อนุสติ 10 กับการทำจิตให้เป็นสุขในปัจจุบัน

Main Article Content

พระมหาจันที ธมฺมวิริโย (สีลาใหล)
สมเดช นามเกตุ

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสำคัญของ "อนุสติ 10" ในฐานะหลักปฏิบัติทางพระพุทธศาสนา และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างการปฏิบัติอนุสติ 10 กับการสร้างจิตที่เป็นสุขในบริบทของชีวิตประจำวันในปัจจุบัน หลักอนุสติ 10 ประกอบด้วย พุทธานุสติ ธรรมานุสติ สังฆานุสติ สีลานุสติ จาคานุสติ เทวตานุสติ มรณานุสติ กายคตานุสติ อานาปานสติ และอุปสมานุสติ ซึ่งล้วนเป็นเครื่องมือช่วยให้ผู้ปฏิบัติเกิดสมาธิ สติ และปัญญา ในยุคปัจจุบันที่เต็มไปด้วยความเร่งรีบและความเครียดจากวิถีชีวิต หลักอนุสติ 10 สามารถปรับใช้เพื่อส่งเสริมความสุขในชีวิตประจำวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ การระลึกถึงพุทธานุสติ ธรรมานุสติ และสังฆานุสติช่วยให้เกิดศรัทธาและความมั่นคงในจิตใจ ส่วนสีลานุสติและจาคานุสติช่วยกระตุ้นให้เกิดความภาคภูมิใจในคุณงามความดีที่ตนรักษาไว้ได้ ขณะเดียวกัน เทวตานุสติช่วยเสริมสร้างแรงบันดาลใจให้ดำเนินชีวิตด้วยความซื่อสัตย์และเมตตา การระลึกถึงมรณานุสติช่วยให้ไม่ประมาทในชีวิตและเร่งสร้างความดี กายคตานุสติช่วยลดความหลงในตัวตนและสร้างความเข้าใจในความไม่เที่ยงของชีวิต อานาปานสติเป็นเครื่องมือในการพัฒนาสมาธิ ทำให้จิตสงบในช่วงที่ต้องเผชิญความเครียดหรือความท้าทาย ในขณะที่อุปสมานุสติทำหน้าที่ชี้เป้าหมายสูงสุดของชีวิต คือความพ้นทุกข์ การศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่าการปฏิบัติอนุสติ 10 อย่างต่อเนื่องสามารถช่วยให้ผู้ปฏิบัติเกิดความสงบ ลดความฟุ้งซ่าน และเพิ่มความสุขในจิตใจได้ แม้จะอยู่ในบริบทของชีวิตที่ยุ่งเหยิงในปัจจุบัน นอกจากนี้ยังสนับสนุนให้ใช้อนุสติ 10 เป็นเครื่องมือในการสร้างจิตที่มั่นคงและเป็นสุขในสังคมที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สีลาใหล พ. ธ. ., & ธมฺมวิริโย (สีลาใหล) พ. . (2025). อนุสติ 10 กับการทำจิตให้เป็นสุขในปัจจุบัน. บัณฑิตสาเกตปริทรรศน์, 10(1), 92–102. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/saketreview/article/view/280891
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

โฆสิตา อธิกมณี. (2556). การใช้อนุสติในชีวิตประจำวัน.หลักการประยุกต์ใช้ในยุคปัจจุบัน. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

พระพรหมคุณาภรณ์. (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2543). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

_________. (2559). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (Dictionary of Buddhism). กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิการศึกษาเพื่อสันติภาพ.

พระพรหมมังคลาจารย์ ธัมมวุฒิ. (2552). วิปัสสนากรรมฐาน: แนวทางการฝึกสมาธิและปัญญา. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.

________. (2554). การฝึกสมาธิในสังคมยุคใหม่. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์สุขภาพใจ.

พระพุทธโฆษาจารย์. (2533). วิสุทธิมรรคแปล เล่มที่ 1: สมถกรรมฐาน. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.

พระมหามงคลกฤษฎิ์. (2551). การพัฒนาจิตใจให้สงบสุขด้วยวิธีอนุสติ 10. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.

พุทธทาสภิกขุ. (2529). คู่มือมนุษย์. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ระวี ภาวิไล. (2553). วิปัสสนากรรมฐาน หลักปฏิบัติสมาธิและปัญญา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์สุขภาพใจ.

สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช. (2548). พุทธศาสตร์กับชีวิตประจำวัน. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.

_________. (2562). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์.

Athikmani K. (2013). Using Anu-sati in Daily Life: Principles of Application in the Present Era. Bangkok: Prince of Songkla University.

His Holiness the Supreme Patriarch, Somdej Phra Nyanasamvara. (2005). Buddhism and Daily Life. Bangkok: Thammasapha.

His Holiness the Supreme Patriarch, Somdej Phra Buddhaghosajarn (P. A. Payutto). (2019). Buddhism, Expanded Edition. Bangkok: Southeast Asia University.

Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (1996). Thai Tipitaka.Mahachulalongkornraja vidyalaya Edition. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya Printing House.

Phra Phromkunaphon (Prayut Payutto). (2000). Dictionary of Buddhism.Compiled Edition. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press.

________. (2016). Dictionary of BuddhismCompiled Edition (Dictionary of Buddhism). Bangkok: Peace Education Foundation.

Phra Phrommangklacharn Thammavut. (2009). Vipassana Meditation: A Guide to Training Concentration and Wisdom. Bangkok: Dharmasabha.

________. (2011). Training Concentration in Modern Society. Bangkok: Sukhapjai Publishing House.

Phra Buddhakosajarn. (1990). Visuddhimagga Translation.Volume 1: Samatha Kammatthana. Bangkok: Thammasapha.

Phra Maha Mongkol Krit. (2008). Developing the Mind to be Peaceful by the 10 Anusati Method. Bangkok: Thammasapha.

Phutthadasa Bhikkhu. (1986). Human Manual. Bangkok: Thammasapha.

Phavilai R. (2010). Vipassana Kammatthana: Principles of Concentration and Wisdom Practice. Bangkok: Sukhapjai Publishing House.