ศึกษาคติความเชื่อเกี่ยวกับต้นพระศรีมหาโพธิ์ในสังคมไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยเรื่อง “ศึกษาคติความเชื่อเกี่ยวกับต้นพระศรีมหาโพธิ์ในสังคมไทย” มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาภูมิหลังความเป็นมาของต้นพระศรีมหาโพธิ์ในพระพุทธศาสนา 2) เพื่อศึกษาการปลูกและการดูแลรักษาต้นพระศรีมหาโพธิ์ในสังคมไทย และ 3) เพื่อศึกษาคติความเชื่อเชิงสัญลักษณ์เกี่ยวกับต้นพระศรีมหาโพธิ์ในสังคมไทย, ขอบเขตด้านเนื้อหา ได้แก่ ความเป็นมาของต้นพระศรีมหาโพธิ์ ประเพณีเกี่ยวกับต้นพระศรีมหาโพธิ์ในสังคมไทย และคติความเชื่อเกี่ยวกับพระศรีมหาโพธิ์ ขอบเขตด้านพื้นที่ ได้แก่ จังหวัดร้อยเอ็ด เครื่องมือการวิจัยคือแบบสัมภาษณ์ กลุ่มเป้าหมาย 40 รูป/คน โดยการคัดเลือกแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูล จัดหมวดหมู่ วิเคราะห์และสังเคราะห์เนื้อหา สรุปและรายงานผลโดยวิธีพรรณนาความ
ผลการศึกษาพบว่า ต้นพระศรีมหาโพธิ์ในอินเดียคือต้นแรกที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้จนถึงต้นปัจจุบัน ต้นพระศรีมหาโพธิ์ในลังกาต้นแรกคือต้นที่พระเจ้าอโศกมหาราชพระราชทานมาปลูกที่ลังกาสมัยพระเจ้าเทวานัมปิยติสสะ ต้นพระศรีมหาโพธิ์ที่ปลูกในประเทศไทยมีการนำมาจากทั้งอินเดียและลังกา โดยเฉพาะในสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวคติการปลูกต้นพระศรีมหาโพธิ์ได้รับความนิยมเป็นพิเศษ การดูแลรักษาต้นโพธิ์มีรากฐานมาจากความเชื่อและปรากฏในรูปแบบของประเพณี เช่น ประเพณีรดน้ำต้นโพธิ์ เป็นต้น ต้นพระศรีมหาโพธิ์สื่อความหมายทางสัญลักษณ์ 4 อย่าง ได้แก่ 1) สัญลักษณ์แห่งพระพุทธศาสนา 2) ต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ 3) สำนวนไทยกับแนวทางปฏิบัติ 4) สัญลักษณ์สถานที่
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆบทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
ชมรมคนชอบเที่ยวแห่งเมืองสยาม. (2548). เที่ยวไทยให้สนุก 76 จังหวัด. กรุงเทพมหานคร: กู๊ดมอร์นิ่ง.
ธีรโชติ เกิดแก้ว. (2553). โพธิ์: จากพุทธคยาสู่หัวเฉียว. วารสาร มฉก.วิชาการ. 14(27), 74-77.
นวกฤด เหงกระโทก. (2557). การศึกษาคุณค่า และคติธรรมของต้นพระศรีมหาโพธิ์ในพุทธศาสนาเถรวาท. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
บุญรอด บุญเกิด. (2557). ต้นไม้เป็นที่ตรัสรู้. วารสารมนุษยศาสตรและสังคมศาสตร์. 22(39), 28-39.
พรหมญาณี. สัญลักษณ์ของพระพุทธศาสนา. สืบค้นเมื่อ 19 มีนาคม 2564, จาก http://www. bloggang.com/mainblog.php?id=prommayanee&month-6-2010&group=3&gblog=39.
พระครูพิพิธจารุธรรม, ดร. และคณะ. (2557). แนวทางการอนุรักษ์ป่าตามหลักคำสอนพระพุทธศาสนาเถรวาท. รายงานวิจัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระครูวิสาลปุญญาภิรัต (สมใจ อธิปุญฺโญ). (2557). ศึกษาพิธีกรรมค้ำโพธิ์ของชาวพุทธอำเภอท่าตูม จังหวัดสุรินทร์. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพุทธโฆสาจารย์ แต่ง, มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย แปล. (2510). สมันตปาสาทิกาแปล ภาค 1. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระมหาไพศาล ฐานวุฑฺโฒ. ล้านนาทอล์ค. สืบค้นเมื่อ 16 มีนาคม 2557, จาก http://www.lannatalkkhongdee.com/newsDetail.php?id=N080178.
เพชร แสนใจบาล. ตำนานไม้ค้ำสะหลี. สืบค้นเมื่อ 14 มีนาคม 2564, จาก http://www.chomthong .org/html/maikumpo.html.
ภัทรวรรณ วันทนชัยสุข. ความรู้เกี่ยวกับพระพุทธเจ้า. สืบค้นเมื่อ 19 มีนาคม 2564, จาก http://www .dhammathai.org/buddha/g๒๗.php.
อภิญญา นนท์นาท. (2553). แนวคิดและความสำคัญของต้นพระศรีมหาโพธิ์สมัยพระบาทสมเด็จ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรบัณฑิต ภาคประวัติศาสตร์ศิลปะ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร.
อุดม เชยกีวงศ์. (2551). ต้นไม้ในพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: เสริมปัญญา.
ภาษาอังกฤษ
Boonkerd B.. (2014). The tree is enlightenment. Journal of Humanities and Social Sciences. 22(39), 28-39.
Brahmayanee. (2010). Symbol of Buddhism. Retrieved 19 March 2021, from http://www.bloggang.com/mainblog.php?id=prommayanee&month-062010&group=3&gb log=39.
Cheikiwong U.. (2008). Trees in Buddhism. Bangkok: Serm Wittaya.
Club of people who like to travel in Siam. (2005). Have fun traveling in Thailand, 76 provinces. Bangkok: Good Morning.
Hengkratok N.. (2014). The study Values and Buddhist doctrines related to the Bodhi tree in Theravãda Buddhism. Master’s Degree Thesis Buddhism graduate school Mahachulalongkornrajavidyalaya University.
Kerdkaew T.. (2010). Pho: From Bodh Gaya to Hua Chiew. Journal of Academic Affairs. 14(27), 74-77.
Phrakhru Phitcharutham, Dr. et al. (2014). Forest Conservation Guidelines according to Theravada Buddhism. Research Report Mahachulalongkornrajavidyalaya University.
Phrakhruvisalpunyaphirat (Somjai Atipoonyo). (2014). A Study of The Ritual of Bodhi Tree Crutches of Buddhists, Tha Tum District, Surin Province. Master’s Degree Thesis Buddhism graduate school Mahachulalongkornrajavidyalaya University.
Phra Phuttakhosachan, write, Mahamakut Buddhist University, translation. (1967). Samantaphasathika Translation, Region 1. Bangkok: Mahamakut Buddhist University.
Phramaha Phaisan Thanawutto. (2014). Lanna Talk. Retrieved 16 March 2014, from http://www.lannatalk khong dee.com/newsDetail.php?id=N080178.
Saenchaiban P.. (2021). The Legend of Mai Kham Salee. Retrieved 14 March 2021, from http://www.chomthong .org/htm l/maikumpo.html.
Wantanachaisuk P.. (2021). Knowledge of Buddha. Retrieved 19 March 2021, from http://www.dhamm athai.org/buddha/g27.php.
