พัฒนาการของการเปลี่ยนกระบวนทัศน์ทางยุทธศาสตร์ในสังคมไทย ศึกษาผ่านการตีความตัวบทสามก๊ก

บทคัดย่อ

การศึกษา “พัฒนาการการเปลี่ยนกระบวนทัศน์ทางยุทธศาสตร์ในสังคมไทย : ศึกษาผ่านการตีความตัวบทสามก๊ก” มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาพัฒนาการการเปลี่ยนกระบวนทัศน์ทางยุทธศาสตร์จากการทหารสู่การบริหารผ่านการตีความสามก๊กในสังคมไทย และ 2) ศึกษาปัจจัยเชิงโครงสร้างที่มีผลต่อการเปลี่ยนกระบวนทัศน์ทางยุทธศาสตร์จากการทหารสู่การบริหารผ่านการตีความสามก๊กในสังคมไทย ระเบียบวิธีวิทยาการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้รูปแบบการวิเคราะห์เนื้อหา เก็บรวบรวมข้อมูลจาก 1) การศึกษาเอกสาร และ 2) การสัมภาษณ์เจาะลึก โดยใช้แนวสัมภาษณ์เจาะลึก และกำหนดผู้ให้ข้อมูลหลักซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับตัวบทสามก๊กในประเทศไทย การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การตีความที่เน้นบริบทเชิงประวัติศาสตร์ ผลการศึกษาพบว่า 1) พัฒนาการการเปลี่ยนกระบวนทัศน์ทางยุทธศาสตร์จากการทหารสู่การบริหารผ่านการตีความสามก๊กในสังคมไทย สามารถแบ่งพัฒนาการออกเป็น 3 ช่วงคือ (1) กระบวนทัศน์เดิมภายใต้ฐานะยุทธศาสตร์ทางการทหารในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น (2) การตีความสามก๊กของสังคมไทยในช่วงเปลี่ยนผ่านตามแนวนโยบายในการพัฒนาประเทศสู่ความทันสมัยในรัชกาลที่ 5 และ (3) การเปลี่ยนกระบวนทัศน์ใหม่ในฐานะยุทธศาสตร์ทางการบริหาร หลังการเปลี่ยนบริบททางสังคมที่หันมาให้ความสำคัญกับระบบเศรษฐกิจ  2) ปัจจัยเชิงโครงสร้างที่มีผลต่อการเปลี่ยนกระบวนทัศน์ทางยุทธศาสตร์จากการทหารสู่การบริหารผ่านการตีความสามก๊กในสังคมไทย เกิดจาก 3 สาเหตุหลัก คือ (1) พลวัตรทางความสัมพันธ์ไทย-จีน (2) การเปลี่ยนนโยบายสนามรบเป็นสนามการค้า และ (3) การเติบโตของกลุ่มนายทุนจีน  ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย 1) บทบาทของสังคมในฐานะผู้รับอิทธิพลทางวัฒนธรรม ควรประเมินผลกระทบอย่างรอบด้านต่อการเสพวัฒนธรรม โดยเน้นการรับคุณค่าในทางบวกมาใช้ให้เกิดประโยชน์มากที่สุด 2) บทบาทของรัฐในฐานะผู้รักษาความมั่นคงแห่งรัฐ จำเป็นต้องให้ความสำคัญกับประเด็นความมั่นคงด้านสังคมและวัฒนธรรม อาจเกิดผลกระทบต่อความมั่นคงของรัฐในระยะยาวได้