ชายแดนไทย-มาเลเซีย: เครือข่ายความสัมพันธ์ทางการค้าของผู้ค้ามลายูรายย่อย
Article Sidebar
เผยแพร่แล้ว:
ธ.ค. 9, 2020
คำสำคัญ:
ความเป็นมลายู เครือข่ายความสัมพันธ์ทางการค้า ผู้ค้ารายย่อย ชายแดนไทย-มาเลเซีย
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่อง ชายแดนไทย-มาเลเซีย: เครือข่ายความสัมพันธ์ทางการค้าของผู้ค้ามลายูรายย่อย มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะของเครือข่ายผู้ค้ารายย่อยชายแดนไทย – มาเลเซียของชาวมลายูมุสลิม โดยการใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสังเกต เพื่อนำเสนอปรากฏการณ์ที่สำคัญที่จะนำไปสู่การทำความเข้าใจชาวมลายูมุสลิม ภายใต้สังคมวัฒนธรรมและวิถีชีวิตในกลุ่มของผู้ค้ารายย่อยบริเวณพื้นที่ชายแดนไทย-มาเลเซีย ผลการศึกษาพบว่า ลักษณะความสัมพันธ์ของเครือข่ายการค้าชายแดนไทย-มาเลเซียมี 2 ลักษณะ กล่าวคือ 1) เครือข่ายที่ผ่านการขนส่งทางน้ำ และ 2) เครือข่ายที่ผ่านการขนส่งทางบก สำหรับเครือข่ายความสัมพันธ์ทางการค้าดังกล่าวอยู่บนพื้นฐานของผลประโยชน์ร่วมกัน การเห็นอกเห็นใจ และการประนีประนอมของผู้กระทำการต่าง ๆ ภายใต้ความสัมพันธ์ของเครือข่ายชายแดนทั้งทางน้ำและทางบกบนพื้นที่ชายแดน อย่างไรก็ดี แม้พื้นที่ชายแดนหรือพรมแดนจะมีการแบ่งเขตแดนทางภูมิรัฐศาสตร์อย่างชัดเจน แต่พรมแดนทางวัฒนธรรมบริเวณชายแดนไทย-มาเลเซียยังคงไว้ซึ่งความเป็นเนื้อเดียวในความเป็นคนมลายู และดำรงไว้ซึ่งความเป็นลักษณะเฉพาะของผู้ค้ามลายูรายย่อย โดยมีสินค้ามาเลย์เป็นตัวเชื่อมโยงหลักในความสัมพันธ์การค้าชายแดนชายแดนไทย-มาเลเซีย
Article Details
รูปแบบการอ้างอิง
มะเก็ง ม. . (2020). ชายแดนไทย-มาเลเซีย: เครือข่ายความสัมพันธ์ทางการค้าของผู้ค้ามลายูรายย่อย. Journal of Politics and Governance, 10(3), 40–62. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jopag/article/view/248538
ประเภทบทความ
บทความวิจัย
เอกสารอ้างอิง
กรองทอง สุดประเสริฐ. (2552). ผู้หญิงม้งค้าผ้าใยกัญชง: จากหมู่บ้านสู่เศรษฐกิจบนบาทวิถี.วารสารสังคมศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 21(2), 13-35.
เก็ตถวา บุญปราการ. (2551). ปฏิบัติการในชีวิตประจำวันของผู้ค้ามุสลิมข้ามแดนปาดังเบซาร์ไทย – มาเลเชีย. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาไทศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
จักรกริช สังขมณี, บรรณาธิการแถลง. (2559). พรมแดนของวิธีวิทยา วิธีวิทยาที่พรมแดน. วารสารสังคมวิทยามานุษยวิทยา, 31(1), 2-22
จักรกริช สังขมณี. (2555). ชุมทางการค้า กับการสร้าง/สลายเส้นแบ่งพรมแดน: มานุษยวิทยาปริทัศน์. วารสารสังคมศาสตร์, (24)1, 17-61.
นฤมล นิราทร. (2543). การสร้างเครือข่ายการทำงาน: ข้อควรพิจารณาบางประการ. กรุงเทพฯ: โครงการระหว่างประเทศว่าด้วยการขจัดปัญหาการใช้แรงงานเด็ก.
