กรอบแนวคิดเชิงระบบคอมพิวเตอร์เพื่อประเมินความเสี่ยงต่อการกระทำผิดกฎหมายที่เกิดขึ้นจากการรังแกบนสื่อสังคมออนไลน์
คำสำคัญ:
การรังแกบนสื่อสังคมออนไลน์, การประเมินความเสี่ยงทางกฎหมาย, โปรแกรมคอมพิวเตอร์, อาชญากรรมคอมพิวเตอร์บทคัดย่อ
ในยุคปัจจุบันที่ผู้คนใช้งานสื่อสังคมออนไลน์เป็นส่วนสำคัญของชีวิตประจำวัน อันนำไปสู่ปัญหาการรังแกกันบนสื่อสังคมออนไลน์ในอัตราสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ การแสวงหาเครื่องมือที่มีขีดความสามารถตรวจสอบ แจ้งเตือน และประเมินความเสี่ยงต่อการกระทำผิดกฎหมายย่อมมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง ดังนั้น บทความวิจัยนี้จึงนำเสนอกรอบแนวคิดเชิงระบบคอมพิวเตอร์ใหม่สำหรับใช้ประเมินความเสี่ยงทางกฎหมายที่เกิดขึ้นจากการรังแกบนสื่อสังคมออนไลน์ด้วยการบูรณาการระหว่างศาสตร์กฎหมายและวิทยาการคอมพิวเตอร์ โดยศึกษาพฤติกรรมการรังแกบนสื่อสังคมออนไลน์ในปัจจุบัน นำมาแจกแจง วิเคราะห์ สังเคราะห์ความเกี่ยวข้องกับการกระทำผิด หรือสุ่มเสี่ยงต่อการกระทำผิดในมาตราใดและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง จากนั้นออกแบบกรอบแนวคิดทั่วไปที่ใช้ในการประเมินความเสี่ยงต่อการกระทำผิดกฎหมาย พัฒนาต่อยอดบูรณาการออกแบบกรอบแนวคิดเชิงระบบคอมพิวเตอร์ วิเคราะห์ผลลัพธ์และประเมินความเสี่ยงตามหลักโครงสร้างความรับผิดทางอาญาผสมผสานกับระบบอิงตามกฎที่สร้างชุดของกฎในรูปของเงื่อนไขทางคอมพิวเตอร์ ขีดความสามารถของกรอบแนวคิดใหม่สามารถใช้เป็นตัวแบบประเมินความเสี่ยงต่อการกระทำผิดกฎหมายที่เกี่ยวข้องได้ถึง 4 ระดับ ตรวจสอบได้อย่างน้อย 10 ประเด็น นอกจากนั้นยังสามารถนำไปพัฒนาต่อยอดเป็นโปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อตรวจสอบ และประเมินความเสี่ยงต่อการกระทำผิดในกฎหมายที่เกี่ยวข้องได้อีกด้วย
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กฤษฎา แสงเจริญทรัพย์ และ วีนันท์กานต์ รุจิภักดิ์. (2564). Cyberbullying ความหมาย และการทบทวนแนวคิดภายใต้บริบทของสังคมไทย. วารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข, 7(1), 171-193.
กองเฝ้าระวังทางวัฒนธรรม. (2564). คู่มือการขับเคลื่อนงานการสร้างภูมิคุ้มกันของสังคมในมิติทางวัฒนธรรม ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564. วันที่ค้นข้อมูล 9 กันยายน 2567, เข้าถึงได้จาก https://surveillance.m-culture.go.th/th/db_53_surveillance_48/24310
คุณาธิป ผลทรัพย์. (2563). พฤติกรรมการรังแกทางไซเบอร์ของนักศึกษาปริญญาตรี ในเขตภาคตะวันออกของประเทศไทย. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา.
ทัศนีย์ ดำเกิงศักดิ์ และแก้วกัญญา เสวกสุริยวงศ์. (2567). แนวทางป้องกันการลดพฤติกรรมการกลั่นแกล้งบนโลกไซเบอร์ Cyberbullying โดยใช้มาตรการทางกฎหมาย. วารสารนิเทศสยามปริทัศน์, 23(1).
