การอนุรักษ์ป่าเชิงพุทธของชุมชนบ้านหนองบั่ว ตำบลช้างเผือก อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาป่าชุมชนบ้านหนองบั่ว ตำบลช้างเผือก อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด 2) เพื่อศึกษาวิธีการอนุรักษ์ป่าเชิงพุทธของชุมชนบ้านหนองบั่ว ตำบลช้างเผือก อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด 3) เพื่อศึกษารูปแบบการอนุรักษ์ป่าเชิงพุทธของชุมชนบ้านหนองบั่ว ตำบลช้างเผือก อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด โดยศึกษาข้อมูลจากเอกสาร และการสัมภาษณ์
ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัญหาของป่าชุมชนบ้านหนองบั่ว เป็นป่าชุมชนค่อนข้างใหญ่มีเนื้อที่ประมาณ 1200 ไร่ และระบบนิเวศน์ก็ยังคงอุดมสมบูรณ์อยู่ เมื่อประมาณ พ.ศ.2551-2555 มีผู้ไม่หวังดีได้ลักลอบตัดไม้พะยูงอยู่เรื่อย ๆ ชาวบ้านพบเจอแต่ต้นตอก็นำมาเล่าขานกันในหมู่บ้าน แรก ๆ ไม่มีใครใส่ใจนัก ต่อมาถี่ขึ้นตัดทีละหลายต้น จึงได้เกิดความตระหนักหวงแหนป่าชุมชนของตนเอง ชาวบ้านจึงได้จัดตั้งหน่วยจิตอาสาพิทักษ์ป่าชุมชนขึ้น หรือ ชุดคุ้มครองป่าชุมชน โดยมีการจัดตั้งเวรยามเฝ้าระวังตามจุดสำคัญต่าง ๆ 40 คน
ต่อมาทางหน่วยงานรัฐ คือ กอ.รมน., ผู้ว่าราชการจังหวัดร้อยเอ็ด, หน่วยงานรัฐ เช่น ก.พ.ร.รวมทั้งพระอาจารย์ ดร.แสงจันทร์ แห่งวัดป่าดงทำเลใหญ่ และสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดร้อยเอ็ด เข้ามาให้ความช่วยเหลือด้านต่าง ๆ อย่างเต็มที่ ปัจจุบันมีอาสาสมัครเพิ่มเป็น 70 คน ที่ล้วนแต่เป็นลูก หลาน ญาติพี่น้องของคนในหมู่บ้านหนองบั่ว สลับกันมาเข้าเวรอย่างเข้มแข็ง จนสามารถรักษาต้นพะยูงที่เหลืออยู่ประมาณ 1426 ต้น เอาไว้ได้ ปัจจุบันปัญหาการลักลอบตัดไม้พะยูงในพื้นที่ป่าดอนทำเลลดลงมาก ส่งผลให้พื้นที่ป่าและปริมาณไม้พะยูงเพิ่มสูงขึ้น สามารถขยายผลเป็นแหล่งเรียนรู้ต้นแบบให้แก่ชุมชนอื่นได้ รวมทั้งประชากรในพื้นที่มีรายได้เพิ่มขึ้นจากการอนุรักษ์ป่าชุมชนจนได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติจากสถาบันต่าง ๆ หลายรางวัล เช่น รางวัลราษฎรอาสาสมัครพิทักษ์ป่า (รสทป.) “ธงพิทักษ์ป่าเพื่อรักษาชีวิต” ปี 2560 รางวัลเครือข่ายอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทสม.) ประเภทรางวัลดาวรุ่งดีเด่นประจำปี