นิตยสารออนไลน์ Dabiq: เครื่องมือสื่อสารทางการเมืองของกลุ่มรัฐอิสลาม

ผู้แต่ง

  • ชลาลัย เทพสลิด สาขารัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

คำสำคัญ:

นิตยสารออนไลน์ Dabiq, การสื่อสารทางการเมือง, กลุ่มรัฐอิสลาม

บทคัดย่อ

               บทความวิจัยชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์เนื้อหาของนิตยสารออนไลน์ Dabiq ของกลุ่มรัฐอิสลาม ซึ่งเป็นกลุ่มก่อการร้ายในประเทศซีเรียและอิรัก ผ่านทฤษฎีและแนวคิดที่เกี่ยวข้อง 3 ทฤษฎี ได้แก่ ทฤษฎีการสื่อสารทางการเมือง แนวคิดเกี่ยวกับการโฆษณาชวนเชื่อ และแนวคิดเรื่องความผิดปกติของข้อมูลข่าวสาร โดยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีประชากรและกลุ่มตัวอย่าง คือ นิตยสารออนไลน์ Dabiq ฉบับภาษาอังกฤษ จำนวน 15 ฉบับ รวม 941 หน้า ใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหา

               ผลการวิจัยมีดังนี้ (1) การวิเคราะห์ผ่านทฤษฎีการสื่อสารทางการเมือง พบว่าเนื้อหาของนิตยสารออนไลน์ Dabiq มีความสอดคล้องกับความหมายของการสื่อสารทางการเมืองของ มานูเอล พาเรส ไอ มาอิคาส อีกทั้งยังมีกระบวนการสื่อสารที่สอดคล้องกับแบบจำลองการสื่อสารทางการเมืองของไบรอัน  แมคแนร์ และมีการวางกลยุทธการสื่อสารทางการเมืองเป็นอย่างดี โดยเฉพาะการกำหนดวัตถุประสงค์การถ่ายทอดสารในมิติต่าง ๆ (2) การวิเคราะห์ผ่านแนวคิดเกี่ยวกับการโฆษณาชวนเชื่อ พบว่า นิตยสารออนไลน์ Dabiq มีการสื่อสารในลักษณะที่มีการพยายามชักจูง โน้มน้าว หรือเข้าไปมีอิทธิพลทางจิตวิทยาต่อผู้รับสารเพื่อให้เกิดการคล้อยตามและเปลี่ยนทัศนคติไปตามความมุ่งหมายของกลุ่มรัฐอิสลาม มีการใช้เทคนิคโฆษณาชวนเชื่อ 7 ประการ ของอัลเฟรด แมคคลัง ลี และเอลิซาเบธ ไบรอัน ลี และ (3) การวิเคราะห์ผ่านแนวคิดเรื่องความผิดปกติของข้อมูลข่าวสาร พบว่า นิตยสารออนไลน์ Dabiq เผยแพร่เนื้อหาที่เป็นข้อมูลที่บิดเบือนและข้อมูลที่แฝงเจตนาร้าย

เอกสารอ้างอิง

ภาษาไทย

คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2555). พื้นฐานอิสลามศึกษา ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย อารยธรรมอิสลาม. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ สกสค.ลาดพร้าว.

จรัญ มะลูลีม. (2559). โลกมุสลิมกับการก่อการร้าย. จุลสารความมั่นคงศึกษา. ฉบับที่ 171, เมษายน 2559. กรุงเทพฯ: บริษัท สแควร์ ปรินซ์ 93 จำกัด.

เทพพิทักษ์ มณีพงษ์. (2560). ISIS: ถลก-ปก-เปิด. วันที่ค้นข้อมูล 6 กรกฎาคม 2567, เข้าถึงได้จาก https://www.the101.world/magazine-of-isis/?fbclid=IwAR3+xy0v

นันทนา นันทวโรภาส. (2558). สื่อสารการเมือง: ทฤษฎีและการประยุกต์ใช้. กรุงเทพฯ: บริษัทสถาพรบุ๊คส์ จำกัด.