ธวัชชัย ดวงไทย และสาวิตรี พรหมสิทธิ์. (2565). การประทุษร้ายบนโลกไซเบอร์. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา, 1(1), 1-15.
ปองกมล สุรัตน์. (2561). สาเหตุและผลกระทบที่เกี่ยวข้องกับการรังแกผ่านโลกไซเบอร์: กรณีศึกษาเยาวชนไทยผู้ถูกรังแก. วารสารวิชาการ สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ, 4(1), 260-273.
พินวา แสนใหม่. (2563). การรังแกทางไซเบอร์ผ่านสื่อออนไลน์ สาเหตุ และแนวทางการจัดการปัญหา. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
ภูวสิทธิ์ ภูลวรรณ และคณะ. (2563). พฤติกรรมการกลั่นแกล้งออนไลน์ของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 9(1), 83-92.
มูลนิธิส่งเสริมสื่อเด็กและเยาวชน. (2561). การกลั่นแกล้งบนโลกไซเบอร์ (Cyberbullying). กรุงเทพฯ: นัชชาวัฒน์.
ศักดิกร วัฒนกูล และจิรวุฒิ ลิปิพันธ์. (2566). อาชญากรรมทางคอมพิวเตอร์ ศึกษากรณีการเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลในลักษณะที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้อื่น (doxing). วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์, 12(1), 192-208.
ศุภากร หวัง และสมชาย เตียวกุล. (2562). การถูกกลั่นแกล้งบนสื่อสังคมออนไลน์ของนักศึกษาสาขาวิทยาศาสตร์สุขภาพ. วารสารจิตวิทยาคลินิก, 50(2), 17-28.
สาวตรี สุขศรี. (2563). กฎหมายว่าด้วยอาชญากรรมคอมพิวเตอร์และอาชญากรรมไซเบอร์ (พิมพ์ครั้งที่ 2). โครงการตำราและเอกสารประกอบการสอน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. (2564). คู่มือการบริหารความเสี่ยงของ สวทช. วันที่ค้นข้อมูล 9 กันยายน 2567, เข้าถึงได้จาก https://waa.inter.nstda.or.th/stks/pub/2021/ 20210126-enterprise-risk-management-2564.pdf
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2563). สรุปผลที่สำคัญการใช้ไอซีทีของเด็กและเยาวชน พ.ศ. 2563. วันที่ค้นข้อมูล 9 กันยายน 2567, เข้าถึงได้จากhttps://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/ 2023/20230721160830_50941.pdf
สุเนติ คงเทพ. (2559). คำอธิบายกฎหมายเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์. กรุงเทพฯ: บริษัท กรุงสยาม พับลิชชิ่ง จำกัด.
ภาษาอังกฤษ
Pal, K., & Campbell, J. (1997). An application of rule-based and case-based reasoning within a single legal knowledge-based system. The Data Base for Advances in Information Systems, 28(4).
Saengcharoensap, K., & Rujiprak, V. (2021). Cyberbullying Among University Students in Thailand. Thammasat Review, 24(2), 41-58.
Society of Corporate Compliance and Ethics & Health Care Compliance Association [SCCE & HCCA], (2020). Compliance Risk Management: Applying the COSO ERM Framework. Retrieved October 4, 2023, from https://www.coso.org/_files/ugd/3059fc_5f9c50e005034badb07f94e9712d9a56 .pdf
Suarez-Angelino, L. (2023). Cyberbullying: Types, effects, & how to get help. Choosing Therapy. Retrieved October 4, 2023, from https://www.choosingtherapy.com/cyberbullying/
Timme, I., & Rietveld, R. (2019). Rule-Based Systems for Decision Support and Decision-Making in Dutch Legal Practice. A Brief Overview of Applications and Implications. Droit et Societe. 3.
Willard, N. (2007). Educator’s Guide to Cyberbullying and Cyberthreats. Retrieved October 4, 2023, from https://www.embracecivility.org/wp-content/uploadsnew/Educators-Guide-Cyber-Safety.pdf
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
