles of Layperson’s Dhamma (Gharavasa-Dhamma 4) in strengthening peace in Nong Saeng Subdistrict, Wapi Pathum District, Maha Sarakham Province. Master’s thesis. Graduate School: Mahachulalongkornrajavidyalaya University.
Phra Brahmagunabhorn (P. A. Payutto). (2002). Constitution for living: Buddhist ethics for a wholesome life. (57th ed.). Mahachulalongkornrajavidyalaya Press.
Piyapong, P. (2021). Budget administration affecting the effectiveness of educational institutions under the Secondary Educational Service Area Office 27. Master’s thesis. Roi Et Rajabhat University.
Siriporn, Y. (2021). Guidelines for budget administration of educational institutions in Lan Sak District under the Uthai Thani Primary Educational Service Area Office 2. Master’s thesis. Nakhon Sawan Rajabhat University.
Thichakorn, C. (2023). Budget administration of educational institutions under the Chaiyaphum Primary Educational Service Area Office 2. Master’s thesis. Mahamakut Buddhist University.
Wipanee, T. (2021). Problems and guidelines for budget administration based on good governance principles in educational institutions under the Kamphaeng Phet Secondary Educational Service Area Office.(Master’s thesis. Naresuan University.