นุกูล ชิ้นฟัก นิวัตน์ สวัสดิ์แก้ว และวรลักษณ์ ลลิตศศิวิมล. (2556). กระบวนการค้าน้ำมันเถื่อนข้ามชาติพื้นที่ด่านชายแดนภาคใต้ไทย – มาเลเซีย. บทความวิจัย เสนอในการประชุมหาดใหญ่วิชาการ ครั้งที่ 4, 239
พรพันธุ์ เขมคุณาศัย. (2555). ความสัมพันธ์ของคนชายแดนผ่านเครือข่ายการค้าข้าวข้ามรัฐ กรณีชุมชนนูโร๊ะ อำเภอแว้ง จังหวัดนราธิวาส. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)
ปิ่นแก้ว เหลืองอร่ามศรี. (2545). ข้ามพรมแดนกับคำถามเรื่องอัตลักษณ์ วัฒนธรรม พื้นที่ และความเป็นชาติ. วารสารสังคมศาสตร์. เชียงใหม่: คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 15(1), 1-16.
นิติ ภวัครพันธุ์. (2558). เรื่องเล่าเมืองไต: พลวัตของเมืองชายแดนไทย-พม่า. ศูนย์อาเซียนศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ยศ สันตสมบัติ. (2551). อำนาจ พื้นที่ และอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ การเมือง วัฒนธรรมของรัฐชาติในสังคมไทย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แปลนพริ้นติ้ง.
ยศ สันติสมบัติ และคณะ. (2555). ชนชายแดนกับการก้าวข้ามพรมแดน. เชียงใหม่:มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ยศ สันตสมบัติ. (2555). ปริตรตา เฉลิมเผ่า กออนันตกูล (บรรณาธิการ). คนในประสบการณ์ภาคสนามของนักมานุษยวิทยาไทย. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน).
สมัคร์ กอเซ็ม. (2553). ปฏิภาคภาวะของพรมแดนชาติ พันธุ์ และรัฐชาติ ในตลาดเมืองชายแดนแม่สอด. วารสารสังคมศาสตร์, 22(2), 11-51.
สมัคร์ กอเซ็ม. (2559). ความเป็นชายขอบกับการรับรู้ชายแดน: วิธีวิทยาว่าด้วยพรมแดนศาสนาและชาติพันธุ์ของมุสลิมในค่ายผู้ลี้ภัย. วารสารสังคมวิทยามานุษยวิทยา, 31(1), 122-145.
อรัญญา ศิริผล. (2553). ผู้ค้าจีนในชายแดนลุ่มน้ำโขง. เชียงใหม่: ศูนย์วิจัย และบริการวิชาการ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
อำพา แก้วกำกง. (2558). ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและสังคมของชุมชนชายแดนไทย-กัมพูชาด้านจังหวัดจันทบุรี. วารสารเกษตรศาสตร์ (สังคม), 36(1), 1- 15
Boissevain, Jeremy. (1974). Friends of Friends : Network, Manipulators and Coalitions. Oxford : Basil Blackwell.
Laungaramsri, Pinkaew. (2011). Botnam: Puenti, Promthan kub Kumtam Ruang Attalak, Whatthanatham, Puentee lae Kwuam Pen Chat. (In Thai)[Boundary and Question about Identity, Culture, Space and State]. Journal of Social Sciences, 15(1), 1-16.
Sangkhamanee, Jakkrit. (2008). Chaidan Suksa kub Manussayawittaya kham Promdan: Botsamruat Sathanaphab Kobkhet lae Promdan Kwaumru. (In Thai) [Border Studies and Anthropology of Boundary: Situation Survey, Scope and Knowledge Boundary]. (n.p.)
Thongchai Winichakul. (1994). Siam Mapped: A History of the Geo-body of a Nation. Honolulu: University of Hawaii Press.
Ohmae, Keni chi. (1995). The End of the Nation State: the Rise of Regional Economics. New York: the Free Press.
Walker, Andrew. (1997). The Legend of the Golden Boat: Regulation, Transport and Trade in North-Western Laos. Doctor’s Thesis. Australia: The Australian National University.
Wilson, M. T. and Donnan, H. (Eds.) (1998). Border Identities Nation and State at Internation Forntiers. UK: Cambridge.
จากเว็บไซต์
เทศบาลสุไหงโล-ลก. (2554). ประวัติความเป็นมาของเมืองสุไหงโก-ลก. สืบค้นจาก http://www.kolokcity.go.th/kolokdata/datagen.pdf [เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2560 ]
สำนักงานพาณิชย์จังหวัดนราธิวาส. (2558). มูลค่าการค้าชายแดนจังหวัดนราธิวาส. สืบค้นจากhttp://www.narathiwat.go.th/narathiwat2015/index.php?option=com_flexicontent&id=287&cid=807&fid=15&task=download [เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2560 ]
ข้อมูลผู้ให้สัมภาษณ์
กะนา (ผู้ให้สัมภาษณ์). มูฮำหมัดราพีร์ มะเก็ง (ผู้สัมภาษณ์). ที่ตลาดชายแดนรันเตาปันยัง รัฐกลันตัน ประเทศมาเลเซีย เมื่อวันที่ 4 ตุลาคม 2560.
