การสร้างเครือข่ายพลเมืองเพื่อเสริมสร้างประชาธิปไตยฐานราก ของโรงเรียนสังกัดเทศบาลเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) การสร้างเครือข่ายการสร้างพลเมือง เพื่อเสริมสร้างประชาธิปไตยจากฐานรากร่วมกับโรงเรียนในสังกัดเทศบาลเมืองมหาสารคาม 2) การส่งเสริมประชาธิปไตยให้กับเยาวชนและนักเรียนโรงเรียนในสังกัดเทศบาลเมืองมหาสารคาม และ 3) การสร้างรูปแบบโมเดล (Model) ในการสร้างเครือข่ายพลเมืองเพื่อเสริมสร้างประชาธิปไตยจากฐานราก เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research : PAR) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล ได้แก่ การถอดบทเรียน แบบสัมภาษณ์ และการจัดกิจกรรมเชิงปฏิบัติ กลุ่มตัวอย่างคือ คณะครู นักเรียนโรงเรียนในสังกัดเทศบาลเมืองมหาสารคาม คณาจารย์ นิสิตวิทยาลัยการเมืองการปกครอง และภาคเครือข่าย จำนวน 544 คน โดยสุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง ผลการวิจัยพบว่า 1) เกิดเครือข่ายการสร้างพลเมืองเพื่อเสริมสร้างประชาธิปไตย จากฐานราก จำนวน 1 เครือข่าย มี 11 หน่วยงาน ได้แก่ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร คณะวิทยาการสารสนเทศ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เทศบาลเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม โรงเรียนเทศบาลบูรพาพิทยาคาร โรงเรียนเทศบาลศรีสวัสดิ์วิทยา โรงเรียนเทศบาลบ้านส่องนางใย โรงเรียนเทศบาลบ้านค้อ โรงเรียนเทศบาลสามัคคีวิทยา โรงเรียนเทศบาลโพธิ์ศรี โรงเรียนเทศบาลบ้านแมด และวิทยาลัยการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม 2) การจัดกิจกรรมส่งเสริมประชาธิปไตยให้กับเยาวชนและนักเรียนโรงเรียนในสังกัดเทศบาลเมืองมหาสารคาม คือ กิจกรรม “พัฒนาศักยภาพและเสริมทักษะผู้สมัครสภานักเรียน” กิจกรรม “หน้าที่สภานักเรียนกับการมีส่วนร่วมสร้างประชาธิปไตยในโรงเรียน” และจัดทำคู่มือนักเรียนวัยมันส์ รู้เท่าทันสื่อ และ 3) เกิด CAN Model ในการสร้างเครือข่ายพลเมืองเพื่อเสริมสร้างประชาธิปไตยจากฐานราก อันเกิดจาก เยาวชนที่ถูกกระตุ้นให้ตื่นตัวต่อการเป็นพลเมือง (Citizenship) ซึ่งมีครู อาจารย์ ต้องกระตุ้น (Awaken) และ การหนุนเสริมจากเครือข่ายที่เข้มแข็ง (Network)