ระบบอุปถัมภ์ในคติเห็นแก่เครือญาติ กับการดำเนินงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแห่งหนึ่ง ในอำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาลักษณะการเมืองท้องถิ่นที่มีระบบอุปถัมภ์ในคติเห็นแก่เครือญาติ และเพื่อศึกษาความเกี่ยวข้องระหว่างระบบอุปถัมภ์ในคติเห็นแก่เครือญาติกับการดำเนินงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งใช้วิธีศึกษาตามแนวทางการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาค้นคว้าจากเอกสาร และการศึกษาภาคสนามด้วยการสังเกตและการสัมภาษณ์ จากการศึกษาพบว่า ลักษณะการเมืองท้องถิ่นที่มีระบบอุปถัมภ์ในคติเห็นแก่เครือญาติในพื้นที่กรณีศึกษา คือ ระบบการเมืองท้องถิ่นที่มีความสัมพันธ์เชิงอุปถัมภ์ในกลุ่มครอบครัวและเครือญาติโดยสายเลือดของกลุ่มนักการเมืองท้องถิ่น ซึ่งเป็นระบบความสัมพันธ์ที่เชื่อมโยงกันอย่างคงทนถาวร และทำให้การเมืองท้องถิ่นที่มีโครงสร้างอำนาจในลักษณะทฤษฎีชนชั้นนำ อำนาจอันเกิดจากสิทธิอำนาจตามประเพณีดั้งเดิม ประกอบกับอำนาจจากบารมี นำสู่อำนาจในทางกฎหมาย อยู่ที่กลุ่มคนกลุ่มเดียวที่อยู่เหนือของยอดพีระมิดระบบการเมือง ภายใต้วัฒนธรรมการเมืองท้องถิ่นแบบปรึกษาหารือของคนในพื้นที่ และยังพบว่า ระบบอุปถัมภ์ในคติเห็นแก่เครือญาติมีผลต่อการดำเนินงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใน 3 ด้าน คือ (1) มีผลต่อการกำหนดแนวทางการพัฒนาพื้นที่ (2) มีผลต่อความรวดเร็วในการพัฒนาพื้นที่และการแก้ปัญหาที่มีความจำเป็นเร่งด่วน และ (3) มีผลต่อความมีเสถียรภาพทางการเมือง และการลดความขัดแย้งในพื้นที่
Article Details
เอกสารอ้างอิง
คริส เบเคอร์ และผาสุก พงษ์ไพจิตร. (2557). ประวัติศาสตร์ไทยร่วมสมัย. กรุงเทพฯ: มติชน.
จรัส สุวรรณมาลา. (2550). วัฒนธรรมการเมืองท้องถิ่นในประเทศไทย. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 5(3), 83 - 106.
เจมส์ ซี สกอตต์. (2545). การเมืองในระบบผู้อุปถัมภ์กับผู้รับอุปถัมภ์และการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ [Patron-client Politics and Political Change in Southeast Asia]. (ปรีชา คุวินทร์พันธุ์, ผู้แปล). ใน อมรา พงศาพิชญ์ และปรีชา คุวินทร์พันธุ์ (บรรณาธิการ), ระบบอุปถัมภ์ (พิมพ์ครั้งที่ 3). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. กรุงเทพฯ.
ณัชชานุช พิชิตธนารัตน์. (2558). แนวคิดวิเคราะห์โครงสร้างอำนาจท้องถิ่นในประเทศไทย. วารสารเศรษฐศาสตร์การเมืองบูรพา, 3(2), 1 - 28.
ธีรยุทธ บุญมี. (2533). ระบบอุปถัมภ์ในสังคมไทย. ใน สังคมและวัฒนธรรมไทย. นนทบุรี:มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. 193 - 217.
ปธาน สุวรรณมงคล. (2554). การเมืองท้องถิ่น: การเมืองของใคร โดยใคร เพื่อใคร. นนทบุรี: จตุพร ดีไซน์.
ปิยนาถ บุนนาค. (2532). ระบบเครือญาติและระบบอุปถัมภ์. ใน วิวัฒนาการการเมืองไทย. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. 209-251.
พรชัย เทพปัญญา. (2548). ประชาธิปไตยไทยจากมุมมองทฤษฎีชนชั้นนำ. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 3 (2), 16 - 25.
พิชาย รัตนดิลก ณ ภูเก็ต. (2552). โครงสร้างอำนาจท้องถิ่น ความขัดแย้ง และการเปลี่ยนแปลง. กรุงเทพฯ: จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.
ภัทรานุช ทิมภินันท์. (2559). การเล่นพรรคเล่นพวกกับความขัดแย้งในธุรกิจครอบครัวขนาดเล็ก. (ค้นคว้าอิสระบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.
ศิราพร ฐิตะฐาน. (2532). ระบบครอบครัวและเครือญาติในสังคมไทย. ใน สังคมและวัฒนธรรมไทย. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. 219-252.
สนิท สมัครการ. (2528). ระบบครอบครัวและเครือญาติกับการเมืองไทย. ใน พื้นฐานทางสังคมและวัฒนธรรมของการเมืองไทย. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. 193-255.
สนิท สมัครการ. (2533). สถาบันครอบครัว เครือญาติ และระบบอุปถัมภ์. ใน สังคมไทย. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. 1-42.
________. (2545). มีเงินก็นับว่าน้อง มีทองก็นับว่าพี่: ระบบครอบครัวและเครือญาติของไทย (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพฯ: องค์การสงเคราะห์ทหาผ่านศึก.
สมศักดิ์ สามัคคีธรรม. (2554). การสถาปนาอำนาจของผู้ไร้อำนาจ. กรุงเทพฯ: มาฉลองคุณ ซีเอสบี.
อคิน รพีพัฒน์. (2540). เครือญาติ การแต่งงานกับระบบสังคมไทย [Clienship and Class Structure in the Early Bangkok Period]. (วิมาลา ศิริพงษ์, ผู้แปล). ใน เจ้าชาวบ้านเล่ม 2.
ปริตตา เฉลิมเผ่า กออนันตกูล (บรรณาธิการ). กรุงเทพฯ: สถาบันไทยคดีศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 77-103.
อมรา พงศาพิชญ์ และปรีชา คุวินทร์พันธุ์. (2545). ระบบอุปถัมภ์ (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. Arsim GJINOVCI. (2016). The impact of nepotism and corruption on the economy and HR. Economic and Environmental Studies, 16(3), 421-434.
Padgett, M. Y., & Morris, K. A. (2000). The impact of sex-based preferential selection on subordinate perceptions of a new supervisor. Paper presented at the 2000
Administrative Sciences Association of Canada conference in Montreal, QC.