การศึกษาวิเคราะห์เนื้อหาและคุณค่าของคัมภีร์มิลินทปัญหาฉบับภาษาไทย ถิ่นภาคอีสาน :กรณีที่พบในวัดบ้านปาฝา (โพธาราม) จังหวัดร้อยเอ็ด
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์เนื้อหาและคุณค่าของคัมภีร์มิลินทปัญหาฉบับภาษาไทยถิ่นภาคอีสาน กรณีที่พบในวัดบ้านปาฝา (โพธาราม) จังหวัดร้อยเอ็ด โดยวิธีการสังเกตเอกสารจากเนื้อหา วิธีการนำเสนอ ลักษณะการประพันธ์ การใช้ภาษา สำนวนโวหาร และคุณค่าของมิลินทปัญหาฉบับภาษาไทยถิ่นภาคอีสาน ผลการวิจัยพบว่า คัมภีร์มิลินทปัญหาฉบับภาษาไทยถิ่นภาคอีสานนี้มีโครงสร้าง 4 ส่วนคือ 1) ปณามกถา ถ้อยคำแสดงความนอบน้อม 2) อารัมภกถา ถ้อยคำเริ่มต้นกล่าวความเป็นมาของคัมภีร์ 3) ลำดับเรื่อง การนำเสนอปัญหาในมิลินทปัญหาและเรื่องราวของพระยามิลินท์และพระนาคเสน 4) คาถาสรุป การนำคาถาในมิลินทปัญหามาสรุปไว้ ซึ่งผู้แต่งคัมภีร์ได้นำเสนอปัญหาเพียง 38 ปัญหา ที่มาในคัมภีร์มิลินทปัญหาฉบับภาษาบาลี 33 ปัญหา และผู้แต่งได้อธิบายเพิ่มเติมทั้งยกนิทานอุทาหรณ์และสำนวนโวหารท้องถิ่นเข้ามาในคัมภีร์ ลักษณะการประพันธ์เป็นแบบร้อยแก้วผสมร้อยกรอง ภาษาที่ใช้เป็นภาษาบาลีและแปลเป็นภาษาไทยถิ่นภาคอีสาน สื่อความหมายได้ชัดเจน และมีคุณค่าด้านศาสนา ด้านวรรณกรรม ด้านคุณค่าต่อชีวิตและสังคม
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆบทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์ ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กรมการศาสนา กระทรวงศึกษาธิการ. (2537). ประวัติวัดทั่วราชอาณาจักร เล่ม 13. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร. โรงพิมพ์กรมการศาสนา.
กรมศิลปากร. (2535). มิลินทปัญหา. (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพมหานคร. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
กรรณิการ์ วิมลเกษม. (2555). ภาษาไทยถิ่นเหนือ. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร. เชนปริ้นติ้ง.
กลุ่มงานคัมภีร์พุทธศาสน์ กองวิชาการ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, (2560). คัมภีร์มิลินทปัญหา ฉบับภาษาไทย. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
คณาจารย์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, (2559). วรรณคดีบาลี. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
โครงการอนุรักษ์ใบลานภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. (2552). ข้อมูลคัมภีร์ใบลาน. สืบค้นเมื่อ 30 เมษายน 2563 จาก http://www.bl.msu.ac.th/gps/bl.php?fbclid=IwAR1TvBQWdSIyJqq0HLtSePc2fscXv2c_3qEY3pBIrkkrnRQtgvnNUcEs85w
มิลินท์. (2349). พบที่วัดบ้านปาฝา (โพธาราม) อำเภอจังหาร จังหวัดร้อยเอ็ด. อักษรธรรมอีสาน.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร. นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.
พระมหาธิติพงษ์ อุตฺตมปญฺโญ. (2563). มิลินทปัญหาปกรณ์แปล เล่ม 1. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร. ประยูรสาส์นไทยการพิมพ์.
_________. (2563). มิลินทปัญหาปกรณ์แปล เล่ม 2. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร. ประยูรสาส์นไทยการพิมพ์.
สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ. (2552). ปัญญาสชาดก. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร. อาทรการพิมพ์.
สุภาพรรณ ณ บางช้าง. (2526). ประวัติวรรณคดีบาลีในอินเดียและลังกา. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร. โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ภาษาอังกฤษ
Buddhist Scriptures Group, Academic Division, Mahachulalongkornrajavidyalaya University,(2017). The Thai version of Milinda Panha Bible. (1st printing). Bangkok. MahachuLalongkornrajavidyalaya Printing Press.
Department of Religious Affairs, Ministry of Education. (1994). History of Temples Throughout the Kingdom, Volume 13. (1st Edition). Bangkok. Printing house of Religious Affairs Department.
Fine Arts Department. (1992). Milinda Panha. (7th edition). Bangkok. MahachuLalongkorRajavidyalaya Printing Press.
Faculty members, Mahachulalongkornrajavidyalaya University, (2016). Pali Literature.
(1st printing). Bangkok. Mahachulalongkornrajavidyalaya Printing Press.
Milinda. (1806). Found at Wat Ban Pa Fa (Photharam), Changhan District, Roi Et Province. Northeastern script.
Na Bangchang S.. (1983). History of Pali literature in India and Lanka. (1st printing). Bankok:
Chulalongkorn University Printing Press.
Northeastern Bai Laan Conservation Project. (2009). Information on Palm Leaf Manuscripts . Retrieved April 30, 2020, from ttp://www.bl.msu.ac.th/gps/bl.php?fbclid= IwAR1TvBQWdSIyJqq0HLtSePc2fscXv2c_3qEY3pBIrkkrnRQtgvnNUcEs85w.
Phra Maha Thitiphong Uttamapanyo. (2020). Milinda Pakorn Translation Volume 1.
(1st printing). Bangkok. Prayoonsan Thai printing.
_________. (2020). Milinda Pakorn Translation Volume 2. (1st printing). Bangkok. Prayoonsan Thai Printing.
Prince Damrongrajanuphab. (2009). Panyãsachadok. (3rd printing). Bangkok. Arthorn Printing.
Royal Academy. (2003). The Royal Institute’s Dictionary Edition. (1st printing). Bangkok. Nanmee Books Publications.
Wimolkasem K.. (2012). Northern Thai language. (3rd printing). Bangkok. Chain printing.