ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา ตามหลักธรรมพรหมวิหาร 4

Main Article Content

ครรชิต ชัยกิจ
กนกอร สมปราชญ์
เอกราช โฆษิตพิมาณเวช

บทคัดย่อ

ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาเป็นความสามารถของผู้บริหารสถานศึกษาในการนำความรู้ทักษะตลอดจนเทคนิคต่างๆ มาใช้ให้เกิดประโยชน์ในการดำเนินงานทางวิชาการ โดยให้บุคลากรในสถานศึกษาร่วมมือปฏิบัติงาน โดยการดำเนินการบริหารดังกล่าวจำเป็นต้องใช้หลักธรรมมาประกอบเพื่อให้สำเร็จบรรลุเป้าหมายอย่างมีประสิทธิภาพ ในบทความนี้ผู้เขียนใคร่นำเสนอพรหมวิหาร 4 เพราะมีความเห็นว่าธรรมดังกล่าวมีความตรงและสำคัญอย่างยิ่งสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา อันได้แก่ เมตตา(ความรัก และปรารถนาดีต่อผู้ใต้บังคับบัญชา) กรุณา (การช่วยเหลือเกื้อกูลด้วยเจตนาบริสุทธิ์โดยปราศจากอคติ) มุทิตา(ส่งเสริมสนับสนุนแสดงความยินดีกับผู้ใต้บังคับบัญชาที่ได้รับรางวัลหรือประสบความสำเร็จ) อุเบกขา (ปฏิบัติตนกับผู้ใต้บังคับบัญชาด้วยหลักการและเหตุผล ความซื่อสัตย์ เป็นกลางและมีความเที่ยงธรรม) ผู้บริหารสถานศึกษาควรใช้หลักธรรมดังกล่าวเพื่อความสุขของผู้ใต้บังคับบัญชา พัฒนาตนเองและสังคมให้ก้าวหน้าได้อย่างสมดุลยั่งยืนและสันติ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ชัยกิจ ค. ., สมปราชญ์ ก. ., & โฆษิตพิมาณเวช เ. . (2022). ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา ตามหลักธรรมพรหมวิหาร 4. บัณฑิตสาเกตปริทรรศน์, 7(1), 61–71. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/saketreview/article/view/256064
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

_______. (2553). แนวทางการปฏิรูปการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ. กรุงเทพมหานคร:กระทรวงศึกษาธิการ.

_______. (2560). บทบาทต่อการจัดการเรียนรู้. สืบค้นเมื่อ 25 ตุลาคม 2563. จาก https//person. Mwit.ac.th/01-Statutes/National Educacaton.pdf.

กำพล ธนะนิมิต. (2560). การวิเคราะห์องค์ประกอบของประสิทธิภาพการสอนของครูวิทยาศาสตร์ในโรงเรียนประถมศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาปัตตานี. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการวัดและวิจัยการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

เกียรติชัย ศรีระชัย. (2562). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำทางวิชาการ ของผู้บริหารสถานศึกษา กับการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์การพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย.

ไกศิษฏ์ เปลรินทร์. (2562). การพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นําทางวิชาการสำหรับผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัยมหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ธร สุนทรายุทธ. (2561). การบริหารจัดการเชิงปฏิรูป: ทฤษฎีวิจัยและปฏิบัติทางการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: เนติกุลการพิมพ์.

ธัญลักษณ์ ผาภูมิ. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำทางวิชาการกับประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ธีระ รุญเจริญ. (2561). สู่ความเป็นผู้บริหารสถานศึกษามืออาชีพ. กรุงเทพมหานคร: ขุมทองอุตสาหกรรมและการพิมพ์.

นาวา สุขรมย์. (2560). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิภาพการสอนของครูโรงเรียนประถมศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาหนองคาย เขต 2. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.

ปัญญานันทภิกขุ (ปั่น ปญฺญานนฺโท). (2541). หน้าที่ของคน (ฉบับสมบูรณ์). กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.

พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช). (2541). พระในบ้าน. กรุงเทพมหานคร: คาธาวรรณการพิมพ์.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2551). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 16.กรุงเทพมหานคร: เอส. อาร์ พริ้นติ้งแมสโปรดักส์ จำกัด.

พระราชญาณวิสิฐ (เสริมชัย ชยฺมงฺคโล). (2552). หลักธรรมมาภิบาลและประมุขศิลป์: คุณลักษณะความเป็นผู้นำที่ดี. ราชบุรี: มูลนิธิพุทธภาวนาวิชชาธรรมกายราม.

ภัทรนันท์ อิงภู. (2562). ความสัมพันธ์ระหว่างผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนกับการบริหารจัดการศึกษาแบบเรียนรวมในโรงเรียนแกนนำจัดการเรียนร่วม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย.

รุ่งนภา บุตราวงศ์. (2562). หลักสูตรอิงมาตรฐานการพัฒนาสู่คุณภาพ. กรุงเทพมหานคร: เนติกุลการพิมพ์.

ละอองดาว ปะโพธิง. (2562). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษากับพฤติกรรมการสอนที่มีประสิทธิผลของครูในสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาจังหวัดเลย. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

วนิดา อธิกิจไพบูลย์. (2562). ความพึงพอใจของนักเรียนนักศึกษาต่อคุณภาพการสอนของครูวิทยาลัยอาชีวศึกษาภูเก็ต. วิทยานิพนธ์ปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารธุรกิจ. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (2560-2564). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ห้างหุ้นส่วนจำกัด.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ 2560-2574. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ห้างหุ้นส่วนจำกัด.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษากระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กรุงเทพมหานคร: บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด

สิร์รานี วสุภัทร. (2561). ภาวะผู้นําทางวิชาการและสมรรถนะของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2562). การวิจัยปฏิบัติการในชั้นเรียน. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.