การจัดการระบบนิเวศเชิงพุทธแบบบูรณาการ

Main Article Content

พระครูโสมนัสบัณฑิต ปณฺฑิโต (ศรีหาบง)
พระครูพิศาลสารบัณฑิต

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งศึกษาการจัดการระบบนิเวศตามแนวคิดเชิงพุทธแบบบูรณาการ โดยนําหลักธรรมคําสอนในพระพุทธศาสนามาประยุกต์ใช้ร่วมกับแนวคิดทางนิเวศวิทยาสมัยใหม่ เพื่อสร้างแนวทางการจัดการสิ่งแวดล้อมที่สมดุลและยั่งยืน แนวคิดเชิงพุทธ เช่น อิทัปปัจจยตา (หลักปฏิจจสมุปบาท) ความไม่เบียดเบียน (อหิงสา) และหลักมัชฌิมาปฏิปทา ถูกนํามาเป็นกรอบในการวิเคราะห์แนวทางการอยู่ร่วมกันระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติอย่างสันติ บทความยังนําเสนอกรณีศึกษาในพื้นที่ชุมชนที่นําแนวทางพุทธมาใช้ในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติอย่างได้ผล การวิเคราะห์พบว่า การจัดการระบบนิเวศเชิงพุทธสามารถเสริมสร้างจิตสํานึกในการอยู่ร่วมกับธรรมชาติ และส่งเสริมการพัฒนาอย่างยั่งยืนทั้งในระดับบุคคลและชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ การบูรณาการหลักพุทธเข้ากับแนวทางวิทยาศาสตร์จึงเป็นแนวทางใหม่ที่มีศักยภาพในการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมในระยะยาว

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ปณฺฑิโต (ศรีหาบง) พ., & พระครูพิศาลสารบัณฑิต. (2025). การจัดการระบบนิเวศเชิงพุทธแบบบูรณาการ. บัณฑิตสาเกตปริทรรศน์, 10(1), 79–91. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/saketreview/article/view/280457
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ภาษาไทย

คํานาย สุวรรณเพ็ง. (2560). ระบบนิเวศกับจิตสํานึก: การมองสิ่งแวดล้อมผ่านมุมมองพุทธ. วารสารธรรมาธิปไตย.15(2), 45–61.

ประมวล เพ็งจันทร์. (2558). ธรรมชาติในมุมมองของพุทธปรัชญา.กรุงเทพมหานคร:จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พิเชษฐ สายัณห์ตระกูล. (2563). แนวทางการจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนตามหลักพุทธธรรม.วารสารวิจัยพุทธศาสตร์.18(1), 22–38.

พุทธทาส อินทปัญโญ. (2540). ความพอเพียง: ทางสายกลางในการดําเนินชีวิต.กรุงเทพมหานคร:สถาพร.

ภาษาอังกฤษ

Ajahn Chah. (1 9 9 3 ). Being Dharma: The Essence of the Buddha's Teaching.Boston: Wisdom Publications.

Gethin, R. (1998). The Foundations of Buddhism.Oxford: Oxford University Press.

IndapannoP. (1997). Sufficiency: The Middle Path in Life. Bangkok: Sathaporn.

King, S. B. (2 0 0 1 ) . Environmental Ethics and Buddhism: A Compassionate Approach to Environmental Problems.Albany: State University of New York Press.

Nhat Hanh, T. (1999). The Heart of the Buddha's Teaching.Berkeley: Parallax Press.

Odum, E. P. (1971). Fundamentals of Ecology.3rded. Philadelphia: Saunders.

PengchanP. (2015). Nature in the Perspective of Buddhist Philosophy.Bangkok: Chulalongkorn University.

Pye, M. (2 0 0 9 ). The Buddha and the Environment InK. Kaza (Ed.), Dharma Rain: Sources of Buddhist Environmentalism.Boston: Shambhala Publications.

SayantrakulP. (2 0 2 0 ) . Guidelines for Sustainable Environmental Management According to Buddhist Principles. Journal of Buddhist Research.18(1), 22–38.

SuwanphengK.. (2017). Ecosystem and Consciousness: Looking at the Environment through a Buddhist Perspective. Journal of Dhammathipatai.15(2), 45–61.

UNEP (United Nations Environment Programme). (2019). Global Environment Outlook –GEO-6: Healthy Planet.Healthy People. Nairobi: UNEP.

WCED (World Commission on Environment and Development). (1987). Our Common Future. Oxford: Oxford University Press.