อำนาจผี บารมีพุทธ: พื้นที่ความเชื่อเชิงอุดมการณ์ทางศาสนาในนวนิยายจินตนิยม เรื่อง “มิติที่สาม”

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอำนาจผี บารมีพุทธ: พื้นที่ความเชื่อเชิงอุดมการณ์ทางศาสนาในนวนิยายจินตนิยมเรื่องมิติที่สามของ ตรี อภิรุม โดยใช้กรอบแนวคิดด้านอุดมการณ์และพุทธศาสนา ซึ่งศึกษาใน  4 ประเด็น ได้แก่ 1) บทบาทของผู้นำสตรีในฐานะผู้ถูกกระทำ 2) อำนาจผี: ไสยศาสตร์ดำและพลังเหนือธรรมชาติ 3) บารมีพุทธ: พื้นที่ศักดิ์สิทธิ์กับความเชื่อทางพุทธศาสนา 4) พื้นที่ความเชื่อเชิงอุดมการณ์ทางพุทธศาสนา ผลการศึกษาพบว่า 1) บทบาทของผู้นำสตรีในฐานะผู้ถูกกระทำ เป็นการเสนอภาพผลบุญบารมีของผู้เจริญอุโบสถศีล คฤหัสน์ผู้เจริญภาวนาเพื่อต่อต้านอำนาจไสยศาสตร์จากกลุ่มหมอผีด้วยความเชื่อมั่นในศาสนธรรมของพุทธศาสนา จนได้รับผลบุญจากธรรมรักษานารี 2) อำนาจผี: ไสยศาสตร์ดำและพลังเหนือธรรมชาติ เป็นการเสนอความเชื่อในสิ่งเร้นลับที่ก่อให้เกิดพฤติกรรมต่าง ๆ ของบุคคลและสังคม กลายเป็นพื้นที่ประกอบพิธีกรรมทางไสยศาสตร์ดำของหมอผีจอมขมังเวทย์ 3) บารมีพุทธ: พื้นที่ศักดิ์สิทธิ์กับความเชื่อทางพุทธศาสนา เป็นการเสนอความมหัศจรรย์ในแง่พุทธศาสนาฝ่ายอรัญวาสีที่เน้นการปฏิบัติบำเพ็ญกุศลทำจิตให้บริสุทธิ์โดยการ “เจริญวิปัสสนากรรมฐาน” และ “เจริญสมถกรรมฐาน” เพื่อให้หลุดพ้นจากภยันตรายจากการถูกปองร้าย และการทำคุณไสยของหมอผีผู้เป็นศัตรู 4) พื้นที่ความเชื่อเชิงอุดมการณ์ทางพุทธศาสนา เป็นการเสนอจุดยืนของผู้ประพันธ์ คือเชื่อมั่นการปกครองของสยามประเทศแบบ “เทวราชา” ที่เชื่อว่าพระมหากษัตริย์คือผู้มีความศักดิ์สิทธิ์สูงส่งและมีความเมตตากรุณา ซึ่งเป็นผลมาจากการนับถือพุทธศาสนา