กะตา (ผู้ให้สัมภาษณ์). มูฮำหมัดราพีร์ มะเก็ง (ผู้สัมภาษณ์). ที่ตลาดชายแดนสุไหงโก-ลก อำเภอสุไหงโก-ลก จังหวัดนราธิวาส เมื่อวันที่ 13 เมษายน 2661.
กะดา (ผู้ให้สัมภาษณ์). มูฮำหมัดราพีร์ มะเก็ง (ผู้สัมภาษณ์). ที่ตลาดชายแดนสุไหงโก-ลก อำเภอสุไหงโก-ลก จังหวัดนราธิวาส เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน 2561.
แบมะ (ผู้ให้สัมภาษณ์). มูฮำหมัดราพีร์ มะเก็ง (ผู้สัมภาษณ์). ที่ตลาดชายแดนรันเตาปันยัง รัฐกลันตัน ประเทศมาเลเซีย เมื่อวันที่ 13 เมษายน 2661.
แบปา (ผู้ให้สัมภาษณ์). มูฮำหมัดราพีร์ มะเก็ง (ผู้สัมภาษณ์). ที่ตลาดชายแดนสุไหงโก-ลก อำเภอสุไหงโก-ลก จังหวัดนราธิวาส เมื่อวันที่ 13 เมษายน 2661.
แบมิง (ผู้ให้สัมภาษณ์). มูฮำหมัดราพีร์ มะเก็ง (ผู้สัมภาษณ์). ที่ตลาดชายแดนสุไหงโก-ลก อำเภอสุไหงโก-ลก จังหวัดนราธิวาส เมื่อวันที่ 14 เมษายน 2561.
เก็ตถวา บุญปราการ. (2551). ปฏิบัติการในชีวิตประจำวันของผู้ค้ามุสลิมข้ามแดนปาดังเบซาร์ไทย – มาเลเชีย. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาไทศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
จักรกริช สังขมณี, บรรณาธิการแถลง. (2559). พรมแดนของวิธีวิทยา วิธีวิทยาที่พรมแดน. วารสารสังคมวิทยามานุษยวิทยา, 31(1), 2-22
จักรกริช สังขมณี. (2555). ชุมทางการค้า กับการสร้าง/สลายเส้นแบ่งพรมแดน: มานุษยวิทยาปริทัศน์. วารสารสังคมศาสตร์, (24)1, 17-61.
นฤมล นิราทร. (2543). การสร้างเครือข่ายการทำงาน: ข้อควรพิจารณาบางประการ. กรุงเทพฯ: โครงการระหว่างประเทศว่าด้วยการขจัดปัญหาการใช้แรงงานเด็ก.
นุกูล ชิ้นฟัก นิวัตน์ สวัสดิ์แก้ว และวรลักษณ์ ลลิตศศิวิมล. (2556). กระบวนการค้าน้ำมันเถื่อนข้ามชาติพื้นที่ด่านชายแดนภาคใต้ไทย – มาเลเซีย. บทความวิจัย เสนอในการประชุมหาดใหญ่วิชาการ ครั้งที่ 4, 239
พรพันธุ์ เขมคุณาศัย. (2555). ความสัมพันธ์ของคนชายแดนผ่านเครือข่ายการค้าข้าวข้ามรัฐ กรณีชุมชนนูโร๊ะ อำเภอแว้ง จังหวัดนราธิวาส. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)
ปิ่นแก้ว เหลืองอร่ามศรี. (2545). ข้ามพรมแดนกับคำถามเรื่องอัตลักษณ์ วัฒนธรรม พื้นที่ และความเป็นชาติ. วารสารสังคมศาสตร์. เชียงใหม่: คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 15(1), 1-16.
นิติ ภวัครพันธุ์. (2558). เรื่องเล่าเมืองไต: พลวัตของเมืองชายแดนไทย-พม่า. ศูนย์อาเซียนศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ยศ สันตสมบัติ. (2551). อำนาจ พื้นที่ และอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ การเมือง วัฒนธรรมของรัฐชาติในสังคมไทย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แปลนพริ้นติ้ง.
ยศ สันติสมบัติ และคณะ. (2555). ชนชายแดนกับการก้าวข้ามพรมแดน. เชียงใหม่:มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ยศ สันตสมบัติ. (2555). ปริตรตา เฉลิมเผ่า กออนันตกูล (บรรณาธิการ). คนในประสบการณ์ภาคสนามของนักมานุษยวิทยาไทย. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน).
สมัคร์ กอเซ็ม. (2553). ปฏิภาคภาวะของพรมแดนชาติ พันธุ์ และรัฐชาติ ในตลาดเมืองชายแดนแม่สอด. วารสารสังคมศาสตร์, 22(2), 11-51.
