มหายุทธศาสตร์ของรัสเซีย

บทคัดย่อ

มหายุทธศาสตร์ของรัสเซีย เป็นตอนที่ 2 ต่อเนื่องจากตอนที่ 1 “มหายุทธศาสตร์ : จากจักรวรรดิโรมัน สู่ยุคสงครามเย็น” ในบทความนี้ กล่าวถึง 2 สำนักคิดที่มีอิทธิพลต่อการกำหนดมหายุทธศาสตร์ของรัสเซีย คือ สำนักคิด Hard-line school ที่ส่งผลให้รัสเซียกำหนดมหายุทธศาสตร์เชิงรุกในช่วงแรก โดยจัดตั้ง Warsaw Pact และมีการพัฒนานิวเคลียร์ในมหายุทธศาสตร์เชิงรุกนี้ด้วย ส่วนสำนักคิด Realist school ทำให้รัสเซียเปลี่ยนมาใช้มหายุทธศาสตร์เชิงป้องกัน จนสงครามเย็นยุติ และไม่มี Warsaw Pact อีกต่อไป ครั้นมาถึง มหายุทธศาสตร์ภายใต้การปกครองของประธานาธิบดี ปูติน ได้มุ่งไปสู่การมีหลายขั้วอำนาจ เพื่อต่อต้านสหรัฐอเมริกาและประเทศกลุ่มตะวันตก และคงความเป็นชาตินิยมรัสเซียซึ่งรวมถึงผู้ที่มิได้อาศัยอยู่ในดินแดนรัสเซีย รวมทั้งให้ความสำคัญด้านพลังงาน ด้วยเหตุนี้ รัสเซียจึงมีเอเชียกลางซึ่งมีทั้งชนกลุ่มน้อยเชื้อชาติรัสเซียอาศัยอยู่และมีแหล่งพลังงาน เป็นพื้นที่สำคัญในมหายุทธศาสตร์ สำหรับจุดอ่อนที่ต้องเผชิญหน้ากับประเทศที่เป็นสมาชิกนาโต้ และการที่จะต้องดำรงไว้ซึ่งความเป็นมหาอำนาจ รัสเซียจึงต้องดำเนินมหายุทธศาสตร์ ด้วยการรวบรวมดินแดนที่เคยเป็นสหภาพโซเวียตเดิม อาทิ ไครเมีย เพื่อเพิ่มความลึกทางยุทธศาสตร์ หากฝ่ายตรงข้ามจะรุกเข้าถึงมอสโคว์ ส่วนยุทธวิธีและเครื่องมือที่ประธานาธิบดี ปูติน ใช้ในการดำเนินมหายุทธศาสตร์นั้น มีทั้งแบบใหม่และเก่า จึงมีทั้งการบ่อนทำลายรัฐบาล การกดดันทางเศรษฐกิจ การโฆษณาชวนเชื่อ การใช้สงคราม ไซเบอร์ และการรุกเข้าไปในประเทศเพื่อนบ้าน ประเด็นเพิ่มเติมที่นักวิเคราะห์ มองว่า เป้าหมายของมหายุทธศาสตร์ของรัสเซีย เป้าหมายหนึ่ง คือ การเปิดกว้างในการเข้าถึงตลาดใหม่เพื่อการระดมทุนและการส่งออก ก็เพื่อต้องการที่จะเข้าถึงตลาดส่งออกอาวุธ น้ำมันและแก๊ส และกำจัดการ Sanction ทางเศรษฐกิจที่มีต่อรัสเซีย อาจกล่าวได้ว่า เป็นความพยายามในการดำเนินมหายุทธศาสตร์เพื่อแก้ปัญหาเศรษฐกิจภายในประเทศของประธานาธิบดี ปูติน