แนวทางในการจัดการมรดกทางวัฒนธรรมโดยความร่วมมือของภาคส่วนต่างๆในท้องถิ่น : กรณีศึกษาการจัดการสิมและฮูปแต้ม ตำบลดงบัง อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาแนวทางในการจัดการมรดกทางวัฒนธรรมโดยความร่วมมือของภาคส่วนต่างๆในท้องถิ่นกรณีสิมและฮูปแต้ม 2) เพื่อศึกษาข้อจำกัดในการจัดการมรดกทางวัฒนธรรม กรณีสิมและฮูปแต้ม 3) เพื่อเสนอแนวทางในการบริหารจัดการมรดกทางวัฒนธรรมกรณีสิมและ ฮูปแต้ม การศึกษานี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์และการสนทนากลุ่มย่อย ผลการศึกษาพบว่าแนวทางในการจัดการมรดกทางวัฒนธรรมโดยความร่วมมือของภาคส่วนต่างๆในท้องถิ่น มีสองประเด็นสำคัญคือ 1) กฎหมายและแนวทางในการจัดการมรดกทางวัฒนธรรมโดยทั่วไปที่เน้นบทบาทส่วนกลาง 2) แนวทางในการจัดการมรดกทางวัฒนธรรมโดยเน้นความร่วมมือ ได้แก่ แนวทางเดิมในการรวมกลุ่มเพื่อการพัฒนาขั้นต้นซึ่งเป็นการรวมกลุ่มกันของชุมชนและแนวทางในการจัดการมรดกทางวัฒนธรรมโดยความร่วมมือ เพื่อการจัดงาน “วันฮักแพงเบิ่งแงงวันฮูปแต้มดงบัง (2560)” ด้านข้อจำกัดในการจัดการมรดกทางวัฒนธรรม พบว่า (1) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นดูแลสภาพแวดล้อมของสิมและ ฮูปแต้มแต่ไม่สามารถซ่อมแซมได้หากเกิดการชำรุด (2) การพัฒนาพื้นที่โดยรอบยังไม่มีการเอาใจใส่เท่าที่ควร (3) ยังไม่มีแหล่งเรียนรู้หรือนิทรรศการเรียนรู้สิมและฮูปแต้มถาวร (4) มัคคุเทศก์ท้องถิ่นยังถือว่ามีจำนวนจำกัด (5) การถ่ายทอดภูมิปัญญาในการวาดภาพจากสีธรรมชาติไม่มีการเผยแพร่ ข้อเสนอแนวทางใน การบริหารจัดการสิมและฮูปแต้มคือ (1) การจัดการพื้นที่แบบร่วมมือกันโดยเน้นชุมชนเป็นฐาน (2) การทำให้สิมและฮูปแต้มเป็นวาระนโยบายของท้องถิ่น (3) การสร้างแหล่งเรียนรู้ชุมชนกึ่งนิทรรศการถาวร (4) การจัดกิจกรรมการท่องเที่ยวเพื่อการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม (5) การจัดตั้งและการบริหารกองทุนเพื่อการพัฒนาสิมและฮูปแต้ม (6) การปรับปรุงภูมิทัศน์ในบริเวณรอบสิมเพื่อให้เกิดความสวยงามและยังคงรักษาสภาพสิมไว้ตามแบบอย่างโบราณ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ปวิชญา เนียมคำ. (2560). การพัฒนาหลักสูตรมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมหนังใหญ่วัดสว่างอารมณ์ กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. วิทยานิพนธ์ครุศาสตร์มหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี.
ประเวศ วะสี. (2546). การพัฒนาต้องเอาวัฒนธรรมเป็นตัวตั้ง. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงวัฒนธรรม.แผนการกระจายอำนาจให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2543 (2544, 17 มกราคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 118 ตอนพิเศษ 4 ง.
รำไพพรรณ แก้วสุริยะ. (2543). การจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนจากทุนทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์สงครามโลกครั้งที่ 2. วิทยาลัยชุมชนแม่ฮ่องสอน.
สมชาย เสียงหลาย. (มปป). บทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกับการบริหารงานวัฒนธรรม. เอกสารอัดสำเนา.
สุทธิพันธุ์ เหรา. (2556). การสื่อความหมายมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมผ้าทอชาวไทลื้อ อำเภอปัว จังหวัดน่าน ผ่านศิลปะการแสดง.วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิตสาขาวิชาการจัดการศิลปะและวัฒนธรรม. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
สุนทรชัย ชอบยศ. (2560). ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมชุมชนดงบัง. มหาสารคาม: โรงพิมพ์อภิชาติการพิมพ์.
หทัยรัตน์ มาประณีต และเบ็ญจรัศม์ มาประณีต. (2554). การมีส่วนร่วมของผู้นำท้องถิ่นในการปกป้องคุ้มครองมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม. คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
อวยชัย ศิลปอวยชัย. (2549). การจัดการวัฒนธรรมขององค์การบริหารส่วนท้องถิ่น: ประสบการณ์จากองค์การบริหารส่วนจังหวัดแพร่. เอกสารประกอบการบรรยายเมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม 2549 ณ ศูนย์ฝึกอบรมธนาคารไทยพาณิชย์ จังหวัดเชียงใหม่.
อุทิศ ทาหอม พิชิต วันดี และสำราญ ธุระตา. (2558). ทุนทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของชุมชนบ้านตามา จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารการจัดการสิ่งแวดล้อม, 11(2), 47-48.