สมัคร์ กอเซ็ม. (2559). ความเป็นชายขอบกับการรับรู้ชายแดน: วิธีวิทยาว่าด้วยพรมแดนศาสนาและชาติพันธุ์ของมุสลิมในค่ายผู้ลี้ภัย. วารสารสังคมวิทยามานุษยวิทยา, 31(1), 122-145.
อรัญญา ศิริผล. (2553). ผู้ค้าจีนในชายแดนลุ่มน้ำโขง. เชียงใหม่: ศูนย์วิจัย และบริการวิชาการ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
อำพา แก้วกำกง. (2558). ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและสังคมของชุมชนชายแดนไทย-กัมพูชาด้านจังหวัดจันทบุรี. วารสารเกษตรศาสตร์ (สังคม), 36(1), 1- 15
Boissevain, Jeremy. (1974). Friends of Friends : Network, Manipulators and Coalitions. Oxford : Basil Blackwell.
Laungaramsri, Pinkaew. (2011). Botnam: Puenti, Promthan kub Kumtam Ruang Attalak, Whatthanatham, Puentee lae Kwuam Pen Chat. (In Thai)[Boundary and Question about Identity, Culture, Space and State]. Journal of Social Sciences, 15(1), 1-16.
Sangkhamanee, Jakkrit. (2008). Chaidan Suksa kub Manussayawittaya kham Promdan: Botsamruat Sathanaphab Kobkhet lae Promdan Kwaumru. (In Thai) [Border Studies and Anthropology of Boundary: Situation Survey, Scope and Knowledge Boundary]. (n.p.)
Thongchai Winichakul. (1994). Siam Mapped: A History of the Geo-body of a Nation. Honolulu: University of Hawaii Press.
Ohmae, Keni chi. (1995). The End of the Nation State: the Rise of Regional Economics. New York: the Free Press.
Walker, Andrew. (1997). The Legend of the Golden Boat: Regulation, Transport and Trade in North-Western Laos. Doctor’s Thesis. Australia: The Australian National University.
Wilson, M. T. and Donnan, H. (Eds.) (1998). Border Identities Nation and State at Internation Forntiers. UK: Cambridge.
จากเว็บไซต์
เทศบาลสุไหงโล-ลก. (2554). ประวัติความเป็นมาของเมืองสุไหงโก-ลก. สืบค้นจาก http://www.kolokcity.go.th/kolokdata/datagen.pdf [เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2560 ]
สำนักงานพาณิชย์จังหวัดนราธิวาส. (2558). มูลค่าการค้าชายแดนจังหวัดนราธิวาส. สืบค้นจากhttp://www.narathiwat.go.th/narathiwat2015/index.php?option=com_flexicontent&id=287&cid=807&fid=15&task=download [เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2560 ]
ข้อมูลผู้ให้สัมภาษณ์
กะนา (ผู้ให้สัมภาษณ์). มูฮำหมัดราพีร์ มะเก็ง (ผู้สัมภาษณ์). ที่ตลาดชายแดนรันเตาปันยัง รัฐกลันตัน ประเทศมาเลเซีย เมื่อวันที่ 4 ตุลาคม 2560.
กะตา (ผู้ให้สัมภาษณ์). มูฮำหมัดราพีร์ มะเก็ง (ผู้สัมภาษณ์). ที่ตลาดชายแดนสุไหงโก-ลก อำเภอสุไหงโก-ลก จังหวัดนราธิวาส เมื่อวันที่ 13 เมษายน 2661.
กะดา (ผู้ให้สัมภาษณ์). มูฮำหมัดราพีร์ มะเก็ง (ผู้สัมภาษณ์). ที่ตลาดชายแดนสุไหงโก-ลก อำเภอสุไหงโก-ลก จังหวัดนราธิวาส เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน 2561.
แบมะ (ผู้ให้สัมภาษณ์). มูฮำหมัดราพีร์ มะเก็ง (ผู้สัมภาษณ์). ที่ตลาดชายแดนรันเตาปันยัง รัฐกลันตัน ประเทศมาเลเซีย เมื่อวันที่ 13 เมษายน 2661.
แบปา (ผู้ให้สัมภาษณ์). มูฮำหมัดราพีร์ มะเก็ง (ผู้สัมภาษณ์). ที่ตลาดชายแดนสุไหงโก-ลก อำเภอสุไหงโก-ลก จังหวัดนราธิวาส เมื่อวันที่ 13 เมษายน 2661.
แบมิง (ผู้ให้สัมภาษณ์). มูฮำหมัดราพีร์ มะเก็ง (ผู้สัมภาษณ์). ที่ตลาดชายแดนสุไหงโก-ลก อำเภอสุไหงโก-ลก จังหวัดนราธิวาส เมื่อวันที่ 14 เมษายน 2561.