พิชญเดช แสงแก่นเพ็ชร์. (2562). ตรรกะวิบัติกับการเมืองไทย ตั้งแต่กลุ่มหนุนไปจนถึงคุณประยุทธ์. นิตยสารออนไลน์มติชนสุดสัปดาห์, ฉบับวันที่ 4 - 10 ตุลาคม 2562. วันที่ค้นข้อมูล 1 เมษายน 2568, เข้าถึงได้จาก https://www.matichonweekly.com/column/article_235787

วิคตอเรีย บิสเซ็ท และ ลูซี ดอเซ็ท. (2561). ฉันพบนักรบไอเอสที่เคยข่มขืนฉันในเยอรมนี. สำนักข่าวบีบีซีไทย. วันที่ค้นข้อมูล 6 ธันวาคม 2567, เข้าถึงได้จาก https://www.bbc.com/thai/international-45231350

สามารถ ทองเฝือ. (2565). รัฐอิสลาม: ภาพจริงจากหลักคำสอนกับภาพหลอนที่ถูกสร้าง. วารสารการเมือง การปกครอง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 1(3), 79-97.

สุรชาติ บำรุงสุข. (2554). การก่อการร้ายใหม่. กรุงเทพฯ: บริษัท สแควร์ ปรินซ์ 93 จำกัด.

สุรชาติ บำรุงสุข และ จรัญ มะลูลีม. (2559). รัฐอิสลามกับการก่อการร้ายใหม่. กรุงเทพฯ: บริษัท แสควร์ ปรินซ์ 93 จำกัด.

สำราญ แสงเดือนฉาย (ผู้บรรยาย). (2567). การสื่อสารเชิงกลยุทธ์เพื่อการสื่อสารทางการเมืองและการปกครอง [สื่อการสอนออนไลน์]. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

หนังสือพิมพ์ไทยรัฐออนไลน์. (2555). นิตยสารล้อเลียนของฝรั่งเศส จะตีพิมพ์การ์ตูน'ศาสดามูฮัมหมัด วันนี้. วันที่ค้นข้อมูล 1 ธันวาคม 2567, เข้าถึงได้จาก https://www.thairath.co.th/news/foreign/292255

อภิศักดิ์ สมบัติเจริญนนท์. (2562). ปัญหารัฐอิสลาม (Islamic State) ในตะวันออกกลาง:บทเรียนสำหรับ ภูมิภาคอาเซียน. วารสารรัฏฐาภิรักษ์ วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร, 1(2), 1-18.

อาทิตย์ ทองอินทร์. (2560). ขบวนการรัฐอิสลาม. กรุงเทพฯ: หจก. โรงพิมพ์วัชรินทร์ พี.พี..

อำนาจ ธนานันทชัย. (ม.ป.ป). Propaganda. ฐานข้อมูลการเมืองการปกครองสถาบันพระปกเกล้า (เว็บไซต์). วันที่ค้นข้อมูล 1 ธันวาคม 2567, เข้าถึงได้จาก http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=Propaganda

ภาษาอังกฤษ

Alfled Mc Clung Lee & Elizabeth Brinant Lee. (1939). The Fine Art of Propaganda: A Study of Father Coughlin's Speeches. Institute for Propaganda Analysis. New York: Harcourt, Brace and Co.

BBC News. (2015). Paris attacks: What happened on the night. Retrieved July 17, 2024, from https://www.bbc.com/news/world-europe-34818994

Les Picker. (2016). Where Are ISIS's Foreign Fighters Coming From. National Bureau of Economic Research (website). Retrieved December 6, 2023, from https://www.nber.org/digest/jun16/where-are-isiss-foreign-fighters-coming

Pew Research Center. (2018). Muslims. Retrieved December 6, 2023, from https://www.pewresearch.org/religion/2015/04/02/muslims/

Wardle, C., & Derakhshan, H. (2017). Information Disorder: Toward an interdisciplinary framework for research and policy making. Council of Europe (website). Retrieved December 6, 2024, from file:///D:/%E0%B8%9B.%E0%B9%82%E0%B8%97/162317GBR_Report%20desinformation.pdf

Wilson Center. (2014). Muslims Against ISIS Part 3: Open Letter to al Baghdadi. Retrieved December 6, 2024, from https://www.wilsoncenter.org/article/muslims-against-isis-part-3-open-letter-to-al- baghdadi?utm

Zelin, A. Y. (2024). The Islamic State Select Worldwide Activity. Washington Institute for Near East Policy (website). Retrieved December 6, 2024, from https://www.washingtoninstitute.org/islamicstateinteractivemap/#

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-06-30

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย